عقاید و کلام

کلام، پایه و اساس سایر علوم اسلامی است. بدون تثبیت عقاید، اعمال بی‌معناست. امام علی (ع) می‌فرماید: «عمل بدون عقاید، مانند ساختن خانه بر روی آب است». این علم، اندیشه اسلامی را در برابر انحرافات و شبهات حفظ می‌کند.

علم کلام از زمان پیامبر (ص) و ائمه (ع) آغاز شد، اما به‌عنوان علم مستقل در قرن دوم هجری شکل گرفت. دلایل پیدایش: ترجمه آثار فلسفی یونانی، ظهور فرقه‌های کلامی (معتزله، اشاعره)، شبهات ملحدین. در قرن چهارم و پنجم، مذاهب کلامی تثبیت شدند.

فرق کلام و فقه: کلام به عقاید (توحید، نبوت، معاد) می‌پردازد که با قلب تصدیق می‌شوند، ولی فقه به احکام عملی (نماز، روزه، معاملات) می‌پردازد که با جوارح انجام می‌شوند.

یگانگی خداوند در ذات، صفات، افعال و عبادت

خداوند عادل است و ظلم نمی‌کند

ارسال پیامبران برای هدایت بشر

جانشینی پیامبر (ص) برای حفظ دین

بازگشت به سوی خداوند در قیامت

مذهب کلامی شیعه دوازده‌امامی. جمع میان عقل و نقل با اولویت احادیث اهل بیت. نزدیک به معتزله در برخی مباحث.