پاسخ این موضوع را با زبانی ساده و در عین حال مستند بررسی می‌کنیم.
عید سعید قربان چه روزی است؟
عید قربان در دهم ذی‌الحجه و هم‌زمان با روز نحر و تکمیل مناسک حج برگزار می‌شود و سومین عید بزرگ مسلمانان است.
حکمت و اهمیت
عید قربان یادآور قربانی بزرگ ابراهیم (ع) و فرمانبرداری اسماعیل (ع) است؛ حکایتی که قرآن آن را سرمشق تسلیم و توکل در برابر خداوند قرار داده است. آیه شریفه «لن ینال الله لحومها ولا دماؤها ولکن یناله التقوی منکم» فلسفه قربانی را تقوا و قرب قلبی می‌داند، نه صرفا ریختن خون. این عید، روز امتحان پس‌داده ابراهیمی و بازخوانی روحیه ایثار و فداکاری در امت اسلامی است. رسیدن گوشت قربانی به نیازمندان، بُعد اجتماعی و انسانی این عبادت را نشان می‌دهد.
اعمال و آداب
- برگزاری نماز عید قربان به جماعت
- انجام قربانی در روز عید برای افراد توانگر
- تقسیم گوشت قربانی به سه سهم: خانواده، اقوام و دوستان، و فقرا
- اطعام مؤمنان و صدقه دادن به محرومان
- تبریک گفتن به دیگر مسلمانان به مناسبت این عید سعید
درس‌های این روز
- ملاک پذیرش عمل نزد خداوند، تقوای قلبی است نه ظاهر کار.
- تسلیم در برابر فرمان خدا، اوج کمال انسانی است.
- عبادت آن‌گاه کامل می‌شود که سهم نیازمندان در آن دیده شود.
آیات قرآن در این باب
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ
هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح می‌کنم، نظر تو چیست؟» گفت «پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»
لَن يَنَالَ ٱللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَآؤُهَا وَلَٰكِن يَنَالُهُ ٱلتَّقْوَىٰ مِنكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا۟ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمْ ۗ وَبَشِّرِ ٱلْمُحْسِنِينَ
نه گوشتها و نه خونهای آنها، هرگز به خدا نمی‌رسد. آنچه به او می‌رسد، تقوا و پرهیزگاری شماست. این گونه خداوند آنها را مسخّر شما ساخته، تا او را بخاطر آنکه شما را هدایت کرده است بزرگ بشمرید؛ و بشارت ده نیکوکاران را!
پرسش‌های پرتکرار
قربانی عید قربان بر عهده چه کسانی است؟
در فقه اسلامی، قربانی کردن در روز عید برای شخص توانگر مستحب مؤکد شمرده شده و برخی عالمان آن را برای اهل توان واجب دانسته‌اند.
گوشت قربانی چگونه تقسیم می‌شود؟
بهتر است گوشت قربانی به سه بخش تقسیم شود: سهمی برای خانواده، سهمی برای اقوام و دوستان و سهمی برای فقرا و نیازمندان تا برکت این عبادت به دیگران نیز برسد.
امیدواریم این بررسی روشن‌کننده بوده باشد. نظرات و پرسش‌های خود را با ما در میان بگذارید.