پاسخ این موضوع را با زبانی ساده و در عین حال مستند بررسی می‌کنیم.

امام حسین (ع) در یک نگاه

  • نام: امام حسین (ع)
  • دوران: سال ۴ هجری تا ۶۱ هجری؛ مدینه، مکه و کربلا
  • جایگاه: سومین امام شیعیان و سرور شهیدان

زندگانی

حسین بن علی بنابر مشهور در سوم شعبان سال چهارم هجری در مدینه زاده شد. پیامبر (ص) او را از عطرت خویش شمرد و بنابر نقل مشهور فرمود: «حسین منی و انا من حسین»؛ حسین از من است و من از حسینم. هفت‌سالگی او با رحلت پیامبر همراه شد و در مکتب مادرش فاطمه زهرا (س) و پدرش امام علی (ع) پرورش یافت.

او در کنار برادر بزرگوارش امام حسن (ع) سال‌ها راهنمای امت بود و پس از صلح و درگذشت برادر، در مدینه به آموزش و هدایت پرداخت. با مرگ معاویه و روی کار آمدن یزید که علناً دین را بازیچه می‌کرد، امام حسین (ع) بیعت با او را نپذیرفت و برای حفظ اصالت اسلام از مدینه به مکه و سپس به سوی کوفه حرکت کرد.

در دوم محرم سال شصت‌ویکم هجری کاروان امام در دشت کربلا در محاصره‌ی سپاه یزید قرار گرفت. روز عاشورا، با تشنگی و تنهایی و شهادت یاران و خاندانش روبه‌رو شد و بنابر مشهور، در عصر آن روز به شهادت رسید. قیام او برای احیای دین و امر به معروف، مکتب جاودانه‌ی آزادی و ایثار در تاریخ شد.

رویدادهای کلیدی

  • تولد در سوم شعبان سال چهارم هجری در مدینه
  • پرورش در مکتب فاطمه زهرا (س) و امام علی (ع)
  • امامت پس از برادر در سال ۵۰ هجری و سال‌ها هدایت امت
  • امتناع از بیعت با یزید و هجرت از مدینه به مکه
  • حرکت به سوی کوفه و فرود آمدن در کربلا در دوم محرم ۶۱ هجری
  • شهادت در روز عاشورا و پیام جاودانه‌ی قیام حسینی

فضایل و ویژگی‌ها

  • ایثار و فداکاری برای حفظ دین جدش
  • شجاعت و آرامش در تنهاترین ساعت‌های عاشورا
  • شرافت و ابا از ذلت و بیعت با ستمگر
  • مهر به خانواده و یاران و گذشت در رفتار

آیات قرآن در این باب

وَقَرْنَ فِى بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ ٱلْجَٰهِلِيَّةِ ٱلْأُولَىٰ ۖ وَأَقِمْنَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتِينَ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِعْنَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ ۚ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ ٱلرِّجْسَ أَهْلَ ٱلْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًۭا

و در خانه‌های خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید؛ خداوند فقط می‌خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.

سوره احزاب · آیه ۳۳قرآن کریم

ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَٰبَتْهُم مُّصِيبَةٌۭ قَالُوٓا۟ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيْهِ رَٰجِعُونَ

آنها که هر گاه مصیبتی به ایشان می‌رسد، می‌گویند: «ما از آنِ خدائیم؛ و به سوی او بازمی‌گردیم!»

سوره بقره · آیه ۱۵۶قرآن کریم

روایات مرتبط

إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ: كِتَابَ اللَّهِ وَعِتْرَتِي، مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا أَبَدًا

من در میان شما دو چیز گرانبها بر جای می‌گذارم: کتاب خدا و عترتم. به این دو چنگ زنید هرگز گمراه نخواهید شد.

راوی: جابر بن عبداللهصحیح ترمذی

پرسش‌های پرتکرار

امام حسین (ع) چرا قیام کرد؟

بنابر گزارش‌های تاریخی و متون روایی، برای احیای دین جدش که یزید آن را دگرگون می‌کرد، امر به معروف و دفاع از حریم امت؛ خود در وصیتش به برادرش محمد حنفیه همین را نوشت.

عاشورا در چه سالی رخ داد؟

دهم محرم سال شصت‌ویکم هجری در دشت کربلا، در کنار رود فرات و در حدود هفتاد کیلومتری کوفه.

پیام کربلا برای امروز چیست؟

ایستادگی در برابر ظلم، وفاداری به ارزش‌ها و آموختن ایثار و آزادگی از سیره‌ی شهیدان کربلا.