آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.

میثم تمار در یک نگاه

  • نام: میثم تمار
  • دوران: دوران امام علی(ع) تا سال ۶۰ هجری
  • جایگاه: یار ویژه امام علی(ع) در کوفه و از پیشگامان قیام حسینی

زندگانی

میثم تمار، خرمافروش بازار کوفه، از نزدیک‌ترین یاران امام علی(ع) شمرده می‌شود؛ بنابر مشهور او برده‌ای بود که آن حضرت خرید و آزاد کرد و سپس در مکتب خود پروراند. نامش با «تمر» به معنای خرما پیوند خورده است زیرا پیشه او فروش خرما بود؛ اما این پیشه ساده، جایگاه معنوی والایی را از او دریغ نکرد.

میثم از شاگردان پرکار امام علی(ع) بود و بنابر نقل‌ها آن حضرت او را با تأویل قرآن و معارف عمیق آشنا ساخت؛ چنان‌که در کوفه به فهم عمیق دین شهرت یافت. آنچه او را در تاریخ ماندگار کرد، هم این معرفت بود و هم آگاهی او از آینده‌ای که امام علی(ع) به او خبر داد.

بنابر نقل مشهور، امام علی(ع) به میثم خبر داد که در روزگاری پس از او اسیر و بر دار کشیده می‌شود و بر دار، خدا را سپاس می‌گوید و بر پیامبر(ص) و امیرمؤمنان درود می‌فرستد. روزگار سپری شد و در آشوب کوفه در سال ۶۰ هجری، پس از شهادت مسلم بن عقیل، مأموران عبیدالله بن زیاد میثم را گرفتند؛ او در برابر ابن‌زیاد استوار ماند و از امام علی(ع) و حقانیت خاندانش سخن گفت.

فرمان مصلوب شدن او در کوفه اجرا شد؛ بنابر مشهور مقاتل او را بر در مسجد کوفه بر دار کردند و از فراز دار چنان سخن گفت که مردم گرد آمدند و حقیقت را شنیدند؛ سرانجام بنابر نقل‌ها به فرمان ابن‌زیاد او را با خنجر از پای درآوردند و بر دار به شهادت رسید. بدین سان میثم پیش از عاشورا، خون خود را با مقدمه قیام حسینی آمیخت و در شمار پیشگامان آن راه عظیم یاد شد.

رویدادهای کلیدی

  • آزادی به دست امام علی(ع) و پرورش در مکتب او
  • آگاهی از خبر شهادت خود از زبان امام علی(ع)
  • دستگیری پس از شهادت مسلم بن عقیل در کوفه
  • مصلوب شدن بر در مسجد کوفه و سخن گفتن از فراز دار
  • شهادت با خنجر بر دار در سال ۶۰ هجری

فضایل و ویژگی‌ها

  • معرفت عمیق به قرآن و معارف اهل بیت(ع)
  • وفاداری و رازداری در طول سال‌ها
  • شجاعت در برابر حاکم ستمگر
  • پایمردی و شکرگزاری در لحظه شهادت

روایات مرتبط

الدِّينُ النَّصِيحَةُ

دین [همان] خیرخواهی است.

راوی: تمیم داریصحیح مسلمصحیح

پرسش‌های پرتکرار

چرا میثم را «تمار» می‌خواندند؟

زیرا پیشه او فروش خرما در بازار کوفه بود و با همین شغل ساده می‌زیست؛ «تمار» به معنای فروشنده خرماست.

ماجرای خبر شهادت میثم چیست؟

بنابر نقل مشهور، امام علی(ع) پیش‌تر به او خبر داده بود که اسیر و مصلوب می‌شود؛ او صبورانه منتظر ماند و حوادث سال ۶۰ هجری این خبر را تصدیق کرد.

پیوند میثم با قیام امام حسین(ع) چیست؟

شهادت او در پی ماجرای مسلم بن عقیل و در مقدمه قیام حسینی رخ داد و از این رو در شمار پیشگامان آن قیام یاد می‌شود.