آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
متن حدیث
الدُّنْيَا دَارُ مَمَرٍّ لَا دَارُ مَقَرٍّ
دنیا خانه‌ی گذر است نه خانه‌ی اقامت
پیام اصلی
دنیا سرای عبور است نه اقامت
شرح و تبیین
امیرالمؤمنین علیه‌السلام در جمله‌ای کوتاه از نهج‌البلاغه، هستی انسان در دنیا را با «ممرّ» توصیف می‌کند: جای عبور، نه جای اقامت. جهان مانند کاروانسرایی است که مسافری چند روز در آن فرود می‌آید و سپس رهسپار می‌شود؛ توشه می‌خرد اما دلبستگی به سنگ و گلِ کاروانسرا نمی‌ورزد. هر که این حقیقت را فراموش کند، برای جایی که ماندنی نیست جان می‌دهد و سرمایه سفر آخرت را از دست می‌دهد.
نگاه گذرا بودن دنیا، دو اثر تربیتی دارد: نخست، وابستگی به دارایی و مقام را می‌شکند و آدمی را در برابر زیان و فقدان، آرام نگه می‌دارد؛ چراکه مسافر از دست رفتن تزئینات کاروانسرا چندان دل‌گیر نمی‌شود. دوم، انگیزه نیک‌سفری را زنده می‌کند؛ مسافر عاقل بیش از همه به توشه می‌اندیشد و می‌داند که جز نیکی و یاد خدا، توشه راه نیست. از همین رو این جمله کوتاه، برنامه کل زندگی را در دو کلمه خلاصه می‌کند: بگذر، اما بی‌توشه نه.
کاربرد در زندگی امروز
- در برابر هر زیان مادی، به خود یادآوری کنید که مسافرید و این دارایی متعلق به کاروانسراست.
- هر روز ذره‌ای توشه آخرت ببخشید: نیکی، آموختن یا یاد خدا.
- پیش از هر خرید بزرگ یا رقابت پرهیجان بپرسید: این برای اقامت است یا برای عبور؟
درس‌ها
- دلبستگی به دنیا از فراموشی گذرا بودن آن می‌آید.
- سرمایه واقعی مسافر، توشه است نه جنس‌های کاروانسرا.
- یاد آخرت، نه ناامیدکننده است و نه سست‌کننده تلاش؛ جهت‌دهنده است.
پرسش‌های پرتکرار
اگر دنیا گذراست، پس تلاش و پیشرفت چه جایگاهی دارد؟
تلاش، خود توشه زندگی است؛ روایات کار خالص و خدمت را ستودهاند. نکته، دلبستگی به دنیاست نه خودِ فعالیت.
چگونه میتوان بدون دلبستگی از نعمتها استفاده کرد؟
با یاد گذرا بودن و با نگاه ابزاری به داشتهها؛ نعمت را همچون وسیلهای برای عبور خوب به کار بگیریم، نه بهعنوان مقصد نهایی.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.