این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.

متن حدیث

مَنْ حَجَّ الْبَيْتَ وَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّهُ

هرکس خانه (کعبه) را حج کند و گناه نکند، چنان بازگردد که روزی از مادر متولد شده است.

راوی: ابوهریرهصحیح بخاریصحیح

پیام اصلی

حج پیراسته، بازگشتی چون روز تولد

شرح و تبیین

پیامبر در این حدیث برای حجی که دو ویژگی داشته باشد، پاداشی شگفت برمی‌شمارد: بازگشت حاجی همچون روزی که مادرش او را زاده است. آن دو ویژگی، دوری از «رفث» یعنی سخن و رفتار زشت و ناشایست، و دوری از «فسوق» یعنی ستم و دشمنی و گناه است. حجی که با چنین پیراستگی همراه باشد، در روایات «حج مبرور» نامیده شده است.

سنجیدن حاجی با نوزاد، مقایسه‌ای رسا از بی‌گناهی است؛ گویی انسان از بار خطاها خالی شده و صفحه‌ای نو یافته است. اما این هدیه بهایی دارد: روزهای حج، آزمونی از خویشتن‌داری در گرمای سفر، تراکم جمعیت و خستگی راه است. هرکه این روزها را با زبان پاک و دل آرام بگذراند، نشان داده است که توان آغاز تازه‌ای در او هست. پس بازگشت از حج، آغاز مسئولیتی نو است، نه پایان سفر.

کاربرد در زندگی امروز

  • پیش از سفر حج، از هر کسی که حقی بر گردن شماست حلالیت بطلبید.
  • در طول سفر بر زبان و خلق خود نگهبان باشید؛ رفتار ناشایست ثمره حج را می‌سوزاند.
  • پس از بازگشت، تصمیم‌های تازه‌ای برای زندگی بگذارید و به حال پیشین بازنگردید.

درس‌ها

  • پاکیزگی رفتار، شرط رسیدن به ثمره حج است.
  • آمرزش الهی، زندگی انسان را همچون نوزادی از نو آغاز می‌کند.
  • فرصت‌های بزرگ عبادی، مسئولیت‌های بزرگ‌تری نیز بر دوش می‌گذارند.

پرسش‌های پرتکرار

منظور از رفث و فسوق در حدیث چیست؟

رفث همان سخن و کردار زشت و ناشایست است و فسوق هر گناه و ستم؛ دوری از این دو است که حج را مبرور می‌سازد.

آیا پس از حج مبرور همه گناهان بخشیده می‌شود؟

در گناهان میان بنده و خدا چنین است؛ اما حقوق مردم با خشنودی و گذشت صاحبان حق به پایان می‌رسد.

خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.