آیات قرآن با موضوع «معاد»

مؤمنان رستگار شدند؛

آنها که در نمازشان خشوع دارند؛

و آنها که از لغو و بیهودگی روی‌گردانند؛

و آنها که زکات را انجام می‌دهند؛

و آنها که دامان خود را (از آلوده‌شدن به بی‌عفتی) حفظ می‌کنند؛

تنها آمیزش جنسی با همسران و کنیزانشان دارند، که در بهره‌گیری از آنان ملامت نمی‌شوند؛

و کسانی که غیر از این طریق را طلب کنند، تجاوزگرند!

و آنها که امانتها و عهد خود را رعایت می‌کنند؛

و آنها که بر نمازهایشان مواظبت می‌نمایند؛

(آری،) آنها وارثانند!

(وارثانی) که بهشت برین را ارث می‌برند، و جاودانه در آن خواهند ماند!

و ما انسان را از عصاره‌ای از گِل آفریدیم؛

سپس او را نطفه‌ای در قرارگاه مطمئن [= رحم‌] قرار دادیم؛

سپس نطفه را بصورت علقه [= خون بسته‌]، و علقه را بصورت مضغه [= چیزی شبیه گوشت جویده شده‌]، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم؛ و بر استخوانها گوشت پوشاندیم؛ سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم؛ پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است!

سپس شما بعد از آن می‌میرید؛

سپس در روز قیامت برانگیخته می‌شوید!

ما بر بالای سر شما هفت راه [= طبقات هفتگانه آسمان‌] قرار دادیم؛ و ما (هرگز) از خلق (خود) غافل نبوده‌ایم!

و از آسمان، آبی به اندازه معیّن نازل کردیم؛ و آن را در زمین (در جایگاه مخصوصی) ساکن نمودیم؛ و ما بر از بین بردن آن کاملاً قادریم!

سپس بوسیله آن باغهایی از درختان نخل و انگور برای شما ایجاد کردیم؛ باغهایی که در آن میوه‌های بسیار است؛ و از آن میخورید!

و (نیز) درختی را که از طور سینا می‌روید [= درخت زیتون‌]، و از آن روغن و «نان خورش» برای خورندگان فراهم می‌گردد (آفریدیم)!

و برای شما در چهارپایان عبرتی است؛ از آنچه در درون آنهاست [= از شیر] شما را سیراب می‌کنیم؛ و برای شما در آنها منافع بسیاری است؛ و از گوشت آنها می‌خورید؛

و بر آنها و بر کشتیها سوار می‌شوید!

و ما نوح را بسوی قومش فرستادیم؛ او به آنها گفت: «ای قوم من! خداوند یکتا را بپرستید، که جز او معبودی برای شما نیست! آیا (از پرستش بتها) پرهیز نمی‌کنید؟!

جمعیّت اشرافی (و مغرور) از قوم نوح که کافر بودند گفتند: «این مرد جز بشری همچون شما نیست، که می‌خواهد بر شما برتری جوید! اگر خدا می‌خواست (پیامبری بفرستد) فرشتگانی نازل می‌کرد؛ ما چنین چیزی را هرگز در نیاکان خود نشنیده‌ایم!

او فقط مردی است که به نوعی جنون مبتلاست! پس مدّتی درباره او صبر کنید (تا مرگش فرا رسد، یا از این بیماری رهایی یابد!)»

(نوح) گفت: «پروردگارا! مرا در برابر تکذیبهای آنان یاری کن!»

ما به نوح وحی کردیم که: «کشتی را در حضور ما، و مطابق وحی ما بساز. و هنگامی که فرمان ما (برای غرق آنان) فرا رسد، و آب از تنور بجوشد (که نشانه فرا رسیدن طوفان است)، از هر یک از انواع حیوانات یک جفت در کشتی سوار کن؛ و همچنین خانواده‌ات را، مگر آنانی که قبلاً وعده هلاکشان داده شده [= همسر و فرزند کافرت‌]؛ و دیگر درباره ستمگران با من سخن مگو، که آنان همگی هلاک خواهند شد.

و هنگامی که تو و همه کسانی که با تو هستند بر کشتی سوار شدید، بگو: «ستایش برای خدایی است که ما را از قوم ستمگر نجات بخشید!»

و بگو: «پروردگارا! ما را در منزلگاهی پربرکت فرود آر، و تو بهترین فرودآورندگانی!»

(آری،) در این ماجرا (برای صاحبان عقل و اندیشه) آیات و نشانه‌هایی است؛ و ما مسلّماً همگان را آزمایش می‌کنیم!

سپس جمعیّت دیگری را بعد از آنها به وجود آوردیم.

و در میان آنان رسولی از خودشان فرستادیم که: «خدا را بپرستید؛ جز او معبودی برای شما نیست؛ آیا (با این همه، از شرک و بت پرستی) پرهیز نمی‌کنید؟!»

ولی اشرافیان (خودخواه) از قوم او که کافر بودند، و دیدار آخرت را تکذیب می‌کردند، و در زندگی دنیا به آنان ناز و نعمت داده بودیم، گفتند: «این بشری است مثل شما؛ از آنچه می‌خورید می‌خورد؛ و از آنچه می‌نوشید می‌نوشد! (پس چگونه می‌تواند پیامبر باشد؟!)

و اگر از بشری همانند خودتان اطاعت کنید، مسلّماً زیانکارید.

آیا او به شما وعده می‌دهد هنگامی که مردید و خاک و استخوانهایی (پوسیده) شدید، بار دیگر (از قبرها) بیرون آورده می‌شوید؟!

هیهات، هیهات از این وعده‌هایی که به شما داده می‌شود!

مسلّماً غیر از این زندگی دنیای ما، چیزی در کار نیست؛ پیوسته گروهی از ما می‌میریم، و نسل دیگری جای ما را می‌گیرد؛ و ما هرگز برانگیخته نخواهیم شد!

او فقط مردی دروغگوست که بر خدا افترا بسته؛ و ما هرگز به او ایمان نخواهیم آورد!»

(پیامبرشان) گفت: «پروردگارا! مرا در برابر تکذیبهای آنان یاری کن!»

(خداوند) فرمود: «بزودی از کار خود پشیمان خواهند شد! (امّا زمانی که دیگر سودی به حالشان ندارد.)»

سرانجام صیحه آسمانی آنها را بحق فرو گرفت؛ و ما آنها را همچون خاشاکی بر سیلاب قرار دادیم؛ دور باد قوم ستمگر (از رحمت خدا)!

سپس اقوام دیگری را پس از آنها پدید آوردیم.

هیچ امتی بر اجل و سر رسید حتمی خود پیشی نمی‌گیرد، و از آن تأخیر نیز نمی‌کند.

سپس رسولان خود را یکی پس از دیگری فرستادیم؛ هر زمان رسولی برای (هدایت) قومی می‌آمد، او را تکذیب می‌کردند؛ ولی ما این امّتهای سرکش را یکی پس از دیگری هلاک نمودیم، و آنها را احادیثی قرار دادیم (چنان محو شدند که تنها نام و گفتگویی از آنان باقی ماند.) دور باد (از رحمت خدا) قومی که ایمان نمی‌آورند!

سپس موسی و برادرش هارون را با آیات خود و دلیلی روشن فرستادیم...

بسوی فرعون و اطرافیان اشرافی او؛ امّا آنها تکبّر کردند، و آنها مردمی برتری‌جوی بودند.

آنها گفتند: «آیا ما به دو انسان همانند خودمان ایمان بیاوریم، در حالی که قوم آنها بردگان ما هستند؟!»

(آری،) آنها این دو را تکذیب کردند؛ و سرانجام همگی هلاک شدند.

و ما به موسی کتاب (آسمانی) دادیم؛ شاید آنان [= بنی اسرائیل‌] هدایت شوند.

و ما فرزند مریم [= عیسی‌] و مادرش را آیت و نشانه‌ای قرار دادیم؛ و آنها را در سرزمین مرتفعی که دارای امنیّت و آب جاری بود جای دادیم.

ای پیامبران! از غذاهای پاکیزه بخورید، و عمل صالح انجام دهید، که من به آنچه انجام می‌دهید آگاهم.

و این امّت شما امّت واحدی است؛ و من پروردگار شما هستم؛ پس، از مخالفت فرمان من بپرهیزید!

امّا آنها کارهای خود را در میان خویش به پراکندگی کشاندند، و هر گروهی به راهی رفتند؛ (و عجب اینکه) هر گروه به آنچه نزد خود دارند خوشحالند!

آنها را در جهل و غفلتشان بگذار تا زمانی (که مرگشان فرا رسد یا گرفتار عذاب الهی شوند).

آنها گمان می‌کنند اموال و فرزندانی که بعنوان کمک به آنان می‌دهیم...

برای این است که درهای خیرات را با شتاب به روی آنها بگشاییم!! (چنین نیست) بلکه آنها نمی‌فهمند (که این وسیله امتحانشان است).

مسلّماً کسانی که از خوف پروردگارشان بیمناکند،

و آنان که به آیات پروردگارشان ایمان می‌آورند،

و آنها که به پروردگارشان شرک نمی‌ورزند،

و آنها که نهایت کوشش را در انجام طاعات به خرج می‌دهند و با این حال، دلهایشان هراسناک است از اینکه سرانجام بسوی پروردگارشان بازمی‌گردند،

(آری) چنین کسانی در خیرات سرعت می‌کنند و از دیگران پیشی می‌گیرند (و مشمول عنایات ما هستند).

و ما هیچ کس را جز به اندازه تواناییش تکلیف نمی‌کنیم؛ و نزد ما کتابی است که (تمام اعمال بندگان را ثبت کرده و) بحق سخن می‌گوید؛ و به آنان هیچ ستمی نمی‌شود.

ولی دلهای آنها از این نامه اعمال (و روز حساب و آیات قرآن) در بی‌خبری فرورفته؛ و اعمال (زشت) دیگری جز این دارند که پیوسته آن را انجام می‌دهند...

تا زمانی که متنعّمان مغرور آنها را در چنگال عذاب گرفتار سازیم؛ در این هنگام، ناله‌های دردناک و استغاثه‌آمیز سرمی‌دهند!

(امّا به آنها گفته می‌شود:) امروز فریاد نکنید، زیرا از سوی ما یاری نخواهید شد!

(آیا فراموش کرده‌اید که) در گذشته آیات من پیوسته بر شما خوانده می‌شد؛ امّا شما اعراض کرده به عقب بازمی‌گشتید؟!

در حالی که در برابر او [=پیامبر] استکبار می‌کردید، و شبها در جلسات خود به بدگویی می‌پرداختید؟!

آیا آنها در این گفتار نیندیشیدند، یا اینکه چیزی برای آنان آمده که برای نیاکانشان نیامده است؟!

یا اینکه پیامبرشان را نشناختند (و از سوابق او آگاه نیستند)، از این رو او را انکار می‌کنند؟!

یا می‌گویند او دیوانه است؟! ولی او حق را برای آنان آورده؛ امّا بیشترشان از حق کراهت دارند (و گریزانند).

و اگر حق از هوسهای آنها پیروی کند، آسمانها و زمین و همه کسانی که در آنها هستند تباه می‌شوند! ولی ما قرآنی به آنها دادیم که مایه یادآوری (و عزّت و شرف) برای آنهاست، امّا آنان از (آنچه مایه) یادآوریشان (است) رویگردانند!

یا اینکه تو از آنها مزد و هزینه‌ای (در برابر دعوتت) می‌خواهی؟ با اینکه مزد پروردگارت بهتر، و او بهترین روزی دهندگان است!

بطور قطع و یقین، تو آنان را به راه راست دعوت می‌کنی.

امّا کسانی که به آخرت ایمان ندارند از این راه منحرفند!

و اگر به آنان رحم کنید و گرفتاریها و مشکلاتشان را برطرف سازیم، (نه تنها بیدار نمی‌شوند، بلکه) در طغیانشان لجاجت می‌ورزند و (در این وادی) سرگردان می‌مانند!

ما آنها را به عذاب و بلا گرفتار ساختیم (تا بیدار شوند)، امّا آنان نه در برابر پروردگارشان تواضع کردند، و نه به درگاهش تضرّع می‌کنند!

(این وضع همچنان ادامه می‌یابد) تا زمانی که دری از عذاب شدید به روی آنان بگشاییم، (و چنان گرفتار می‌شوند که) ناگهان بکلّی مأیوس گردند.

و او کسی است که برای شما گوش و چشم و قلب [=عقل‌] ایجاد کرد؛ امّا کمتر شکر او را بجا می‌آورید.

و او کسی است که شما را در زمین آفرید؛ و به سوی او محشور می‌شوید!

و او کسی است که زنده می‌کند و می‌میراند؛ و رفت و آمد شب و روز از آن اوست؛ آیا اندیشه نمی‌کنید؟!

(نه،) بلکه آنان نیز مثل آنچه پیشینیان گفته بودند گفتند.

آنها گفتند: «آیا هنگامی که مردیم و خاک و استخوانهایی (پوسیده) شدیم، آیا بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!

این وعده به ما و پدرانمان از قبل داده شده؛ این فقط افسانه‌های پیشینیان است!»

بگو: «زمین و کسانی که در آن هستند از آن کیست، اگر شما می‌دانید؟!»

بزودی (در پاسخ تو) می‌گویند: «همه از آن خداست!» بگو: «آیا متذکّر نمی‌شوید؟!»

بگو: «چه کسی پروردگار آسمانهای هفتگانه، و پروردگار عرش عظیم است؟»

بزودی خواهند گفت: «همه اینها از آن خداست!» بگو: «آیا تقوا پیشه نمی‌کنید (و از خدا نمی‌ترسید و دست از شرک برنمی‌دارید)؟!»

بگو: «اگر می‌دانید، چه کسی حکومت همه موجودات را در دست دارد، و به بی پناهان پناه می‌دهد، و نیاز به پناه‌دادن ندارد؟!»

خواهند گفت: «(همه اینها) از آن خداست» بگو: «با این حال چگونه می‌گویید سحر شده‌اید (و این سخنان سحر و افسون است)؟!»

نه، (واقع این است که) ما حقّ را برای آنها آوردیم؛ و آنان دروغ می‌گویند!

خدا هرگز فرزندی برای خود انتخاب نکرده؛ و معبود دیگری با او نیست؛ که اگر چنین می‌شد، هر یک از خدایان مخلوقات خود را تدبیر و اداره می‌کردند و بعضی بر بعضی دیگر برتری می‌جستند (و جهان هستی به تباهی کشیده می‌شد)؛ منزّه است خدا از آنچه آنان توصیف می‌کنند!

او دانای نهان و آشکار است؛ پس برتر است از آنچه برای او همتا قرار می‌دهند!

بگو: «پروردگار من! اگر عذابهایی را که به آنان وعده داده می‌شود به من نشان دهی (و در زندگیم آن را ببینم)...

پروردگار من! مرا (در این عذابها) با گروه ستمگران قرار مده!»

و ما تواناییم که آنچه را به آنها وعده می‌دهیم به تو نشان دهیم!

بدی را به بهترین راه و روش دفع کن (و پاسخ بدی را به نیکی ده)! ما به آنچه توصیف می‌کنند آگاهتریم!

و بگو: «پروردگارا! از وسوسه‌های شیاطین به تو پناه می‌برم!

و از اینکه آنان نزد من حاضر شوند (نیز) -ای پروردگار من- به تو پناه می‌برم!»

(آنها همچنان به راه غلط خود ادامه می‌دهند) تا زمانی که مرگ یکی از آنان فرارسد، می‌گوید: «پروردگار من! مرا بازگردانید!

شاید در آنچه ترک کردم (و کوتاهی نمودم) عمل صالحی انجام دهم!» (ولی به او می‌گویند:) چنین نیست! این سخنی است که او به زبان می‌گوید (و اگر بازگردد، کارش همچون گذشته است)! و پشت سر آنان برزخی است تا روزی که برانگیخته شوند!

هنگامی که در «صور» دمیده شود، هیچ یک از پیوندهای خویشاوندی میان آنها در آن روز نخواهد بود؛ و از یکدیگر تقاضای کمک نمی‌کنند (چون کاری از کسی ساخته نیست)!

و کسانی که وزنه اعمالشان سنگین است، همان رستگارانند!

و آنان که وزنه اعمالشان سبک باشد، کسانی هستند که سرمایه وجود خود را از دست داده، در جهنم جاودانه خواهند ماند!

شعله‌های سوزان آتش همچون شمشیر به صورتهایشان نواخته می‌شود؛ و در دوزخ چهره‌ای عبوس دارند.

(به آنها گفته می‌شود:) آیا آیات من بر شما خوانده نمی‌شد، پس آن را تکذیب می‌کردید؟!

می‌گویند: «پروردگارا! بدبختی ما بر ما چیره شد، و ما قوم گمراهی بودیم!

پروردگارا! ما را از این (دوزخ) بیرون آر، اگر بار دیگر تکرار کردیم قطعاً ستمگریم (و مستحق عذاب)!»

(خداوند) می‌گوید: «دور شوید در دوزخ، و با من سخن مگویید!

(فراموش کرده‌اید) گروهی از بندگانم می‌گفتند: پروردگارا! ما ایمان آوردیم؛ ما را ببخش و بر ما رحم کن؛ و تو بهترین رحم کنندگانی!

امّا شما آنها را به باد مسخره گرفتید تا شما را از یاد من غافل کردند؛ و شما به آنان می‌خندیدید!

ولی من امروز آنها را بخاطر صبر و استقامتشان پاداش دادم؛ آنها پیروز و رستگارند!»

(خداوند) می‌گوید: «چند سال در روی زمین توقّف کردید؟»

(در پاسخ) می‌گویند: «تنها به اندازه یک روز، یا قسمتی از یک روز! از آنها که می‌توانند بشمارند بپرس!»

می‌گوید: «(آری،) شما مقدار کمی توقّف نمودید اگر می‌دانستید!»

آیا گمان کردید شما را بیهوده آفریده‌ایم، و بسوی ما باز نمی‌گردید؟

پس برتر است خداوندی که فرمانروای حقّ است (از اینکه شما را بی‌هدف آفریده باشد)! معبودی جز او نیست؛ و او پروردگار عرش کریم است!

و هر کس معبود دیگری را با خدا بخواند -و مسلّماً هیچ دلیلی بر آن نخواهد داشت- حساب او نزد پروردگارش خواهد بود؛ یقیناً کافران رستگار نخواهند شد!

و بگو: «پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن؛ و تو بهترین رحم کنندگانی!

الم‌

این کتابی است که از سوی پروردگار جهانیان نازل شده، و شک و تردیدی در آن نیست!

ولی آنان می‌گویند: «(محمّد) آن را بدروغ به خدا بسته است»، امّا این سخن حقّی است از سوی پروردگارت تا گروهی را انذار کنی که پیش از تو هیچ انذارکننده‌ای برای آنان نیامده است، شاید (پند گیرند و) هدایت شوند!

خداوند کسی است که آسمانها و زمین و آنچه را میان این دو است در شش روز [= شش دوران‌] آفرید، سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت؛ هیچ سرپرست و شفاعت کننده‌ای برای شما جز او نیست؛ آیا متذکّر نمی‌شوید؟!

امور این جهان را از آسمان به سوی زمین تدبیر می‌کند؛ سپس در روزی که مقدار آن هزار سال از سالهایی است که شما می‌شمرید بسوی او بالا می‌رود (و دنیا پایان می‌یابد).

او خداوندی است که از پنهان و آشکار با خبر است، و شکست‌ناپذیر و مهربان است!

او همان کسی است که هر چه را آفرید نیکو آفرید؛ و آفرینش انسان را از گِل آغاز کرد؛

سپس نسل او را از عصاره‌ای از آب ناچیز و بی‌قدر آفرید.

سپس (اندام) او را موزون ساخت و از روح خویش در وی دمید؛ و برای شما گوش و چشمها و دلها قرار داد؛ امّا کمتر شکر نعمتهای او را بجا می‌آورید!

آنها گفتند: «آیا هنگامی که ما (مردیم و) در زمین گم شدیم، آفرینش تازه‌ای خواهیم یافت؟!» ولی آنان لقای پروردگارشان را انکار می‌کنند (و می‌خواهند با انکار معاد، آزادانه به هوسرانی خویش ادامه دهند).

بگو: «فرشته مرگ که بر شما مأمور شده، (روح) شما را می‌گیرد؛ سپس شما را بسوی پروردگارتان بازمی‌گردانند.»

و اگر ببینی مجرمان را هنگامی که در پیشگاه پروردگارشان سر به زیر افکنده، می‌گویند: «پروردگارا! آنچه وعده کرده بودی دیدیم و شنیدیم؛ ما را بازگردان تا کار شایسته‌ای انجام دهیم؛ ما (به قیامت) یقین داریم!»

و اگر می‌خواستیم به هر انسانی هدایت لازمش را (از روی اجبار بدهیم) می‌دادیم؛ ولی (من آنها را آزاد گذارده‌ام و) سخن و وعده‌ام حق است که دوزخ را (از افراد بی‌ایمان و گنهکار) از جنّ و انس همگی پر کنم!

(و به آنها می‌گویم:) بچشید (عذاب جهنم را)! بخاطر اینکه دیدار امروزتان را فراموش کردید، ما نیز شما را فراموش کردیم؛ و بچشید عذاب جاودان را به خاطر اعمالی که انجام می‌دادید!

تنها کسانی که به آیات ما ایمان می‌آورند که هر وقت این آیات به آنان یادآوری شود به سجده می‌افتند و تسبیح و حمد پروردگارشان را بجا می‌آورند، و تکبّر نمی‌کنند.

پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می‌شود (و بپا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می آورند) و پروردگار خود را با بیم و امید می‌خوانند، و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند!

هیچ کس نمی‌داند چه پاداشهای مهمّی که مایه روشنی چشمهاست برای آنها نهفته شده، این پاداش کارهائی است که انجام می‌دادند!

آیا کسی که باایمان باشد همچون کسی است که فاسق است؟! نه، هرگز این دو برابر نیستند.

امّا کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، باغهای بهشت جاویدان از آن آنها خواهد بود، این وسیله پذیرایی (خداوند) از آنهاست به پاداش آنچه انجام می‌دادند.

و امّا کسانی که فاسق شدند (و از اطاعت خدا سرباز زدند)، جایگاه همیشگی آنها آتش است؛ هر زمان بخواهند از آن خارج شوند، آنها را به آن بازمی‌گردانند و به آنان گفته می‌شود: «بچشید عذاب آتشی را که انکار می‌کردید!»

به آنان از عذاب نزدیک (عذاب این دنیا) پیش از عذاب بزرگ (آخرت) می‌چشانیم، شاید بازگردند!

چه کسی ستمکارتر است از آن کس که آیات پروردگارش به او یادآوری شده و او از آن اعراض کرده است؟! مسلّماً ما از مجرمان انتقام خواهیم گرفت!

ما به موسی کتاب آسمانی دادیم؛ و شک نداشته باش که او آیات الهی را دریافت داشت؛ و ما آن را وسیله هدایت بنی اسرائیل قرار دادیم!

و از آنان امامان (و پیشوایانی) قرار دادیم که به فرمان ما (مردم را) هدایت می‌کردند؛ چون شکیبایی نمودند، و به آیات ما یقین داشتند.

البتّه پروردگار تو میان آنان روز قیامت در آنچه اختلاف داشتند داوری می‌کند (و هر کس را به سزای اعمالش می‌رساند)!

آیا برای هدایت آنها همین کافی نیست که افراد زیادی را که در قرن پیش از آنان زندگی داشتند هلاک کردیم؟! اینها در مساکن (ویران شده) آنان راه می‌روند؛ در این آیاتی است (از قدرت خداوند و مجازات دردناک مجرمان)؛ آیا نمی‌شنوند؟!

آیا ندیدند که ما آب را بسوی زمینهای خشک می‌رانیم و بوسیله آن زراعتهایی می‌رویانیم که هم چهارپایانشان از آن می‌خورند و هم خودشان تغذیه می‌کنند؛ آیا نمی بینند؟!

آنان می‌گویند: «اگر راست می‌گویید، این پیروزی شما کی خواهد بود؟!»

بگو: «روز پیروزی، ایمان آوردن، سودی به حال کافران نخواهد داشت؛ و به آنها هیچ مهلت داده نمی‌شود!»

حال که چنین است، از آنها روی بگردان و منتظر باش؛ آنها نیز منتظرند! (تو منتظر رحمت خدا و آنها هم منتظر عذاب او!)

حم‌

سوگند به این کتاب روشنگر،

که ما آن را در شبی پر برکت نازل کردیم؛ ما همواره انذارکننده بوده‌ایم!

در آن شب هر امری بر اساس حکمت (الهی) تدبیر و جدا می‌گردد.

(آری، نزول قرآن) فرمانی بود از سوی ما؛ ما (محمد (ص) را) فرستادیم!

اینها همه بخاطر رحمتی است از سوی پروردگارت، که شنونده و داناست!

(همان) پروردگار آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست، اگر اهل یقین هستید!

هیچ معبودی جز او نیست؛ زنده می‌کند و می‌میراند؛ او پروردگار شما و پروردگار پدران نخستین شماست!

ولی آنها در شکند و (با حقایق) بازی می‌کنند.

پس منتظر روزی باش که آسمان دود آشکاری پدید آورد...

که همه مردم را فرامی‌گیرد؛ این عذاب دردناکی است!

(می‌گویند:) پروردگارا! عذاب را از ما برطرف کن که ایمان می‌آوریم.

چگونه: و از کجا متذکر می‌شوند با اینکه رسول روشنگر (با معجزات و منطق روشن) به سراغشان آمد!

سپس از او روی گردان شدند و گفتند: «او تعلیم یافته‌ای دیوانه است!»

ما عذاب را کمی برطرف می‌سازیم، ولی باز به کارهای خود بازمی‌گردید!

(ما از آنها انتقام می‌گیریم) در آن روز که آنها را با قدرت خواهیم گرفت؛ آری ما انتقام گیرنده‌ایم!

ما پیش از اینها قوم فرعون را آزمودیم و رسول بزرگواری به سراغشان آمد،

(و به آنان گفت: امور) بندگان خدا را به من واگذارید که من فرستاده امینی برای شما هستم!

و در برابر خداوند تکبر نورزید که من برای شما دلیل روشنی آورده‌ام!

و من به پروردگار خود و پروردگار شما پناه می‌برم از اینکه مرا متهم کنید!

و اگر به من ایمان نمی‌آورید، از من کناره‌گیری کنید (و مانع ایمان آوردن مردم نشوید)!

(آنها هیچ یک از این پندها را نپذیرفتند، و موسی) به پیشگاه پروردگارش عرضه داشت: اینها قومی مجرمند!

(به او دستور داده شد:) بندگان مرا شبانه حرکت ده که شما تعقیب می‌شوید!

(هنگامی که از دریا گذشتید) دریا را آرام و گشاده بگذار (و بگذر) که آنها لشکری غرق‌شده خواهند بود!

(سرانجام همگی نابود شدند و) چه بسیار باغها و چشمه‌ها که از خود به جای گذاشتند،

و زراعتها و قصرهای زیبا و گرانقیمت،

و نعمتهای فراوان دیگر که در آن (غرق) بودند!

اینچنین بود ماجرای آنان! و ما (اموال و حکومت) اینها را میراث برای اقوام دیگری قرار دادیم!

نه آسمان بر آنان گریست و نه زمین، و نه به آنها مهلتی داده شد!

ما بنی اسرائیل را از عذاب ذلّت‌بار رهایی بخشیدیم؛

از فرعون که مردی متکبر و از اسرافکاران بود!

ما آنها را با علم (خویش) بر جهانیان برگزیدیم و برتری دادیم،

و آیاتی (از قدرت خویش) را به آنها دادیم که آزمایش آشکاری در آن بود (ولی آنان کفران کردند و مجازات شدند)!

اینها [= مشرکان‌] می‌گویند:

«مرگ ما جز همان مرگ اول نیست و هرگز برانگیخته نخواهیم شد!

اگر راست می‌گویید پدران ما را (زنده کنید و) بیاورید (تا گواهی دهند)!»

آیا آنان بهترند یا قوم «تبّع» و کسانی که پیش از آنها بودند؟! ما آنان را هلاک کردیم، چرا که مجرم بودند!

ما آسمانها و زمین و آنچه را که در میان این دو است به بازی (و بی‌هدف) نیافریدیم!

ما آن دو را جز بحق نیافریدیم؛ ولی بیشتر آنان نمی‌دانند!

روز جدایی (حق از باطل) وعده‌گاه همه آنهاست!

روزی که هیچ دوستی کمترین کمکی به دوستش نمی‌کند، و از هیچ‌سو یاری نمی‌شوند؛

مگر کسی که خدا او را مورد رحمت قرار داده، چرا که او عزیز و رحیم است!

مسلّماً درخت زقّوم...

غذای گنهکاران است،

همانند فلز گداخته در شکمها می‌جوشد؛

جوششی همچون آب سوزان!

(آنگاه به مأموران دوزخ خطاب می‌شود:) این کافر مجرم را بگیرید و به میان دوزخ پرتابش کنید!

سپس بر سر او از عذاب جوشان بریزید!

(به او گفته می‌شود:) بچش که (به پندار خود) بسیار قدرتمند و محترم بودی!

این همان چیزی است که پیوسته در آن تردید می‌کردید!

(ولی) پرهیزگاران در جایگاه امنی قرار دارند،

در میان باغها و چشمه‌ها؛

آنها لباسهایی از حریر نازک و ضخیم می‌پوشند و در مقابل یکدیگر می‌نشینند؛

اینچنین‌اند بهشتیان؛ و آنها را با «حور العین» تزویج می‌کنیم!

آنها در آنجا هر نوع میوه‌ای را بخواهند در اختیارشان قرارمی‌گیرد، و در نهایت امنیّت به سر می‌برند!

هرگز مرگی جز همان مرگ اوّل (که در دنیا چشیده‌اند) نخواهند چشید، و خداوند آنها را از عذاب دوزخ حفظ می‌کند؛

این فضل و بخششی است از سوی پروردگارت، این همان رستگاری بزرگ است!

ما آن [= قرآن‌] را بر زبان تو آسان ساختیم، شاید آنان متذکّر شوند!

(امّا اگر نپذیرفتند) منتظر باش، آنها نیز منتظرند (تو منتظر پیروزی الهی و آنها منتظر عذاب و شکست)!

ق، سوگند به قرآن مجید (که قیامت و رستاخیز حقّ است)!

آنها تعجّب کردند که پیامبری انذارگر از میان خودشان آمده؛ و کافران گفتند: «این چیز عجیبی است!

آیا هنگامی که مُردیم و خاک شدیم (دوباره به زندگی بازمی‌گردیم)؟! این بازگشتی بعید است!»

ولی ما می‌دانیم آنچه را زمین از بدن آنها می‌کاهد؛ و نزد ما کتابی است که همه چیز در آن محفوظ است!

آنها حقّ را هنگامی که به سراغشان آمد تکذیب کردند؛ از این رو پیوسته در کار پراکنده خود متحیّرند!

آیا آنان به آسمان بالای سرشان نگاه نکردند که چگونه ما آن را بنا کرده‌ایم، و چگونه آن را (بوسیله ستارگان) زینت بخشیده‌ایم و هیچ شکاف و شکستی در آن نیست؟!

و زمین را گسترش دادیم و در آن کوه‌هائی عظیم و استوار افکندیم و از هر نوع گیاه بهجت‌انگیز در آن رویاندیم،

تا وسیله بینایی و یادآوری برای هر بنده توبه کاری باشد!

و از آسمان، آبی پربرکت نازل کردیم، و بوسیله آن باغها و دانه‌هایی را که درو می‌کند رویاندیم،

و نخلهای بلندقامت که میوه‌های متراکم دارند؛

همه اینها برای روزی‌بخشیدن به بندگان است و بوسیله باران سرزمین مرده را زنده کردیم؛ (آری) زنده‌شدن مُردگان نیز همین گونه است!

پیش از آنان قوم نوح و «اصحاب الرسّ» [= قومی که در یمامه زندگی می‌کردند و پیامبری به نام حنظله داشتند] و قوم ثمود (پیامبرانشان را) تکذیب کردند،

و همچنین قوم عاد و فرعون و قوم لوط،

و «اصحاب الایکه» [= قوم شعیب‌] و قوم تبّع (که در سرزمین یمن زندگی می‌کردند)، هر یک از آنها فرستادگان الهی را تکذیب کردند و وعده عذاب درباره آنان تحقّق یافت!

آیا ما از آفرینش نخستین عاجز ماندیم (که قادر بر آفرینش رستاخیز نباشیم)؟! ولی آنها (با این همه دلایل روشن) باز در آفرینش جدید تردید دارند!

ما انسان را آفریدیم و وسوسه‌های نفس او را می‌دانیم، و ما به او از رگ قلبش نزدیکتریم!

(به خاطر بیاورید) هنگامی را که دو فرشته راست و چپ که ملازم انسانند اعمال او را دریافت می‌دارند؛

انسان هیچ سخنی را بر زبان نمی‌آورد مگر اینکه همان دم، فرشته‌ای مراقب و آماده برای انجام مأموریت (و ضبط آن) است!

و سرانجام، سکرات (و بیخودی در آستانه) مرگ بحق فرامی‌رسد (و به انسان گفته می‌شود:) این همان چیزی است که تو از آن می‌گریختی!

و در «صور» دمیده می‌شود؛ آن روز، روز تحقّق وعده وحشتناک است!

هر انسانی وارد محشر می‌گردد در حالی که همراه او حرکت دهنده و گواهی است!

(به او خطاب می‌شود:) تو از این صحنه (و دادگاه بزرگ) غافل بودی و ما پرده را از چشم تو کنار زدیم، و امروز چشمت کاملاً تیزبین است!

فرشته همنشین او می‌گوید: «این نامه اعمال اوست که نزد من حاضر و آماده است!»

(خداوند فرمان می‌دهد:) هر کافر متکبّر لجوج را در جهنّم افکنید!

آن کسی که به شدّت مانع خیر و متجاوز و در شکّ و تردید است (حتی دیگران را به تردید می افکند)؛

همان کسی که معبود دیگری با خدا قرار داده، (آری) او را در عذاب شدید بیفکنید!

و همنشینش (از شیاطین) می‌گوید: «پروردگارا! من او را به طغیان وانداشتم، لکن او خود در گمراهی دور و درازی بود!»

(خداوند) می‌گوید: «نزد من جدال و مخاصمه نکنید؛ من پیشتر به شما هشدار داده‌ام (و اتمام حجّت کرده‌ام)!

سخن من تغییر ناپذیر است، و من هرگز به بندگان ستم نخواهم کرد!»

(به خاطر بیاورید) روزی را که به جهنّم می‌گوییم: «آیا پر شده‌ای؟» و او می‌گوید: «آیا افزون بر این هم هست؟!»

(در آن روز) بهشت را به پرهیزگاران نزدیک می‌کنند، و فاصله‌ای از آنان ندارد!

این چیزی است که به شما وعده داده می‌شود، و برای کسانی است که بسوی خدا بازمی‌گردند و پیمانها و احکام او را حفظ می‌کنند،

آن کس که از خداوند رحمان در نهان بترسد و با قلبی پرانابه در محضر او حاضر شود!

(به آنان گفته می‌شود:) بسلامت وارد بهشت شوید، امروز روز جاودانگی است!

هر چه بخواهند در آنجا برای آنها هست، و نزد ما نعمتهای بیشتری است (که به فکر هیچ کس نمی‌رسد)!

چه بسیار اقوامی را که پیش از آنها هلاک کردیم، اقوامی که از آنان قویتر بودند و شهرها (و کشورها) را گشودند؛ آیا راه فراری (از عذاب الهی) وجود دارد!

در این تذکّری است برای آن کس که عقل دارد، یا گوش دل فرادهد در حالی که حاضر باشد!

ما آسمانها و زمین و آنچه را در میان آنهاست در شش روز [= شش دوران‌] آفریدیم، و هیچ گونه رنج و سختی به ما نرسید! (با این حال چگونه زنده‌کردن مُردگان برای ما مشکل است؟!)

در برابر آنچه آنها می‌گویند شکیبا باش، و پیش از طلوع آفتاب و پیش از غروب تسبیح و حمد پروردگارت را بجا آور،

و در بخشی از شب او را تسبیح کن، و بعد از سجده‌ها!

و گوش فرا ده و منتظر روزی باش که منادی از مکانی نزدیک ندا می‌دهد،

روزی که همگان صیحه رستاخیز را بحق می‌شنوند؛ آن روز، روز خروج (از قبرها) است!

ماییم که زنده می‌کنیم و می‌میرانیم، و بازگشت تنها بسوی ماست!

روزی که زمین به سرعت از روی آنها شکافته می‌شود و (از قبرها) خارج می‌گردند؛ و این جمع کردن برای ما آسان است!

ما به آنچه آنها می‌گویند آگاهتریم، و تو مأمور به اجبار آنها (به ایمان) نیستی؛ پس بوسیله قرآن، کسانی را که از عذاب من می‌ترسند متذکّر ساز (وظیفه تو همین است)!

سوگند به بادهایی که (ابرها را) به حرکت درمی‌آورند،

سوگند به آن ابرها که بار سنگینی (از باران را) با خود حمل می‌کنند،

و سوگند به کشتیهایی که به آسانی به حرکت درمی‌آیند،

و سوگند به فرشتگانی که کارها را تقسیم می‌کنند،

(آری سوگند به همه اینها) که آنچه به شما وعده شده قطعاً راست است؛

و بی‌شکّ (رستاخیز) و جزای اعمال واقع‌شدنی است!

قسم به آسمان که دارای چین و شکنهای زیباست،

که شما (درباره قیامت) در گفتاری مختلف و گوناگونید!

(تنها) کسی از ایمان به آن منحرف می‌شود که از قبول حقّ سرباز می‌زند!

کشته باد دروغگویان (و مرگ بر آنها)!

همانها که در جهل و غفلت فرو رفته‌اند،

و پیوسته سؤال می‌کنند: «روز جزا چه موقع است؟!»

(آری) همان روزی است که آنها را بر آتش می‌سوزانند!

(و گفته می‌شود:) بچشید عذاب خود را، این همان چیزی است که برای آن شتاب داشتید!

به یقین، پرهیزگاران در باغهای بهشت و در میان چشمه‌ها قرار دارند،

و آنچه پروردگارشان به آنها بخشیده دریافت می‌دارند، زیرا پیش از آن (در سرای دنیا) از نیکوکاران بودند!

آنها کمی از شب را می‌خوابیدند،

و در سحرگاهان استغفار می‌کردند،

و در اموال آنها حقّی برای سائل و محروم بود!

و در زمین آیاتی برای جویندگان یقین است،

و در وجود خود شما (نیز آیاتی است)؛ آیا نمی‌بینید؟!

و روزی شما در آسمان است و آنچه به شما وعده داده می‌شود!

سوگند به پروردگار آسمان و زمین که این مطلب حقّ است همان گونه که شما سخن می‌گویید!

آیا خبر مهمانهای بزرگوار ابراهیم به تو رسیده است؟

در آن زمان که بر او وارد شدند و گفتند: «سلام بر تو!» او گفت: «سلام بر شما که جمعیّتی ناشناخته‌اید!»

سپس پنهانی به سوی خانواده خود رفت و گوساله فربه (و بریان شده‌ای را برای آنها) آورد،

و نزدیک آنها گذارد، (ولی با تعجّب دید دست بسوی غذا نمی‌برند) گفت: «آیا شما غذا نمی‌خورید؟!»

و از آنها احساس وحشت کرد، گفتند: «نترس (ما رسولان و فرشتگان پروردگار توایم)!» و او را بشارت به تولّد پسری دانا دادند.

در این هنگام همسرش جلو آمد در حالی که (از خوشحالی و تعجّب) فریاد می‌کشید به صورت خود زد و گفت: «(آیا پسری خواهم آورد در حالی که) پیرزنی نازا هستم؟!»

گفتند: «پروردگارت چنین گفته است، و او حکیم و داناست!»

(ابراهیم) گفت: «مأموریت شما چیست ای فرستادگان (خدا)؟»

گفتند: «ما به سوی قوم مجرمی فرستاده شده‌ایم...

تا بارانی از «سنگ - گِل» بر آنها بفرستیم؛

سنگهایی که از ناحیه پروردگارت برای اسرافکاران نشان گذاشته شده است!»

ما مؤمنانی را که در آن شهرها (ی قوم لوط) زندگی می‌کردند (قبل از نزول عذاب) خارج کردیم،

ولی جز یک خانواده باایمان در تمام آنها نیافتیم!

و در آن (شهرهای بلا دیده) نشانه‌ای روشن برای کسانی که از عذاب دردناک می‌ترسند به جای گذاردیم.

و در (زندگی) موسی نیز (نشانه و درس عبرتی بود) هنگامی که او را با دلیلی آشکار به سوی فرعون فرستادیم؛

امّا او با تمام وجودش از وی روی برتافت و گفت: «این مرد یا ساحر است یا دیوانه!»

از این رو ما او و لشکریانش را گرفتیم و به دریا افکندیم در حالی که در خور سرزنش بود!

و (همچنین) در سرگذشت «عاد» (آیتی است) در آن هنگام که تندبادی بی‌باران بر آنها فرستادیم،

که بر هیچ چیز نمی‌گذشت مگر اینکه آن را همچون استخوانهای پوسیده می‌ساخت.

و نیز در سرگذشت قوم «ثمود» عبرتی است در آن هنگام که به آنان گفته شد: «مدّتی کوتاه بهره‌مند باشید (و سپس منتظر عذاب)!»

آنها از فرمان پروردگارشان سرباز زدند، و صاعقه آنان را فراگرفت در حالی که (خیره خیره) نگاه می‌کردند (بی‌آنکه قدرت دفاع داشته باشند)!

چنان بر زمین افتادند که توان برخاستن نداشتند و نتوانستند از کسی یاری طلبند!

همچنین قوم نوح را پیش از آنها هلاک کردیم، چرا که قوم فاسقی بودند!

و ما آسمان را با قدرت بنا کردیم، و همواره آن را وسعت می‌بخشیم!

و زمین را گستردیم، و چه خوب گستراننده‌ای هستیم!

و از هر چیز دو جفت آفریدیم، شاید متذکّر شوید!

پس به سوی خدا بگریزید، که من از سوی او برای شما بیم‌دهنده‌ای آشکارم!

و با خدا معبود دیگری قرار ندهید، که من برای شما از سوی او بیم‌دهنده‌ای آشکارم!

این گونه است که هیچ پیامبری قبل از اینها بسوی قومی فرستاده نشد مگر اینکه گفتند: «او ساحر است یا دیوانه!»

آیا یکدیگر را به آن سفارش می‌کردند (که همه چنین تهمتی بزنند)؟! نه، بلکه آنها قومی طغیانگرند.

حال که چنین است از آنها روی بگردان که هرگز در خور ملامت نخواهی بود؛

و پیوسته تذکّر ده، زیرا تذکّر مؤمنان را سود می‌بخشد.

من جنّ و انس را نیافریدم جز برای اینکه عبادتم کنند (و از این راه تکامل یابند و به من نزدیک شوند)!

هرگز از آنها روزی نمی‌خواهم، و نمی‌خواهم مرا اطعام کنند!

خداوند روزی‌دهنده و صاحب قوّت و قدرت است!

و برای کسانی که ستم کردند، سهم بزرگی از عذاب است همانند سهم یارانشان (از اقوام ستمگر پیشین)؛ بنابر این عجله نکنند!

پس وای بر کسانی که کافر شدند از روزی که به آنها وعده داده می‌شود!

سوگند به کوه طور،

و کتابی که نوشته شده،

در صفحه‌ای گسترده،

و سوگند به «بیت المعمور»،

و سقف برافراشته،

و دریای مملوّ و برافروخته،

که عذاب پروردگارت واقع می‌شود،

و چیزی از آن مانع نخواهد بود!

(این عذاب الهی) در آن روزی است که آسمان به شدّت به حرکت درمی‌آید،

و کوه‌ها از جا کنده و متحرّک می‌شوند!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان،

همانها که در سخنان باطل به بازی مشغولند!

در آن روز که آنها را بزور به سوی آتش دوزخ می‌رانند!

(به آنها می‌گویند:) این همان آتشی است که آن را انکار می‌کردید.

آیا این سحر است یا شما نمی‌بینید؟!

در آن وارد شوید و بسوزید؛ می‌خواهید صبر کنید یا نکنید، برای شما یکسان است؛ چرا که تنها به اعمالتان جزا داده می‌شوید!

ولی پرهیزگاران در میان باغهای بهشت و نعمتهای فراوان جای دارند،

و از آنچه پروردگارشان به آنها داده و آنان را از عذاب دوزخ نگاه داشته است شاد و مسرورند!

(به آنها گفته می‌شود:) بخورید و بیاشامید گوارا؛ اینها در برابر اعمالی است که انجام می‌دادید!

این در حالی که بر تختهای صف‌کشیده در کنار هم تکیه می‌زنند، و «حور العین» را به همسری آنها درمی‌آوریم!

کسانی که ایمان آوردند و فرزندانشان به پیروی از آنان ایمان اختیار کردند، فرزندانشان را (در بهشت) به آنان ملحق می‌کنیم؛ و از (پاداش) عملشان چیزی نمی‌کاهیم؛ و هر کس در گرو اعمال خویش است!

و همواره از انواع میوه‌ها و گوشتها -از هر نوع که بخواهند- در اختیارشان می‌گذاریم!

آنها در بهشت جامهای پر از شراب طهور را که نه بیهوده‌گویی در آن است و نه گناه، از یکدیگر می‌گیرند!

و پیوسته بر گردشان نوجوانانی برای (خدمت) آنان گردش می‌کنند که همچون مرواریدهای درون صدفند!

در این هنگام رو به یکدیگر کرده (از گذشته) سؤال می‌نمایند؛

می‌گویند: «ما در میان خانواده خود ترسان بودیم (مبادا گناهان آنها دامن ما را بگیرد)!

امّا خداوند بر ما منّت نهاد و از عذاب‌کشنده ما را حفظ کرد!

ما از پیش او را می‌خواندیم (و می‌پرستیدیم)، که اوست نیکوکار و مهربان!»

پس تذکّر ده، که به لطف پروردگارت تو کاهن و مجنون نیستی!

بلکه آنها می‌گویند: «او شاعری است که ما انتظار مرگش را می‌کشیم!»

بگو: «انتظار بکشید که من هم با (شما انتظار می‌کشم شما انتظار مرگ مرا، و من انتظار نابودی شما را با عذاب الهی)!»

آیا عقلهایشان آنها را به این اعمال دستور می‌دهد، یا قومی طغیانگرند؟

یا می‌گویند: «قرآن را به خدا افترا بسته»، ولی آنان ایمان ندارند.

اگر راست می‌گویند سخنی همانند آن بیاورند!

یا آنها بی هیچ آفریده شده‌اند، یا خود خالق خویشند؟!

آیا آنها آسمانها و زمین را آفریده‌اند؟! بلکه آنها جویای یقین نیستند!

آیا خزاین پروردگارت نزد آنهاست؟! یا بر همه چیز عالم سیطره دارند؟!

آیا نردبانی دارند (که به آسمان بالا می‌روند) و بوسیله آن اسرار وحی را می‌شنوند؟! کسی که از آنها این ادّعا را دارد دلیل روشنی بیاورد!

آیا سهم خدا دختران است و سهم شما پسران (که فرشتگان را دختران خدا می‌نامید)؟!

آیا تو از آنها پاداشی می‌طلبی که در زیر بار گران آن قرار دارند؟!

آیا اسرار غیب نزد آنهاست و از روی آن می‌نویسند؟!

آیا می‌خواهند نقشه شیطانی برای تو بکشند؟! ولی بدانند خود کافران در دام این نقشه‌ها گرفتار می‌شوند!

یا معبودی غیر خداوند دارند (که قول یاری به آنها داده)؟! منزّه است خدا از آنچه همتای او قرارمی‌دهند!

آنها (چنان لجوجند که) اگر ببینند قطعه سنگی از آسمان (برای عذابشان) سقوط می‌کند می‌گویند: «این ابر متراکمی است!»

حال که چنین است آنها را رها کن تا روز مرگ خود را ملاقات کنند؛

روزی که نقشه‌های آنان سودی به حالشان نخواهد داشت و (از هیچ سو) یاری نمی‌شوند!

و برای ستمگران عذابی قبل از آن است (در همین جهان)؛ ولی بیشترشان نمی‌دانند!

در راه ابلاغ حکم پروردگارت صبر و استقامت کن، چرا که تو در حفاظت کامل ما قرار داری! و هنگامی که برمی‌خیزی پروردگارت را تسبیح و حمد گوی!

(همچنین) به هنگام شب او را تسبیح کن و به هنگام پشت کردن ستارگان (و طلوع صبح)!

قیامت نزدیک شد و ماه از هم شکافت!

و هرگاه نشانه و معجزه‌ای را ببینند روی گردانده، می‌گویند: «این سحری مستمر است»!

آنها (آیات خدا را) تکذیب کردند و از هوای نفسشان پیروی نمودند؛ و هر امری قرارگاهی دارد!

به اندازه کافی برای بازداشتن از بدیها اخبار (انبیا و امّتهای پیشین) به آنان رسیده است!

این آیات، حکمت بالغه الهی است؛ امّا انذارها (برای افراد لجوج) فایده نمی‌دهد!

بنابر این از آنها روی بگردان، و روزی را به یاد آور که دعوت کننده الهی مردم را به امر وحشتناکی دعوت می‌کند (دعوت به حساب اعمال)!

آنان در حالی که چشمهایشان از شدّت وحشت به زیر افتاده، همچون ملخهای پراکنده از قبرها خارج می‌شوند،

در حالی که (بر اثر وحشت و اضطراب) بسوی این دعوت کننده گردن می‌کشند؛ کافران می‌گویند: «امروز روز سخت و دردناکی است!»

پیش از آنها قوم نوح تکذیب کردند، (آری) بنده ما (نوح) را تکذیب کرده و گفتند: «او دیوانه است!» و (با انواع آزارها از ادامه رسالتش) بازداشته شد.

او به درگاه پروردگار عرضه داشت: «من مغلوب (این قوم طغیانگر) شده‌ام، انتقام مرا از آنها بگیر!»

در این هنگام درهای آسمان را با آبی فراوان و پی‌درپی گشودیم؛

و زمین را شکافتیم و چشمه‌های زیادی بیرون فرستادیم؛ و این دو آب به اندازه مقدّر با هم درآمیختند (و دریای وحشتناکی شد)!

و او را بر مرکبی از الواح و میخهایی ساخته شده سوار کردیم؛

مرکبی که زیر نظر ما حرکت می‌کرد! این کیفری بود برای کسانی که (به او) کافر شده بودند!

ما این ماجرا را بعنوان نشانه‌ای در میان امّتها باقی گذاردیم؛ آیا کسی هست که پند گیرد؟!

(اکنون بنگرید) عذاب و انذارهای من چگونه بود!

ما قرآن را برای تذکّر آسان ساختیم؛ آیا کسی هست که متذکّر شود؟!

قوم عاد (نیز پیامبر خود را) تکذیب کردند؛ پس (ببینید) عذاب و انذارهای من چگونه بود!

ما تندباد وحشتناک و سردی را در یک روز شوم مستمر بر آنان فرستادیم...

که مردم را همچون تنه‌های نخل ریشه‌کن شده از جا برمی‌کند!

پس (ببینید) عذاب و انذارهای من چگونه بود!

ما قرآن را برای تذکّر آسان ساختیم؛ آیا کسی هست که متذکّر شود!

طایفه ثمود (نیز) انذارهای الهی را تکذیب کردند،

و گفتند: «آیا ما از بشری از جنس خود پیروی کنیم؟! اگر چنین کنیم در گمراهی و جنون خواهیم بود!

آیا از میان ما تنها بر او وحی نازل شده؟! نه، او آدم بسیار دروغگوی هوسبازی است!

ولی فردا می‌فهمند چه کسی دروغگوی هوسباز است!

ما «ناقه» را برای آزمایش آنها می‌فرستیم؛ در انتظار پایان کار آنان باش و صبر کن!

و به آنها خبر ده که آب (قریه) باید در میانشان تقسیم شود، (یک روز سهم ناقه، و یک روز برای آنها) و هر یک در نوبت خود باید حاضر شوند!

آنها یکی از یاران خود را صدا زدند، او به سراغ این کار آمد و (ناقه را) پی کرد!

پس (بنگرید) عذاب و انذارهای من چگونه بود!

ما فقط یک صیحه [= صاعقه عظیم‌] بر آنها فرستادیم و بدنبال آن همگی بصورت گیاه خشکی درآمدند که صاحب چهارپایان (در آغل) جمع‌آوری می‌کند!

ما قرآن را برای یادآوری آسان ساختیم؛ آیا کسی هست که متذکّر شود؟!

قوم لوط انذارها(ی پی‌درپی پیامبرشان) را تکذیب کردند؛

ما بر آنها تندبادی که ریگها را به حرکت درمی‌آورد فرستادیم (و همه را هلاک کردیم)، جز خاندان لوط را که سحرگاهان نجاتشان دادیم!

این نعمتی بود از ناحیه ما؛ این گونه هر کسی را که شکر کند پاداش می‌دهیم!

او آنها را از مجازات ما بیم داد، ولی بر آنها اصرار بر مجادله و القای شکّ داشتند!

آنها از لوط خواستند میهمانانش را در اختیارشان بگذارد؛ ولی ما چشمانشان را نابینا و محو کردیم (و گفتیم:) بچشید عذاب و انذارهای مرا!

سرانجام صبحگاهان و در اول روز عذابی پایدار و ثابت به سراغشان آمد!

(و گفتیم:) پس بچشید عذاب و انذارهای مرا!

ما قرآن را برای یادآوری آسان ساختیم؛ آیا کسی هست که متذکّر شود؟!

و (همچنین) انذارها و هشدارها (یکی پس از دیگری) به سراغ آل فرعون آمد،

امّا آنها همه آیات ما را تکذیب کردند، و ما آنها را گرفتیم و مجازات کردیم، گرفتن شخصی قدرتمند و توانا!

آیا کفّار شما بهتر از آنانند یا برای شما امان‌نامه‌ای در کتب آسمانی نازل شده است؟!

یا می‌گویند: «ما جماعتی متحّد و نیرومند و پیروزیم»؟!

(ولی بدانند) که بزودی جمعشان شکست می‌خورد و پا به فرارمی‌گذارند!

(علاوه بر این) رستاخیز موعد آنهاست، و مجازات قیامت هولناکتر و تلختر است!

مجرمان در گمراهی و شعله‌های آتشند،

در آن روز که در آتش دوزخ به صورتشان کشیده می‌شوند (و به آنها گفته می‌شود:) بچشید آتش دوزخ را!

البته ما هر چیز را به اندازه آفریدیم!

و فرمان ما یک امر بیش نیست، همچون یک چشم بر هم زدن!

ما کسانی را که در گذشته شبیه شما بودند هلاک کردیم؛ آیا کسی هست که پند گیرد؟!

و هر کاری را انجام دادند در نامه‌های اعمالشان ثبت است،

و هر کار کوچک و بزرگی نوشته شده است.

یقیناً پرهیزگاران در باغها و نهرهای بهشتی جای دارند،

در جایگاه صدق نزد خداوند مالک مقتدر!

هنگامی که واقعه عظیم (قیامت) واقع شود،

هیچ کس نمی‌تواند آن را انکار کند!

(این واقعه) گروهی را پایین می‌آورد و گروهی را بالا می‌برد!

در آن هنگام که زمین بشدّت به لرزه درمی‌آید،

و کوه‌ها در هم کوبیده می‌شود،

و بصورت غبار پراکنده درمی‌آید،

و شما سه گروه خواهید بود!

(نخست) سعادتمندان و خجستگان (هستند)؛ چه سعادتمندان و خجستگانی!

گروه دیگر شقاوتمندان و شومانند، چه شقاوتمندان و شومانی!

و (سومین گروه) پیشگامان پیشگامند،

آنها مقرّبانند!

در باغهای پرنعمت بهشت (جای دارند)!

گروه زیادی (از آنها) از امّتهای نخستینند،

و اندکی از امّت آخرین!

آنها [= مقرّبان‌] بر تختهایی که صف‌کشیده و به هم پیوسته است قراردارند،

در حالی که بر آن تکیه زده و رو به روی یکدیگرند!

نوجوانانی جاودان (در شکوه و طراوت) پیوسته گرداگرد آنان می‌گردند،

با قدحها و کوزه‌ها و جامهایی از نهرهای جاری بهشتی (و شراب طهور)!

امّا شرابی که از آن درد سر نمی‌گیرند و نه مست می‌شوند!

و میوه‌هایی از هر نوع که انتخاب کنند،

و گوشت پرنده از هر نوع که مایل باشند!

و همسرانی از حور العین دارند،

همچون مروارید در صدف پنهان!

اینها پاداشی است در برابر اعمالی که انجام می‌دادند!

در آن (باغهای بهشتی) نه لغو و بیهوده‌ای می‌شنوند نه سخنان گناه آلود؛

تنها چیزی که می‌شنوند «سلام» است «سلام»!

و اصحاب یمین و خجستگان، چه اصحاب یمین و خجستگانی!

آنها در سایه درختان «سِدر» بی‌خار قرار دارند،

و در سایه درخت «طلح» پربرگ [= درختی خوشرنگ و خوشبو]،

و سایه کشیده و گسترده،

و در کنار آبشارها،

و میوه‌های فراوان،

که هرگز قطع و ممنوع نمی‌شود،

و همسرانی بلندمرتبه!

ما آنها را آفرینش نوینی بخشیدیم،

و همه را دوشیزه قرار دادیم،

زنانی که تنها به همسرشان عشق می‌ورزند و خوش زبان و فصیح و هم سن و سالند!

اینها همه برای اصحاب یمین است،

که گروهی از امّتهای نخستینند،

و گروهی از امّتهای آخرین!

و اصحاب شمال، چه اصحاب شمالی (که نامه اعمالشان به نشانه جرمشان به دست چپ آنها داده می‌شود)!

آنها در میان بادهای کشنده و آب سوزان قرار دارند،

و در سایه دودهای متراکم و آتشزا!

سایه‌ای که نه خنک است و نه آرامبخش!

آنها پیش از این (در عالم دنیا) مست و مغرور نعمت بودند،

و بر گناهان بزرگ اصرار می‌ورزیدند،

و می‌گفتند: «هنگامی که ما مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا برانگیخته خواهیم شد؟!

یا نیاکان نخستین ما (برانگیخته می‌شوند)؟!»

بگو: «اوّلین و آخرین،

همگی در موعد روز معیّنی گردآوری می‌شوند،

سپس شما ای گمراهان تکذیب‌کننده!

قطعاً از درخت زقّوم می‌خورید،

و شکمها را از آن پر می‌کنید،

و روی آن از آب سوزان می‌نوشید،

و همچون شتران مبتلا به بیماری عطش، از آن می‌آشامید!

این است وسیله پذیرایی از آنها در قیامت!

» ما شما را آفریدیم؛ پس چرا (آفرینش مجدّد را) تصدیق نمی‌کنید؟!

آیا از نطفه‌ای که در رحم می‌ریزید آگاهید؟!

آیا شما آن را (در دوران جنینی) آفرینش (پی در پی) می‌دهید یا ما آفریدگاریم؟!

ما در میان شما مرگ را مقدّر ساختیم؛ و هرگز کسی بر ما پیشی نمی‌گیرد!

تا گروهی را به جای گروه دیگری بیاوریم و شما را در جهانی که نمی‌دانید آفرینش تازه‌ای بخشیم!

شما عالم نخستین را دانستید؛ چگونه متذکّر نمی‌شوید (که جهانی بعد از آن است)؟!

آیا هیچ درباره آنچه کشت می‌کنید اندیشیده‌اید؟!

آیا شما آن را می‌رویانید یا ما می‌رویانیم؟!

هرگاه بخواهیم آن را مبدّل به کاه در هم کوبیده می‌کنیم که تعجّب کنید!

(بگونه‌ای که بگویید:) براستی ما زیان کرده‌ایم،

بلکه ما بکلّی محرومیم!

آیا به آبی که می‌نوشید اندیشیده‌اید؟!

آیا شما آن را از ابر نازل کرده‌اید یا ما نازل می‌کنیم؟!

هرگاه بخواهیم، این آب گوارا را تلخ و شور قرار می‌دهیم؛ پس چرا شکر نمی‌کنید؟!

آیا درباره آتشی که می‌افروزید فکر کرده‌اید؟!

آیا شما درخت آن را آفریده‌اید یا ما آفریده‌ایم؟!

ما آن را وسیله یادآوری (برای همگان) و وسیله زندگی برای مسافران قرار داده‌ایم!

حال که چنین است به نام پروردگار بزرگت تسبیح کن (و او را پاک و منزّه بشمار)!

سوگند به جایگاه ستارگان (و محل طلوع و غروب آنها)!

و این سوگندی است بسیار بزرگ، اگر بدانید!

که آن، قرآن کریمی است،

که در کتاب محفوظی جای دارد،

و جز پاکان نمی‌توانند به آن دست زنند [= دست یابند].

آن از سوی پروردگار عالمیان نازل شده؛

آیا این سخن را [= این قرآن را با اوصافی که گفته شد] سست و کوچک می‌شمرید،

و به جای شکر روزیهایی که به شما داده شده آن را تکذیب می‌کنید؟!

پس چرا هنگامی که جان به گلوگاه می‌رسد (توانایی بازگرداندن آن را ندارید)؟!

و شما در این حال نظاره می‌کنید (و کاری از دستتان ساخته نیست)؛

و ما از شما به او نزدیکتریم ولی نمی‌بینید!

اگر هرگز در برابر اعمالتان جزا داده نمی‌شوید،

پس آن (روح) را بازگردانید اگر راست می‌گویید!

پس اگر او از مقرّبان باشد،

در رَوح و ریحان و بهشت پرنعمت است!

امّا اگر از اصحاب یمین باشد،

(به او گفته می‌شود:) سلام بر تو از سوی دوستانت که از اصحاب یمینند!

امّا اگر او از تکذیب‌کنندگان گمراه باشد،

با آب جوشان دوزخ از او پذیرایی می‌شوید!

و سرنوشت او ورود در آتش جهنّم است،

این مطلب حقّ و یقین است!

پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح کن (و او را منزّه بشمار)!

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است برای خدا تسبیح می‌گویند؛ مالکیت و حکومت از آن اوست و ستایش از آن او؛ و او بر همه چیز تواناست!

او کسی است که شما را آفرید (و به شما آزادی و اختیار داد)؛ گروهی از شما کافرید و گروهی مؤمن؛ و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست!

آسمانها و زمین را بحق آفرید؛ و شما را (در عالم جنین) تصویر کرد، تصویری زیبا و دلپذیر؛ و سرانجام (همه) بسوی اوست.

آنچه را در آسمانها و زمین است می‌داند، و از آنچه پنهان یا آشکار می‌کنید با خبر است؛ و خداوند از آنچه در درون سینه‌هاست آگاه است.

آیا خبر کسانی که پیش از این کافر شدند به شما نرسیده است؟! (آری) آنها طعم کیفر گناهان بزرگ خود را چشیدند؛ و عذاب دردناک برای آنهاست!

این بخاطر آن است که رسولان آنها (پیوسته) با دلایل روشن به سراغشان می‌آمدند، ولی آنها (از روی کبر و غرور) گفتند: «آیا بشرهایی (مثل ما) می‌خواهند ما را هدایت کنند؟!» از این رو کافر شدند و روی برگرداندند؛ و خداوند (از ایمان و طاعتشان) بی نیاز بود، و خدا غنی و شایسته ستایش است!

کافران پنداشتند که هرگز برانگیخته نخواهند شد، بگو: «آری به پروردگارم سوگند که همه شما (در قیامت) برانگیخته خواهید شد، سپس آنچه را عمل می‌کردید به شما خبر داده می‌شود، و این برای خداوند آسان است!»

حال که چنین است، به خدا و رسول او و نوری که نازل کرده‌ایم ایمان بیاورید؛ و بدانید خدا به آنچه انجام می‌دهید آگاه است!

این در زمانی خواهد بود که همه شما را در روز اجتماع [= روز رستاخیز] گردآوری می‌کند؛ آن روز روز تغابن است (روز احساس خسارت و پشیمانی)! و هر کس به خدا ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد، گناهان او را می‌بخشد و او را در باغهایی از بهشت که نهرها از زیر درختانش جاری است وارد می‌کند، جاودانه در آن می مانند؛ و این پیروزی بزرگ است!

اما کسانی که کافر شدند و آیات ما را تکذیب کردند اصحاب دوزخند، جاودانه در آن می‌مانند، و (سرانجام آنها) سرانجام بدی است!

هیچ مصیبتی رخ نمی‌دهد مگر به اذن خدا! و هر کس به خدا ایمان آورد، خداوند قلبش را هدایت می‌کند؛ و خدا به هر چیز داناست!

اطاعت کنید خدا را، و اطاعت کنید پیامبر را؛ و اگر روی‌گردان شوید، رسول ما جز ابلاغ آشکار وظیفه‌ای ندارد!

خداوند کسی است که هیچ معبودی جز او نیست، و مؤمنان باید فقط بر او توکل کنند!

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بعضی از همسران و فرزندانتان دشمنان شما هستند، از آنها برحذر باشید؛ و اگر عفو کنید و چشم بپوشید و ببخشید، (خدا شما را می‌بخشد)؛ چرا که خداوند بخشنده و مهربان است!

اموال و فرزندانتان فقط وسیله آزمایش شما هستند؛ و خداست که پاداش عظیم نزد اوست!

پس تا می‌توانید تقوای الهی پیشه کنید و گوش دهید و اطاعت نمایید و انفاق کنید که برای شما بهتر است؛ و کسانی که از بخل و حرص خویشتن مصون بمانند رستگارانند!

اگر به خدا قرض‌الحسنه دهید، آن را برای شما مضاعف می‌سازد و شما را می‌بخشد؛ و خداوند شکرکننده و بردبار است!

او دانای پنهان و آشکار است؛ و او عزیز و حکیم است!

پربرکت و زوال‌ناپذیر است کسی که حکومت جهان هستی به دست اوست، و او بر هر چیز تواناست.

آن کس که مرگ و حیات را آفرید تا شما را بیازماید که کدام یک از شما بهتر عمل می‌کنید، و او شکست‌ناپذیر و بخشنده است.

همان کسی که هفت آسمان را بر فراز یکدیگر آفرید؛ در آفرینش خداوند رحمان هیچ تضادّ و عیبی نمی‌بینی! بار دیگر نگاه کن، آیا هیچ شکاف و خللی مشاهده می‌کنی؟!

بار دیگر (به عالم هستی) نگاه کن، سرانجام چشمانت (در جستجوی خلل و نقصان ناکام مانده) به سوی تو باز می‌گردد در حالی که خسته و ناتوان است!

ما آسمان پایین (نزدیک) را با چراغهای فروزانی زینت بخشیدیم، و آنها [= شهابها] را تیرهایی برای شیاطین قرار دادیم، و برای آنان عذاب آتش فروزان فراهم ساختیم!

و برای کسانی که به پروردگارشان کافر شدند عذاب جهنّم است، و بد فرجامی است!

هنگامی که در آن افکنده شوند صدای وحشتناکی از آن می‌شنوند، و این در حالی است که پیوسته می‌جوشد!

نزدیک است (دوزخ) از شدّت غضب پاره پاره شود؛ هر زمان که گروهی در آن افکنده می‌شوند، نگهبانان دوزخ از آنها می‌پرسند: «مگر بیم‌دهنده الهی به سراغ شما نیامد؟!»

می‌گویند: «آری، بیم‌دهنده به سراغ ما آمد، ولی ما او را تکذیب کردیم و گفتیم: خداوند هرگز چیزی نازل نکرده، و شما در گمراهی بزرگی هستید!»

و می‌گویند: «اگر ما گوش شنوا داشتیم یا تعقّل می‌کردیم، در میان دوزخیان نبودیم!»

اینجاست که به گناه خود اعتراف می‌کنند؛ دور باشند دوزخیان از رحمت خدا!

(امّا) کسانی که از پروردگارشان در نهان می‌ترسند، مسلّماً آمرزش و پاداش بزرگی دارند!

گفتار خود را پنهان کنید یا آشکار (تفاوتی نمی‌کند)، او به آنچه در سینه‌هاست آگاه است!

آیا آن کسی که موجودات را آفریده از حال آنها آگاه نیست؟! در حالی که او (از اسرار دقیق) باخبر و آگاه است!

او کسی است که زمین را برای شما رام کرد، بر شانه‌های آن راه بروید و از روزیهای خداوند بخورید؛ و بازگشت و اجتماع همه به سوی اوست!

آیا خود را از عذاب کسی که حاکم بر آسمان است در امان می‌دانید که دستور دهد زمین بشکافد و شما را فرو برد و به لرزش خود ادامه دهد؟!

یا خود را از عذاب خداوند آسمان در امان می‌دانید که تندبادی پر از سنگریزه بر شما فرستد؟! و بزودی خواهید دانست تهدیدهای من چگونه است!

کسانی که پیش از آنان بودند (آیات الهی را) تکذیب کردند، امّا (ببین) مجازات من چگونه بود!

آیا به پرندگانی که بالای سرشان است، و گاه بالهای خود را گسترده و گاه جمع می‌کنند، نگاه نکردند؟! جز خداوند رحمان کسی آنها را بر فراز آسمان نگه نمی‌دارد، چرا که او به هر چیز بیناست!

آیا این کسی که لشکر شماست می‌تواند شما را در برابر خداوند یاری دهد؟ ولی کافران تنها گرفتار فریبند!

یا آن کسی که شما را روزی می‌دهد، اگر روزیش را بازدارد (چه کسی می‌تواند نیاز شما را تأمین کند)؟! ولی آنها در سرکشی و فرار از حقیقت لجاجت می‌ورزند!

آیا کسی که به رو افتاده حرکت می‌کند به هدایت نزدیکتر است یا کسی که راست‌قامت در صراط مستقیم گام برمی‌دارد؟!

بگو: «او کسی است که شما را آفرید و برای شما گوش و چشم و قلب قرار داد؛ امّا کمتر سپاسگزاری می‌کنید!»

بگو: «او کسی است که شما را در زمین آفرید و به سوی او محشور می‌شوید!»

آنها می‌گویند: «اگر راست می‌گویید این وعده قیامت چه زمانی است؟!»

بگو: «علم آن تنها نزد خداست؛ و من فقط بیم‌دهنده آشکاری هستم!»

هنگامی که آن (وعده الهی) را از نزدیک می‌بینند، صورت کافران زشت و سیاه می‌گردد، و به آنها گفته می‌شود: «این همان چیزی است که تقاضای آن را داشتید»!

بگو: «به من خبر دهید اگر خداوند مرا و تمام کسانی را که با من هستند هلاک کند، یا مورد ترحّم قرار دهد، چه کسی کافران را از عذاب دردناک پناه می‌دهد؟!»

بگو: «او خداوند رحمان است، ما به او ایمان آورده و بر او توکّل کرده‌ایم؛ و بزودی می‌دانید چه کسی در گمراهی آشکار است!»

بگو: «به من خبر دهید اگر آبهای (سرزمین) شما در زمین فرو رود، چه کسی می‌تواند آب جاری و گوارا در دسترس شما قرار دهد؟!»

(روز رستاخیز) روزی است که مسلّماً واقع می‌شود!

چه روز واقع شدنی!

و تو چه می‌دانی آن روز واقع شدنی چیست؟!

قوم «ثمود» و «عاد» عذاب کوبنده الهی را انکار کردند (و نتیجه شومش را دیدند)!

امّا قوم «ثمود» با عذابی سرکش هلاک شدند!

و امّا قوم «عاد» با تندبادی طغیانگر و سرد و پرصدا به هلاکت رسیدند،

(خداوند) این تندباد بنیان‌کن را هفت شب و هشت روز پی در پی بر آنها مسلّط ساخت، (و اگر آنجا بودی) می‌دیدی که آن قوم همچون تنه‌های پوسیده و تو خالی درختان نخل در میان این تند باد روی زمین افتاده و هلاک شده‌اند!

آیا کسی از آنها را باقی می‌بینی؟!

و فرعون و کسانی که پیش از او بودند و همچنین اهل شهرهای زیر و رو شده [=قوم لوط] مرتکب گناهان بزرگ شدند،

و با فرستاده پروردگارشان مخالفت کردند؛ و خداوند (نیز) آنها را به عذاب شدیدی گرفتار ساخت!

و هنگامی که آب طغیان کرد، ما شما را سوار بر کشتی کردیم،

تا آن را وسیله تذکّری برای شما قرار دهیم و گوشهای شنوا آن را دریابد و بفهمد.

به محض اینکه یک بار در «صور» دمیده شود،

و زمین و کوه‌ها از جا برداشته شوند و یکباره در هم کوبیده و متلاشی گردند،

در آن روز «واقعه عظیم» روی می‌دهد،

و آسمان از هم می‌شکافد و سست می‌گردد و فرومی‌ریزد!

فرشتگان در اطراف آسمان قرارمی‌گیرند (و برای انجام مأموریتها آماده می‌شوند)؛ و آن روز عرش پروردگارت را هشت فرشته بر فراز همه آنها حمل می‌کنند!

در آن روز همگی به پیشگاه خدا عرضه می‌شوید و چیزی از کارهای شما پنهان نمی‌ماند!

پس کسی که نامه اعمالش را به دست راستش دهند (از شدّت شادی و مباهات) فریاد می‌زند که: «(ای اهل محشر!) نامه اعمال مرا بگیرید و بخوانید!

من یقین داشتم که (قیامتی در کار است و) به حساب اعمالم می‌رسم!»

او در یک زندگی (کاملاً) رضایتبخش قرار خواهد داشت،

در بهشتی عالی،

که میوه هایش در دسترس است!

(و به آنان گفته می‌شود:) بخورید و بیاشامید گوارا در برابر اعمالی که در ایّام گذشته انجام دادید!

امّا کسی که نامه اعمالش را به دست چپش بدهند می‌گوید: «ای کاش هرگز نامه اعمالم را به من نمی‌دادند.

و نمی‌دانستم حساب من چیست!

ای کاش مرگم فرا می‌رسید!

مال و ثروتم هرگز مرا بی‌نیاز نکرد،

قدرت من نیز از دست رفت!»

او را بگیرید و دربند و زنجیرش کنید!

سپس او را در دوزخ بیفکنید!

بعد او را به زنجیری که هفتاد ذراع است ببندید؛

چرا که او هرگز به خداوند بزرگ ایمان نمی‌آورد،

و هرگز مردم را بر اطعام مستمندان تشویق نمی‌نمود؛

از این رو امروز هم در اینجا یار مهربانی ندارد،

و نه طعامی، جز از چرک و خون!

غذایی که جز خطاکاران آن را نمی‌خورند!

سوگند به آنچه می‌بینید،

و آنچه نمی‌بینید،

که این قرآن گفتار رسول بزرگواری است،

و گفته شاعری نیست، امّا کمتر ایمان می‌آورید!

و نه گفته کاهنی، هر چند کمتر متذکّر می‌شوید!

کلامی است که از سوی پروردگار عالمیان نازل شده است!

اگر او سخنی دروغ بر ما می‌بست،

ما او را با قدرت می‌گرفتیم،

سپس رگ قلبش را قطع می‌کردیم،

و هیچ کس از شما نمی‌توانست از (مجازات) او مانع شود!

و آن مسلّماً تذکری برای پرهیزگاران است!

و ما می‌دانیم که بعضی از شما (آن را) تکذیب می‌کنید!

و آن مایه حسرت کافران است!

و آن یقین خالص است!

حال که چنین است به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوی!

تقاضاکننده‌ای تقاضای عذابی کرد که واقع شد!

این عذاب مخصوص کافران است، و هیچ کس نمی‌تواند آن را دفع کند،

از سوی خداوند ذی المعارج [= خداوندی که فرشتگانش بر آسمانها صعود و عروج می‌کنند]!

فرشتگان و روح [= فرشته مقرّب خداوند] بسوی او عروج می‌کنند در آن روزی که مقدارش پنجاه هزار سال است!

پس صبر جمیل پیشه کن،

زیرا آنها آن روز را دور می‌بینند،

و ما آن را نزدیک می‌بینیم!

همان روز که آسمان همچون فلز گداخته می‌شود،

و کوه‌ها مانند پشم رنگین متلاشی خواهد بود،

و هیچ دوست صمیمی سراغ دوستش را نمی‌گیرد!

آنها را نشانشان می‌دهند (ولی هر کس گرفتار کار خویشتن است)، چنان است که گنهکار دوست می‌دارد فرزندان خود را در برابر عذاب آن روز فدا کند،

و همسر و برادرش را،

و قبیله‌اش را که همیشه از او حمایت می‌کرد،

و همه مردم روی زمین را تا مایه نجاتش گردند؛

امّا هرگز چنین نیست (که با اینها بتوان نجات یافت، آری) شعله‌های سوزان آتش است،

دست و پا و پوست سر را می‌کند و می‌برد!

و کسانی را که به فرمان خدا پشت کردند صدا می‌زند،

و (همچنین آنها که) اموال را جمع و ذخیره کردند!

به یقین انسان حریص و کم‌طاقت آفریده شده است،

هنگامی که بدی به او رسد بیتابی می‌کند،

و هنگامی که خوبی به او رسد مانع دیگران می‌شود (و بخل می‌ورزد)،

مگر نمازگزاران،

آنها که نمازها را پیوسته بجا می‌آورند،

و آنها که در اموالشان حق معلومی است...

برای تقاضاکننده و محروم،

و آنها که به روز جزا ایمان دارند،

و آنها که از عذاب پروردگارشان بیمناکند،

چرا که هیچ کس از عذاب پروردگارش در امان نیست،

و آنها که دامان خویش را (از بی‌عفّتی) حفظ می‌کنند،

جز با همسران و کنیزان (که در حکم همسرند آمیزش ندارند)، چرا که در بهره‌گیری از اینها مورد سرزنش نخواهند بود!

و هر کس جز اینها را طلب کند، متجاوز است!

و آنها که امانتها و عهد خود را رعایت می‌کنند،

و آنها که با ادای شهادتشان قیام می‌نمایند،

و آنها که بر نماز مواظبت دارند،

آنان در باغهای بهشتی (پذیرایی و) گرامی داشته می‌شوند.

این کافران را چه می‌شود که با سرعت نزد تو می‌آیند...

از راست و چپ، گروه گروه (و آرزوی بهشت دارند)!

آیا هر یک از آنها (با این اعمال زشتش) طمع دارد که او را در بهشت پر نعمت الهی وارد کنند؟!

هرگز چنین نیست؛ ما آنها را از آنچه خودشان می‌دانند آفریده‌ایم!

سوگند به پروردگار مشرقها و مغربها که ما قادریم...

که جای آنان را به کسانی بدهیم که از آنها بهترند؛ و ما هرگز مغلوب نخواهیم شد!

آنان را به حال خود واگذار تا در باطل خود فروروند و بازی کنند تا زمانی که روز موعود خود را ملاقات نمایند!

همان روز که از قبرها بسرعت خارج می‌شوند، گویی به سوی بتها می‌دوند...

در حالی که چشمهایشان از شرم و وحشت به زیر افتاده، و پرده‌ای از ذلّت و خواری آنها را پوشانده است! این همان روزی است که به آنها وعده داده می‌شد!

سوگند به روز قیامت،

و سوگند به (نفس لوّامه و) وجدان بیدار و ملامتگر (که رستاخیز حقّ است)!

آیا انسان می‌پندارد که هرگز استخوانهای او را جمع نخواهیم کرد؟!

آری قادریم که (حتّی خطوط سر) انگشتان او را موزون و مرتّب کنیم!

(انسان شک در معاد ندارد) بلکه او می‌خواهد (آزاد باشد و بدون ترس از دادگاه قیامت) در تمام عمر گناه کند!

(از این رو) می‌پرسد: «قیامت کی خواهد بود»!

(بگو:) در آن هنگام که چشمها از شدّت وحشت به گردش درآید،

و ماه بی‌نور گردد،

و خورشید و ماه یک جا جمع شوند،

آن روز انسان می‌گوید: «راه فرار کجاست؟!»

هرگز چنین نیست، راه فرار و پناهگاهی وجود ندارد!

آن روز قرارگاه نهایی تنها بسوی پروردگار تو است؛

و در آن روز انسان را از تمام کارهایی که از پیش یا پس فرستاده آگاه می‌کنند!

بلکه انسان خودش از وضع خود آگاه است،

هر چند (در ظاهر) برای خود عذرهایی بتراشد!

زبانت را بخاطر عجله برای خواندن آن [= قرآن‌] حرکت مده،

چرا که جمع‌کردن و خواندن آن بر عهده ماست!

پس هر گاه آن را خواندیم، از خواندن آن پیروی کن!

سپس بیان و (توضیح) آن (نیز) بر عهده ماست!

چنین نیست که شما می‌پندارید (و دلایل معاد را کافی نمی‌دانید)؛ بلکه شما دنیای زودگذر را دوست دارید (و هوسرانی بی‌قید و شرط را)!

و آخرت را رها می‌کنید!

(آری) در آن روز صورتهایی شاداب و مسرور است،

و به پروردگارش می‌نگرد!

و در آن روز صورتهایی عبوس و در هم کشیده است،

زیرا می‌داند عذابی در پیش دارد که پشت را در هم می‌شکند!

چنین نیست (که انسان می‌پندارد! او ایمان نمی‌آورد) تا موقعی که جان به گلوگاهش رسد،

و گفته شود: «آیا کسی هست که (این بیمار را از مرگ) نجات دهد؟!»

و به جدائی از دنیا یقین پیدا کند،

و ساق پاها (از سختی جان‌دادن) به هم بپیچد!

(آری) در آن روز مسیر همه بسوی (دادگاه) پروردگارت خواهد بود!

(در آن روز گفته می‌شود:) او هرگز ایمان نیاورد و نماز نخواند،

بلکه تکذیب کرد و روی‌گردان شد،

سپس بسوی خانواده خود بازگشت در حالی که متکبّرانه قدم برمی‌داشت!

(با این اعمال) عذاب الهی برای تو شایسته‌تر است، شایسته‌تر!

سپس عذاب الهی برای تو شایسته‌تر است، شایسته‌تر!

آیا انسان گمان می‌کند بی‌هدف رها می‌شود؟!

آیا او نطفه‌ای از منی که در رحم ریخته می‌شود نبود؟!

سپس بصورت خون بسته در آمد، و خداوند او را آفرید و موزون ساخت،

و از او دو زوج مرد و زن آفرید!

آیا چنین کسی قادر نیست که مردگان را زنده کند؟!

آیا زمانی طولانی بر انسان گذشت که چیز قابل ذکری نبود؟!

ما انسان را از نطفه مختلطی آفریدیم، و او را می‌آزماییم؛ (بدین جهت) او را شنوا و بینا قرار دادیم!

ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد (و پذیرا گردد) یا ناسپاس!

ما برای کافران، زنجیرها و غلها و شعله‌های سوزان آتش آماده کرده‌ایم!

به یقین ابرار (و نیکان) از جامی می‌نوشند که با عطر خوشی آمیخته است،

از چشمه‌ای که بندگان خاص خدا از آن می‌نوشند، و از هر جا بخواهند آن را جاری می‌سازند!

آنها به نذر خود وفا می‌کنند، و از روزی که شرّ و عذابش گسترده است می‌ترسند،

و غذای (خود) را با اینکه به آن علاقه (و نیاز) دارند، به «مسکین» و «یتیم» و «اسیر» می‌دهند!

(و می‌گویند:) ما شما را بخاطر خدا اطعام می‌کنیم، و هیچ پاداش و سپاسی از شما نمی‌خواهیم!

ما از پروردگارمان خائفیم در آن روزی که عبوس و سخت است!

(بخاطر این عقیده و عمل) خداوند آنان را از شرّ آن روز نگه می‌دارد و آنها را می‌پذیرد در حالی که غرق شادی و سرورند!

و در برابر صبرشان، بهشت و لباسهای حریر بهشتی را به آنها پاداش می‌دهد!

این در حالی است که در بهشت بر تختهای زیبا تکیه کرده‌اند، نه آفتاب را در آنجا می‌بینند و نه سرما را!

و در حالی است که سایه‌های درختان بهشتی بر آنها فرو افتاده و چیدن میوه‌هایش بسیار آسان است!

و در گرداگرد آنها ظرفهایی سیمین و قدحهایی بلورین می‌گردانند (پر از بهترین غذاها و نوشیدنی‌ها)،

ظرفهای بلورینی از نقره، که آنها را به اندازه مناسب آماده کرده‌اند!

و در آنجا از جامهایی سیراب می‌شوند که لبریز از شراب طهوری آمیخته با زنجبیل است،

از چشمه‌ای در بهشت که نامش سلسبیل است!

و بر گردشان (برای پذیرایی) نوجوانانی جاودانی می‌گردند که هرگاه آنها را ببینی گمان می‌کنی مروارید پراکنده‌اند!

و هنگامی که آنجا را ببینی نعمتها و ملک عظیمی را می‌بینی!

بر اندام آنها [= بهشتیان‌] لباسهایی است از حریر نازک سبزرنگ، و از دیبای ضخیم، و با دستبندهایی از نقره آراسته‌اند، و پروردگارشان شراب طهور به آنان می‌نوشاند!

این پاداش شماست، و سعی و تلاش شما مورد قدردانی است!

مسلّماً ما قرآن را بر تو نازل کردیم!

پس در (تبلیغ و اجرای) حکم پروردگارت شکیبا (و با استقامت) باش، و از هیچ گنهکار یا کافری از آنان اطاعت مکن!

و نام پروردگارت را هر صبح و شام به یاد آور!

و در شبانگاه برای او سجده کن، و مقداری طولانی از شب، او را تسبیح گوی!

آنها زندگی زودگذر دنیا را دوست دارند، در حالی که روز سختی را پشت سر خود رها می‌کنند!

ما آنها را آفریدیم و پیوندهای وجودشان را محکم کردیم، و هر زمان بخواهیم جای آنان را به گروه دیگری می‌دهیم!

این یک تذکر و یادآوری است، و هر کس بخواهد (با استفاده از آن) راهی به سوی پروردگارش برمی‌گزیند!

و شما هیچ چیز را نمی‌خواهید مگر اینکه خدا بخواهد، خداوند دانا و حکیم بوده و هست!

و هر کس را بخواهد (و شایسته بداند) در رحمت (وسیع) خود وارد می‌کند، و برای ظالمان عذاب دردناکی آماده ساخته است!

سوگند به فرشتگانی که پی در پی فرستاده می‌شوند،

و آنها که همچون تند باد حرکت می‌کنند،

و سوگند به آنها که (ابرها را) می‌گسترانند،

و آنها که جدا می‌کنند،

و سوگند به آنها که آیات بیدارگر (الهی) را (به انبیا) القا می‌نمایند،

برای اتمام حجّت یا برای انذار،

که آنچه به شما (درباره قیامت) وعده داده می‌شود، یقیناً واقع‌شدنی است!

در آن هنگام که ستارگان محو و تاریک شوند،

و (کرات) آسمان از هم بشکافند،

و در آن زمان که کوه‌ها از جا کنده شوند،

و در آن هنگام که برای پیامبران (بمنظور ادای شهادت) تعیین وقت شود!

(این امر) برای چه روزی به تأخیر افتاده؟

برای روز جدایی (حق از باطل)!

تو چه می‌دانی روز جدایی چیست!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

آیا ما اقوام (مجرم) نخستین را هلاک نکردیم؟!

سپس دیگر (مجرمان) را به دنبال آنها می‌فرستیم!

(آری) این گونه با مجرمان رفتار می‌کنیم!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

آیا شما را از آبی پست و ناچیز نیافریدیم،

سپس آن را در قرارگاهی محفوظ و آماده قرار دادیم،

تا مدّتی معیّن؟!

ما قدرت بر این کار داشتیم، پس ما قدرتمند خوبی هستیم (و امر معاد برای ما آسان است)!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

آیا زمین را مرکز اجتماع انسانها قرار ندادیم،

هم در حال حیاتشان و هم مرگشان؟!

و در آن کوه‌های استوار و بلندی قرار دادیم، و آبی گوارا به شما نوشاندیم!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

(در آن روز به آنها گفته می‌شود:) بی‌درنگ، به سوی همان چیزی که پیوسته آن را تکذیب می‌کردید بروید!

بروید به سوی سایه سه شاخه (دودهای خفقان‌بار و آتش‌زا)!

سایه‌ای که نه آرامبخش است و نه از شعله‌های آتش جلوگیری می‌کند!

شراره‌هایی از خود پرتاب می‌کند مانند یک کاخ!

گویی (در سرعت و کثرت) همچون شتران زردرنگی هستند (که به هر سو پراکنده می‌شوند)!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

امروز روزی است که سخن نمی‌گویند (و قادر بر دفاع از خویشتن نیستند)،

و به آنها اجازه داده نمی‌شود که عذرخواهی کنند!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

(و به آنها گفته می‌شود:) امروز همان روز جدایی (حق از باطل) است که شما و پیشینیان را در آن جمع کرده‌ایم!

اگر چاره‌ای در برابر من (برای فرار از چنگال مجازات) دارید انجام دهید!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

(در آن روز) پرهیزگاران در سایه‌های (درختان بهشتی) و در میان چشمه‌ها قرار دارند،

و میوه‌هایی از آنچه مایل باشند!

بخورید و بنوشید گوارا، اینها در برابر اعمالی است که انجام می‌دادید!

ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

(و به مجرمان بگو:) بخورید و بهره گیرید در این مدت کم (از زندگی دنیا، ولی بدانید عذاب الهی در انتظار شماست) چرا که شما مجرمید!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

و هنگامی که به آنها گفته شود رکوع کنید رکوع نمی‌کنند!

وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!

(و اگر آنها به این قرآن ایمان نمی‌آورند) پس به کدام سخن بعد از آن ایمان می‌آورند؟!

آنها از چه چیز از یکدیگر سؤال می‌کنند؟!

از خبر بزرگ و پراهمیّت (رستاخیز)!

همان خبری که پیوسته در آن اختلاف دارند!

چنین نیست که آنها فکر می‌کنند، و بزودی می‌فهمند!

باز هم چنین نیست که آنها می‌پندارند، و بزودی می‌فهمند (که قیامت حق است)!

آیا زمین را محل آرامش (شما) قرار ندادیم؟!

و کوه‌ها را میخهای زمین؟!

و شما را بصورت زوجها آفریدیم!

و خواب شما را مایه آرامشتان قرار دادیم،

و شب را پوششی (برای شما)،

و روز را وسیله‌ای برای زندگی و معاش!

و بر فراز شما هفت (آسمان) محکم بنا کردیم!

و چراغی روشن و حرارت‌بخش آفریدیم!

و از ابرهای باران‌زا آبی فراوان نازل کردیم،

تا بوسیله آن دانه و گیاه بسیار برویانیم،

و باغهایی پردرخت!

(آری) روز جدایی، میعاد همگان است!

روزی که در «صور» دمیده می‌شود و شما فوج فوج (به محشر) می‌آیید!

و آسمان گشوده می‌شود و بصورت درهای متعددی درمی‌آید!

و کوه‌ها به حرکت درمی‌آید و بصورت سرابی می‌شود!

مسلّماً (در آن روز) جهنّم کمینگاهی است بزرگ،

و محل بازگشتی برای طغیانگران!

مدّتهای طولانی در آن می‌مانند!

در آنجا نه چیز خنکی می‌چشند و نه نوشیدنی گوارایی،

جز آبی سوزان و مایعی از چرک و خون!

این مجازاتی است موافق و مناسب (اعمالشان)!

چرا که آنها هیچ امیدی به حساب نداشتند،

و آیات ما را بکلی تکذیب کردند!

و ما همه چیز را شمارش و ثبت کرده‌ایم!

پس بچشید که چیزی جز عذاب بر شما نمی‌افزاییم!

مسلّماً برای پرهیزگاران نجات و پیروزی بزرگی است:

باغهایی سرسبز، و انواع انگورها،

و حوریانی بسیار جوان و هم‌سن و سال،

و جامهایی لبریز و پیاپی (از شراب طهور)!

در آنجا نه سخن لغو و بیهوده‌ای می‌شنوند و نه دروغی!

این کیفری است از سوی پروردگارت و عطیه‌ای است کافی!

همان پروردگار آسمانها و زمین و آنچه در میان آن دو است، پروردگار رحمان! و (در آن روز) هیچ کس حق ندارد بی اجازه او سخنی بگوید (یا شفاعتی کند)!

روزی که «روح» و «ملائکه» در یک صف می‌ایستند و هیچ یک، جز به اذن خداوند رحمان، سخن نمی‌گویند، و (آنگاه که می‌گویند) درست می‌گویند!

آن روز حق است؛ هر کس بخواهد راهی به سوی پروردگارش برمی‌گزیند!

و ما شما را از عذاب نزدیکی بیم دادیم! این عذاب در روزی خواهد بود که انسان آنچه را از قبل با دستهای خود فرستاده می‌بیند، و کافر می‌گوید: «ای کاش خاک بودم (و گرفتار عذاب نمی‌شدم)!»

سوگند به فرشتگانی که (جان مجرمان را بشدّت از بدنهایشان) برمی‌کشند،

و فرشتگانی که (روح مؤمنان) را با مدارا و نشاط جدا می‌سازند،

و سوگند به فرشتگانی که (در اجرای فرمان الهی) با سرعت حرکت می‌کنند،

و سپس بر یکدیگر سبقت می‌گیرند،

و آنها که امور را تدبیر می‌کنند!

آن روز که زلزله‌های وحشتناک همه چیز را به لرزه درمی‌آورد،

و بدنبال آن، حادثه دومین [= صیحه عظیم محشر] رخ می‌دهد،

دلهایی در آن روز سخت مضطرب است،

و چشمهای آنان از شدّت ترس فروافتاده است!

(ولی امروز) می‌گویند: «آیا ما به زندگی مجدّد بازمی‌گردیم؟!

آیا هنگامی که استخوانهای پوسیده‌ای شدیم (ممکن است زنده شویم)؟!»

می‌گویند: «اگر قیامتی در کار باشد، بازگشتی است زیانبار!»

ولی (بدانید) این بازگشت تنها با یک صیحه عظیم است!

ناگهان همگی بر عرصه زمین ظاهر می‌گردند!

آیا داستان موسی به تو رسیده است؟!

در آن هنگام که پروردگارش او را در سرزمین مقدّس «طوی» ندا داد (و گفت):

به سوی فرعون برو که طغیان کرده است!

و به او بگو: «آیا می‌خواهی پاکیزه شوی؟!

و من تو را به سوی پروردگارت هدایت کنم تا از او بترسی (و گناه نکنی)؟!»

سپس موسی بزرگترین معجزه را به او نشان داد!

امّا او تکذیب و عصیان کرد!

سپس پشت کرد و پیوسته (برای محو آیین حق) تلاش نمود!

و ساحران را جمع کرد و مردم را دعوت نمود،

و گفت: «من پروردگار برتر شما هستم!»

از این رو خداوند او را به عذاب آخرت و دنیا گرفتار ساخت!

در این عبرتی است برای کسی که (از خدا) بترسد!

آیا آفرینش شما (بعد از مرگ) مشکل‌تر است یا آفرینش آسمان که خداوند آن را بنا نهاد؟!

سقف آن را برافراشت و آن را منظّم ساخت،

و شبش را تاریک و روزش را آشکار نمود!

و زمین را بعد از آن گسترش داد،

و از آن آب و چراگاهش را بیرون آورد،

و کوه‌ها را ثابت و محکم نمود!

همه اینها برای بهره‌گیری شما و چهارپایانتان است!

هنگامی که آن حادثه بزرگ رخ دهد،

در آن روز انسان به یاد کوششهایش می‌افتد،

و جهنّم برای هر بیننده‌ای آشکار می‌گردد،

امّا آن کسی که طغیان کرده،

و زندگی دنیا را مقدّم داشته،

مسلّماً دوزخ جایگاه اوست!

و آن کس که از مقام پروردگارش ترسان باشد و نفس را از هوی بازدارد،

قطعاً بهشت جایگاه اوست!

و از تو درباره قیامت می‌پرسند که در چه زمانی واقع می‌شود؟!

تو را با یادآوری این سخن چه کار؟!

نهایت آن به سوی پروردگار تو است (و هیچ کس جز خدا از زمانش آگاه نیست)!

کار تو فقط بیم‌دادن کسانی است که از آن می‌ترسند!

آنها در آن روز که قیام قیامت را می‌بینند چنین احساس می‌کنند که گویی توقّفشان (در دنیا و برزخ) جز شامگاهی یا صبح آن بیشتر نبوده است!

در آن هنگام که خورشید در هم پیچیده شود،

و در آن هنگام که ستارگان بی‌فروغ شوند،

و در آن هنگام که کوه‌ها به حرکت درآیند،

و در آن هنگام که باارزش‌ترین اموال به دست فراموشی سپرده شود،

و در آن هنگام که وحوش جمع شوند،

و در آن هنگام که دریاها برافروخته شوند،

و در آن هنگام که هر کس با همسان خود قرین گردد،

و در آن هنگام که از دختران زنده به گور شده سؤال شود:

به کدامین گناه کشته شدند؟!

و در آن هنگام که نامه‌های اعمال گشوده شود،

و در آن هنگام که پرده از روی آسمان برگرفته شود،

و در آن هنگام که دوزخ شعله‌ور گردد،

و در آن هنگام که بهشت نزدیک شود،

(آری در آن هنگام) هر کس می‌داند چه چیزی را آماده کرده است!

سوگند به ستارگانی که بازمی‌گردند،

حرکت می‌کنند و از دیده‌ها پنهان می‌شوند،

و قسم به شب، هنگامی که پشت کند و به آخر رسد،

و به صبح، هنگامی که تنفّس کند،

که این (قرآن) کلام فرستاده بزرگواری است [= جبرئیل امین‌]

که صاحب قدرت است و نزد (خداوند) صاحب عرش، مقام والائی دارد!

در آسمانها مورد اطاعت (فرشتگان) و امین است!

و مصاحب شما [= پیامبر] دیوانه نیست!

او (جبرئیل) را در اُفق روشن دیده است!

و او نسبت به آنچه از طریق وحی دریافت داشته بخل ندارد!

این (قرآن) گفته شیطان رجیم نیست!

پس به کجا می‌روید؟!

این قرآن چیزی جز تذکّری برای جهانیان نیست،

برای کسی از شما که بخواهد راه مستقیم در پیش گیرد!

و شما اراده نمی‌کنید مگر اینکه خداوند -پروردگار جهانیان- اراده کند و بخواهد!

آن زمان که آسمان [= کرات آسمانی‌] از هم شکافته شود،

و آن زمان که ستارگان پراکنده شوند و فرو ریزند،

و آن زمان که دریاها به هم پیوسته شود،

و آن زمان که قبرها زیر و رو گردد (و مردگان خارج شوند)،

(در آن زمان) هر کس می‌داند آنچه را از پیش فرستاده و آنچه را برای بعد گذاشته است.

ای انسان! چه چیز تو را در برابر پروردگار کریمت مغرور ساخته است؟!

همان خدایی که تو را آفرید و سامان داد و منظّم ساخت،

و در هر صورتی که خواست تو را ترکیب نمود.

(آری) آن گونه که شما می‌پندارید نیست؛ بلکه شما روز جزا را منکرید!

و بی‌شک نگاهبانانی بر شما گمارده شده...

والا مقام و نویسنده (اعمال نیک و بد شما)،

که می‌دانند شما چه می‌کنید!

به یقین نیکان در نعمتی فراوانند.

و بدکاران در دوزخند،

روز جزا وارد آن می‌شوند و می‌سوزند،

و آنان هرگز از آن غایب و دور نیستند!

تو چه می‌دانی روز جزا چیست؟!

باز چه می‌دانی روز جزا چیست؟!

روزی است که هیچ کس قادر بر انجام کاری به سود دیگری نیست، و همه امور در آن روز از آن خداست!

در آن هنگام که آسمان [= کرات آسمانی‌] شکافته شود،

و تسلیم فرمان پروردگارش شود -و سزاوار است چنین باشد-

و در آن هنگام که زمین گسترده شود،

و آنچه در درون دارد بیرون افکنده و خالی شود،

و تسلیم فرمان پروردگارش گردد -و شایسته است که چنین باشد-

ای انسان! تو با تلاش و رنج بسوی پروردگارت می‌روی و او را ملاقات خواهی کرد!

پس کسی که نامه اعمالش به دست راستش داده شود،

بزودی حساب آسانی برای او می‌شود،

و خوشحال به اهل و خانواده‌اش بازمی‌گردد.

و امّا کسی که نامه اعمالش به پشت سرش داده شود،

بزودی فریاد می‌زند وای بر من که هلاک شدم!

و در شعله‌های سوزان آتش می‌سوزد.

چرا که او در میان خانواده‌اش پیوسته (از کفر و گناه خود) مسرور بود!

او گمان می‌کرد هرگز بازگشت نمی‌کند!

آری، پروردگارش نسبت به او بینا بود (و اعمالش را برای حساب ثبت کرد)!

سوگند به شفق،

و سوگند به شب و آنچه را جمع‌آوری می‌کند،

و سوگند به ماه آنگاه که بَدر کامل می‌شود،

که همه شما پیوسته از حالی به حال دیگر منتقل می‌شوید (تا به کمال برسید).

پس چرا آنان ایمان نمی‌آورند؟!

و هنگامی که قرآن بر آنها خوانده می‌شود سجده نمی‌کنند؟!

بلکه کافران پیوسته آیات الهی را انکار می‌کنند!

و خداوند آنچه را در دل پنهان می‌دارند بخوبی می‌داند!

پس آنها را به عذابی دردناک بشارت ده!

مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند، که برای آنان پاداشی است قطع‌نشدنی!

سوگند به آسمان و کوبنده شب!

و تو نمی‌دانی کوبنده شب چیست!

همان ستاره درخشان و شکافنده تاریکیهاست!

(به این آیت بزرگ الهی سوگند) که هر کس مراقب و محافظی دارد!

انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است!

از یک آب جهنده آفریده شده است،

آبی که از میان پشت و سینه‌ها خارج می‌شود!

مسلّماً او [= خدائی که انسان را از چنین چیز پستی آفرید] می‌تواند او را بازگرداند!

در آن روز که اسرار نهان (انسان) آشکار میشود،

و برای او هیچ نیرو و یاوری نیست!

سوگند به آسمان پرباران،

و سوگند به زمین پرشکاف (که گیاهان از آن سر برمی‌آورند)،

که این (قرآن) سخنی است که حقّ را از باطل جدا می‌کند،

و هرگز شوخی نیست!

آنها پیوسته حیله می‌کنند،

و من هم در برابر آنها چاره می‌کنم!

حال که چنین است کافران را (فقط) اندکی مهلت ده (تا سزای اعمالشان را ببینند)!

آیا داستان غاشیه [= روز قیامت که حوادث وحشتناکش همه را می‌پوشاند] به تو رسیده است؟!

چهره‌هایی در آن روز خاشع و ذلّت‌بارند،

آنها که پیوسته عمل کرده و خسته شده‌اند (و نتیجه‌ای عایدشان نشده است)،

و در آتش سوزان وارد می‌گردند؛

از چشمه‌ای بسیار داغ به آنان می‌نوشانند؛

غذائی جز از ضَریع [= خار خشک تلخ و بدبو] ندارند؛

غذایی که نه آنها را فربه می‌کند و نه از گرسنگی می‌رهاند!

چهره‌هایی در آن روز شاداب و باطراوتند،

و از سعی و تلاش خود خشنودند،

در بهشتی عالی جای دارند،

که در آن هیچ سخن لغو و بیهوده‌ای نمی‌شنوند!

در آن چشمه‌ای جاری است،

در آن تختهای زیبای بلندی است،

و قدحهایی (که در کنار این چشمه) نهاده،

و بالشها و پشتیهای صف‌داده شده،

و فرشهای فاخر گسترده!

آیا آنان به شتر نمی‌نگرند که چگونه آفریده شده است؟!

و به آسمان نگاه نمی‌کنند که چگونه برافراشته شده؟!

و به کوه‌ها که چگونه در جای خود نصب گردیده!

و به زمین که چگونه گسترده و هموار گشته است؟!

پس تذکّر ده که تو فقط تذکّر دهنده‌ای!

تو سلطه‌گر بر آنان نیستی که (بر ایمان) مجبورشان کنی،

مگر کسی که پشت کند و کافر شود،

که خداوند او را به عذاب بزرگ مجازات می‌کند!

به یقین بازگشت (همه) آنان به سوی ماست،

و مسلّماً حسابشان (نیز) با ماست!

هنگامی که زمین شدیداً به لرزه درآید،

و زمین بارهای سنگینش را خارج سازد!

و انسان می‌گوید: «زمین را چه می‌شود (که این گونه می‌لرزد)؟!»

در آن روز زمین تمام خبرهایش را بازگو می‌کند؛

چرا که پروردگارت به او وحی کرده است!

در آن روز مردم بصورت گروه‌های پراکنده (از قبرها) خارج می‌شوند تا اعمالشان به آنها نشان داده شود!

پس هر کس هموزن ذرّه‌ای کار خیر انجام دهد آن را می‌بیند!

و هر کس هموزن ذرّه‌ای کار بد کرده آن را می‌بیند!

سوگند به اسبان دونده (مجاهدان) در حالی که نفس‌زنان به پیش می‌رفتند،

و سوگند به افروزندگان جرقه آتش (در برخورد سمهایشان با سنگهای بیابان)،

و سوگند به هجوم آوران سپیده دم‌

که گرد و غبار به هر سو پراکندند،

و (ناگهان) در میان دشمن ظاهر شدند،

که انسان در برابر نعمتهای پروردگارش بسیار ناسپاس و بخیل است؛

و او خود (نیز) بر این معنی گواه است!

و او علاقه شدید به مال دارد!

آیا نمی‌داند در آن روز که تمام کسانی که در قبرها هستند برانگیخته می‌شوند،

و آنچه در درون سینه‌هاست آشکار می‌گردد،

در آن روز پروردگارشان از آنها کاملاً باخبر است!

آن حادثه کوبنده،

و چه حادثه کوبنده‌ای!

و تو چه می‌دانی که حادثه کوبنده چیست؟! (آن حادثه همان روز قیامت است!)

روزی که مردم مانند پروانه‌های پراکنده خواهند بود،

و کوه‌ها مانند پشم رنگین حلاّجی‌شده می‌گردد!

امّا کسی که (در آن روز) ترازوهای اعمالش سنگین است،

در یک زندگی خشنودکننده خواهد بود!

و امّا کسی که ترازوهایش سبک است،

پناهگاهش «هاویه» [= دوزخ‌] است!

و تو چه می‌دانی «هاویه» چیست؟!

آتشی است سوزان!