آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.

عبدالله بن عباس در یک نگاه

  • نام: عبدالله بن عباس
  • دوران: صدر اسلام تا پایان قرن اول، درگذشت ۶۸ هجری
  • جایگاه: ترجمان قرآن و از عالمان بزرگ صحابه

زندگانی

عبدالله بن عباس، فرزند عباس عموی پیامبر (ص)، در حدود سه سال پیش از هجرت زاده شد. او در همان کودکی در خدمت پیامبر (ص) پرورش یافت و پیامبر برای او دعا کرد: خدایا! او را در دین فقیه گردان و تأویل قرآن به او بیاموز. همین دعا، سرچشمه دانش سرشار او شد.

ابن عباس با پشتکار شگفت از صحابه پرسش می‌کرد و دانش می‌آموخت و به گفته خود، در راه علم فروتنی ورزید و آبرومند شد. حلقه درس او در مکه و طائف پناهگاه دانش‌جویان بود و شاگردان فراوانی پرورش داد. به او لقب «ترجمان قرآن» و «حبر امت» داده بودند؛ القابی که نشانگر عمق دانش اوست.

ابن عباس در حوادث پس از رحلت پیامبر (ص) همراه امام علی (ع) بود و در جنگ‌های جمل و صفین در رکاب آن حضرت پیکار کرد. امام او را برای گفت‌وگو با خوارج فرستاد و او با استدلال‌های محکم، شمار زیادی از آنان را از راه خطا بازگرداند. او در پایان عمر نابینا شد و در سال ۶۸ هجری در طائف درگذشت و در مراسم خاکسپاری او گفته شد: امروز عالم ربانی این امت درگذشت.

رویدادهای کلیدی

  • تولد در حدود سه سال پیش از هجرت و دعای پیامبر (ص) برای دانش او
  • برپایی حلقه درس در مکه و طائف و تربیت شاگردان فراوان
  • همراهی با امام علی (ع) در جنگ‌های جمل و صفین
  • گفت‌وگو با خوارج و بازگرداندن بسیاری از آنان به راه حق
  • درگذشت در طائف در سال ۶۸ هجری پس از سال‌ها نابینایی

فضایل و ویژگی‌ها

  • ژرف‌اندیشی و تسلط بر معارف قرآنی
  • فروتنی علمی و پشتکار در آموختن
  • شجاعت در همراهی با حق و گفت‌وگو با مخالفان

پرسش‌های پرتکرار

چرا به ابن عباس «ترجمان قرآن» می‌گفتند؟

زیرا در تفسیر و تأویل آیات قرآن چیره‌دست بود و پیامبر (ص) برای او دعا کرده بود که خداوند تأویل قرآن را به او بیاموزد.

نقش ابن عباس در برخورد با خوارج چه بود؟

امام علی (ع) او را برای گفت‌وگو نزد خوارج فرستاد و او با استدلال‌های قرآنی، شمار زیادی از آنان را از جنگ با امام بازگرداند.