آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
ابوطالب در یک نگاه
- نام: ابوطالب
- دوران: پیش از اسلام تا سال دهم بعثت؛ مکه
- جایگاه: عمو و سرپرست پیامبر (ص) و سپر حمایت بنیهاشم در سال‌های آغازین بعثت
زندگانی
ابوطالب بن عبدالمطلب، با نام عبدمناف، برادر عبدالله پدر پیامبر (ص) بود. پس از درگذشت عبدالله و سپس عبدالمطلب، سرپرستی محمد یتیم بر عهده‌ی او افتاد و بنابر نقل‌ها او را چون فرزند خود گرامی داشت و در سفر و حضر، همراه و پشتیبان او بود.
پس از بعثت، ابوطالب با تمام پایگاه قبیله‌ای خود در برابر قریش ایستاد و از پیامبر (ص) پاسداری کرد؛ حمایتی که به محاصرهی سه‌ساله‌ی بنیهاشم در شیب ابیطالب انجامید و خود او و خاندانش گرسنگی و سختی را تحمل کردند. بنابر گزارش‌های تاریخی، زبان او در شعر و خطابه، سلاحی برای دفاع از برادرزاده بود.
ابوطالب بنابر مشهور در سال دهم بعثت درگذشت؛ سالی که خدیجه کبری (س) نیز از دست رفت و پیامبر آن را عام‌الحزن نامید. درباره‌ی ایمان او، منابع شیعی او را مؤمنی می‌دانند که ایمانش را برای ادامه‌ی حمایت پنهان نگه می‌داشت؛ در برخی منابع اهل سنت نیز گزارش‌های متفاوتی آمده است؛ آنچه بی‌کم‌وکاست در منابع مشترک است، حمایت بی‌دریغ او از پیامبر و اسلام در حساس‌ترین سال‌های دعوت است.
رویدادهای کلیدی
- سرپرستی محمد یتیم پس از درگذشت پدر و پدربزرگ
- حمایت همه‌جانبه از پیامبر (ص) پس از بعثت
- سه‌سال محاصرهی بنیهاشم در شیب ابیطالب
- شعر و خطابه در دفاع از برادرزاده
- درگذشت در سال دهم بعثت در عصر عام‌الحزن
فضایل و ویژگی‌ها
- وفاداری به پیمان خویشاوندی و مسئولیت سرپرستی
- استقامت در برابر فشارها و تهدیدهای قریش
- گذشت از منافع تجاری و اعتباری برای حفاظت از پیامبر
- عزت نفس و ایستادگی در دوران محاصره
پرسش‌های پرتکرار
آیا ابوطالب مسلمان بود؟
بنابر باور مشهور شیعیان بله؛ او ایمان داشت و آن را برای ادامه‌ی حمایت مؤثر از پیامبر پنهان می‌کرد. در برخی منابع اهل سنت روایت‌های دیگری نیز نقل شده است؛ هر دو گروه بر حمایت بی‌دریغ او اتفاق‌نظر دارند.
محاصرهی شیب ابیطالب چه بود؟
پیمان محاصرهی بنیهاشم به دست قریش که سه سال ادامه یافت و طی آن مسلمانان در درهای بیرون مکه، گرسنگی و سختی فراوان را تحمل کردند.
چرا درگذشت ابوطالب سال سختی پیامبر شمرده شد؟
زیرا در همان سال خدیجه کبری (س) نیز درگذشت و پیامبر (ص) دو پشتیبان بزرگ خود را یک‌جا از دست داد.