خیابان آزمونگاه واقعی اخلاق است؛ همان‌جا که شتاب و تراکم، انسان‌ها را بی‌نقاب می‌کند. در سیره دینی، مؤمن کسی است که مردم از زبان و دست او در امان باشند و در قرآن، بندگان خدا کسانی معرفی شده‌اند که با نرمی و آرامش در زمین راه می‌روند و با نادانان به ستیز برنمی‌خیزند. اخلاق در رانندگی یعنی احترام به جان مردم، صبوری در ترافیک و پرهیز از آزار دیگران؛ خصلتی که با چند عادت ساده در ماشین و پیاده‌رو ساخته می‌شود.
گام‌های اجرایی
گام ۱: پیش از حرکت، آرامش و نیت درست بسازید
چند دقیقه زودتر بیرون بروید، نفس عمیق بکشید و برای مسیر، نیت خیر و امانتداری داشته باشید؛ عجله، مادر بی‌احتیاطی است.
گام ۲: حق عابر پیاده و معذوران را بگذرانید
در خط عابر پیاده و چراغ قرمز کامل بایستید و برای عبور سالمند، کودک و ویلچرسوار با وقار توقف کنید.
گام ۳: از آزارهای رایج رانندگی بپرهیزید
بوقهای بی‌مورد، نور بالا در شب، تعقیب نزدیک خودروی جلویی و جلو زدن ناگهانی، هم خطرناک‌اند و هم آزاردهنده.
گام ۴: سلام و احترام معابر را زنده کنید
پاسخ سلام همسایه‌ها را بدهید، به گمشدگان راه نشان دهید و در برابر خطای راننده دیگر، عفو پیشه کنید.
گام ۵: خشم ترافیک را مدیریت کنید
برای خطای دیگران حرکت تلافی‌جویانه نکنید؛ اگر کسی راه داد، با تشکر پاسخ بدهید و بگذرید.
نکات طلایی
- هنگام سوار شدن، ذکر و دعای سفر بگویید تا ذهن متعادل و متذکر بماند
- برای کاهش استرس، مسیر و ساعت حرکت را برنامه‌ریزی کنید و صدای پربلغ که هوشیاری را می‌کاهد کنار بگذارید
- به رانندگان وسایل نقلیه عمومی و کارگران معابر احترام بگذارید و زحمتشان را تشکر کنید
هشدارها و ملاحظات
- تندروی و مسابقه در خیابان، جان خود و دیگران را به خطر می‌اندازد و از مصادیق اقدام به هلاکت است
- بحث و جدل در جاده، تمرکز هر دو طرف را از بین می‌برد و زمینه حادثه و ندامت همیشگی را فراهم می‌کند
آیات قرآن در این باب
وَعِبَادُ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى ٱلْأَرْضِ هَوْنًۭا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ ٱلْجَٰهِلُونَ قَالُوا۟ سَلَٰمًۭا
بندگان (خاص خداوند) رحمان، کسانی هستند که با آرامش و بی‌تکبّر بر زمین راه می‌روند؛ و هنگامی که جاهلان آنها را مخاطب سازند (و سخنان نابخردانه گویند)، به آنها سلام می‌گویند (و با بی‌اعتنایی و بزرگواری می‌گذرند)؛
وَأَنفِقُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلْقُوا۟ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى ٱلتَّهْلُكَةِ ۛ وَأَحْسِنُوٓا۟ ۛ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ
و در راهِ خدا، انفاق کنید! و (با ترک انفاق،) خود را به دست خود، به هلاکت نیفکنید! و نیکی کنید! که خداوند، نیکوکاران را دوست می‌دارد.
روایات مرتبط
الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
مسلمان کسی است که مسلمانان از زبان و دست او در امان باشند.
مَنْ حُرِمَ الرِّفْقَ حُرِمَ الْخَيْرَ كُلَّهُ
هرکس از نرم‌خویی محروم شود، از همه خیر محروم گردد.
پرسش‌های پرتکرار
اگر راننده‌ای به ما بی‌احترامی کرد چه کنیم؟
با عفو و فاصله گرفتن پاسخ دهید؛ تلافی، خطر را دو برابر و آرامش شما را از بین می‌برد.
بوق زدن چه حکمی دارد؟
بوق برای هشدار ضروری، مشروع و مفید است؛ بوقهای پیاپی از روی عصبانیت یا آزار، مصداق اذیت دیگران است.
در ترافیک سنگین چگونه عصبانی نشویم؟
زودتر حرکت کنید، ذکر بگویید، صدای آرام گوش دهید و سفر را فرصت فکر و دعا بدانید، نه میدان رقابت.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.