با رویکرد اهل‌بیت (ع) و استناد به قرآن و روایات، این موضوع را بررسی می‌کنیم.
پاسخ کوتاه
بله؛ در روایات، عطر ستوده، بوی خوش نشانه پاکی و انس با مؤمنان دانسته شده و پیامبر اکرم (ص) از خوشبوها روی گردانی نمی‌کردند. خوشبو بودن در سنت، ادبی است هم برای نماز و هم برای معاشرت با مردم.
دلایل و حکمت‌ها
- قرآن از فرزندان آدم می‌خواهد زینت خود را به هنگام هر مسجد برگیرند و در تفسیر روایی، بوی خوش از مصادیق روشن این زینت شمرده شده است
- مؤمن نباید آزاررسان باشد؛ بوی تند و نامطبوع در اتوبوس و مسجد و محل کار، حق دیگران را زیر پا می‌گذارد و خوشبو بودن، انصافی اجتماعی است
- عطر نشاط می‌آورد و روح را از کسالت بیرون می‌کشد؛ بهره‌مندی از نعمتهای خوشبو، شکر عملی نعمت شمرده می‌شود
- خوشبو بودن پیوند اجتماعی می‌سازد؛ انفاق عطر و هدیه دادن آن در روایات، محبت‌افزا معرفی شده است
آثار و فواید
- نشاط و اعتماد به نفس در طول روز
- ادب در برابر نماز، مسجد و همراهان
- بهانه‌ای برای هدیه و انفاق خوشایند
آیات قرآن در این باب
۞ يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ خُذُوا۟ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍۢ وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ
ای فرزندان آدم! زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد، با خود بردارید! و (از نعمتهای الهی) بخورید و بیاشامید، ولی اسراف نکنید که خداوند مسرفان را دوست نمی‌دارد!
روایات مرتبط
إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ يُحِبُّ الطَّيِّبَ، نَظِيفٌ يُحِبُّ النَّظِيفَ
خداوند پاک است و پاکی را دوست دارد؛ پاکیزه است و پاکیزگی را دوست دارد.
پرسش‌های پرتکرار
عطر باید گران‌قیمت باشد تا اثر سنت باشد؟
خیر؛ ملاک، پاکی و خوشبویی است نه قیمت؛ گاهی پاکی بدن و لباس، خوشبوتر از هر عطری است.
استفاده خانم‌ها از عطر در جمع نامحرم چه حکمی دارد؟
طبسق فتوای مشهور، عطری که خودنمایی در برابر نامحرم باشد، محل تأمل است و پرهیز از آن مقتضای حیا است.
عطر زدن پیش از نماز چه حکمی دارد؟
رفتن به نماز با بوی خوش، نیکو و مستحب است؛ فقط باید از ترکیبات نجس یا مست‌کننده پرهیز شود.
منبع اصلی این نوشتار قرآن کریم و روایات اهل‌بیت (ع) است؛ برای مطالعه‌ی بیشتر، لینک‌های مرتبط را ببینید.