این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.

عید غدیر خم چه روزی است؟

عید غدیر در هجدهم ذی‌الحجه سال دهم هجرت، در محلی به نام غدیر خم در مسیر بازگشت پیامبر اکرم (ص) از حجةالوداع رقم خورد. این روز در تقویم شیعی از بزرگ‌ترین اعیاد دینی به شمار می‌رود.

حکمت و اهمیت

در این روز پیامبر اکرم (ص) به مقتضای آیه تبلیغ، امیرمؤمنان علی (ع) را در برابر جمعیت انبوه حاجیان به ولایت و جانشینی خویش منصوب فرمود و آیه شریفه «الیوم اکملت لکم دینکم» بشارت کمال دین را رساند. در روایات اسلامی، این روز از بزرگ‌ترین اعیاد امت شمرده شده است؛ زیرا روز تثبیت ولایت و تداوم هدایت الهی پس از دوران رسالت است. غدیر یادآور این حقیقت است که پیوند با امام معصوم، مکمل ایمان و پایه استواری وحدت امت است. به همین سبب شیعیان این روز را با شادی، تبریک و تجدید بیعت با ولایت گرامی می‌دارند.

اعمال و آداب

  • غسل در روز عید غدیر به قصد تقرب به خداوند
  • روزه گرفتن این روز که در روایات کتب ادعیه به ثواب بسیار توصیف شده است
  • خواندن زیارت امیرمؤمنان (ع)، به‌ویژه زیارت مشهور امین‌الله
  • تبریک گفتن مؤمنان به یکدیگر و اظهار شادی برای نعمت ولایت
  • اطعام مؤمنان و صدقه دادن به نیت شکرگزاری

درس‌های این روز

  • ولایت و امامت، مکمل رسالت و ضامن استمرار هدایت الهی است.
  • دین آن‌گاه کامل می‌شود که توحید با ولایت همراه باشد.
  • عید واقعی روزی است که در آن نعمت هدایت و رهبری تجدید شود.

آیات قرآن در این باب

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ ٱلْمَيْتَةُ وَٱلدَّمُ وَلَحْمُ ٱلْخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيْرِ ٱللَّهِ بِهِۦ وَٱلْمُنْخَنِقَةُ وَٱلْمَوْقُوذَةُ وَٱلْمُتَرَدِّيَةُ وَٱلنَّطِيحَةُ وَمَآ أَكَلَ ٱلسَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى ٱلنُّصُبِ وَأَن تَسْتَقْسِمُوا۟ بِٱلْأَزْلَٰمِ ۚ ذَٰلِكُمْ فِسْقٌ ۗ ٱلْيَوْمَ يَئِسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَٱخْشَوْنِ ۚ ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَٰمَ دِينًۭا ۚ فَمَنِ ٱضْطُرَّ فِى مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍۢ لِّإِثْمٍۢ ۙ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ

گوشت مردار، و خون، و گوشت خوک، و حیواناتی که به غیر نام خدا ذبح شوند، و حیوانات خفه‌شده، و به زجر کشته شده، و آنها که بر اثر پرت‌شدن از بلندی بمیرند، و آنها که به ضرب شاخ حیوان دیگری مرده باشند، و باقیمانده صید حیوان درنده -مگر آنکه (بموقع به آن حیوان برسید، و) آن را سرببرید- و حیواناتی که روی بتها (یا در برابر آنها) ذبح می‌شوند، (همه) بر شما حرام شده است؛ و (همچنین) قسمت کردن گوشت حیوان به وسیله چوبه‌های تیر مخصوص بخت آزمایی؛ تمام این اعمال، فسق و گناه است -امروز، کافران از (زوال) آیین شما، مأیوس شدند؛ بنابر این، از آنها نترسید! و از (مخالفت) من بترسید! امروز، دین شما را کامل کردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم- امّا آنها که در حال گرسنگی، دستشان به غذای دیگری نرسد، و متمایل به گناه نباشند، (مانعی ندارد که از گوشتهای ممنوع بخورند؛) خداوند، آمرزنده و مهربان است.

سوره مائده · آیه ۳قرآن کریم

۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُۥ ۚ وَٱللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَٰفِرِينَ

ای پیامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، کاملاً (به مردم) برسان! و اگر نکنی، رسالت او را انجام نداده‌ای! خداوند تو را از (خطرات احتمالی) مردم، نگاه می‌دارد؛ و خداوند، جمعیّت کافران (لجوج) را هدایت نمی‌کند.

سوره مائده · آیه ۶۷قرآن کریم

پرسش‌های پرتکرار

در غدیر خم چه رخ داد؟

پیامبر اکرم (ص) پس از نزول آیه تبلیغ، در بازگشت از حجةالوداع در غدیر خم مردم را گرد آورد، علی (ع) را برابر دیدگان همه بالا برد و فرمود: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»؛ هر که من مولای او هستم، این علی مولای اوست.

چرا عید غدیر عید شمرده می‌شود؟

زیرا در این روز ولایت و رهبری امت پس از پیامبر (ص) تعیین شد و در روایات، این روز از بزرگ‌ترین اعیاد امت به شمار رفته است؛ از این رو شیعیان آن را با شادی و تجدید بیعت گرامی می‌دارند.

خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.