این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.

امام سجاد (ع) در یک نگاه

  • نام: امام سجاد (ع)
  • دوران: سال ۳۸ هجری تا ۹۵ هجری؛ مدینه
  • جایگاه: چهارمین امام شیعیان و صاحب صحیفه‌ی سجادیه

زندگانی

علی بن الحسین، ملقب به سجاد و زین‌العابدین، بنابر مشهور در سال سی‌وهشتم هجری در مدینه زاده شد و از دوران کودکی، مکتب پدر و عمه‌اش زینب (س) را درک کرد. او تنها فرزند مذکر امام حسین (ع) بود که در روز عاشورا به سبب بیماری از میدان جنگ بازماند و زنده ماند تا امامت ادامه یابد.

اسارت کربلا و سخنرانی او در کوفه و شام، نقشی سرنوشت‌ساز در افشای چهره‌ی یزید ایفا کرد؛ خطبه‌های او در دربار شام چنان شورید که فضای شهر دگرگون شد. پس از بازگشت به مدینه، در روزگار فشار و اختناق اموی، امام به آموزش شاگردان و تربیت یاران در خفا پرداخت و جامعه را از درون بازسازی کرد.

میراث ماندگار او صحیفه‌ی سجادیه است؛ مجموعه‌ی دعاهایی که ادبیات مناجات اسلامی را در قله‌ای جای داد و بنابر قول مشهور، «انجیل اهل بیت» لقب گرفت. رسالةالحقوق او نیز نخستین سند جامع حقوق انسان‌ها یکدیگر است. بنابر مشهور در سال نود‌وپنجم هجری به دست ولید بن عبدالملک مسموم شد و در بقیع آرام گرفت.

رویدادهای کلیدی

  • تولد در سال ۳۸ هجری و بازماندن از عاشورا به سبب بیماری
  • اسارت و خطبه‌های افشاگرانه در کوفه و شام
  • بازگشت به مدینه و رهبری نهانی جامعه‌ی شیعه
  • نگارش صحیفه‌ی سجادیه و رسالةالحقوق
  • شهادت بنابر مشهور در سال ۹۵ هجری و تدفین در بقیع

فضایل و ویژگی‌ها

  • عبادتی که شب‌های او در سجده می‌گذشت
  • بردباری و مدارا در روزگار اختناق
  • دلسوزی برای یتیمان و مستضعفان که پنهانی به آنان می‌رسید
  • آموزش و تربیت شاگردانی که ستون‌های فقه شیعه شدند

آیات قرآن در این باب

وَٱسْتَعِينُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ ۚ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى ٱلْخَٰشِعِينَ

از صبر و نماز یاری جوئید؛ (و با استقامت و مهار هوسهای درونی و توجه به پروردگار، نیرو بگیرید؛) و این کار، جز برای خاشعان، گران است.

سوره بقره · آیه ۴۵قرآن کریم

روایات مرتبط

الصَّلَاةُ عَمُودُ الدِّينِ، إِنْ قُبِلَتْ قُبِلَ مَا سِوَاهَا، وَإِنْ رُدَّتْ رُدَّ مَا سِوَاهَا

نماز ستون دین است؛ اگر پذیرفته شود، سایر اعمال نیز پذیرفته می‌شوند، و اگر رد شود، سایر اعمال نیز رد می‌شوند.

راوی: امام صادق (ع)بحارالانوارموثق

الصَّبْرُ مِفْتَاحُ الْفَرَجِ

صبر کلید گشایش است.

راوی: امام علی (ع)بحارالانوارموثق

پرسش‌های پرتکرار

چرا به او «سجاد» و «زین‌العابدین» می‌گفتند؟

به سبب سجده‌های طولانی و عبادت بسیار؛ بنابر نقل‌ها آثار سجده در پیشانی او نمایان بود و همزه‌منظومه لقب‌های او به عبادت بازمی‌گردد.

صحیفه‌ی سجادیه چیست؟

مجموعه‌ی پنجاه‌وچهار مناجات از امام سجاد (ع) است که در قالب درخواست و تسبیح و آموزش اخلاقی، از غنی‌ترین متون دعایی اسلام است.

امام سجاد (ع) در عاشورا حاضر بود؟

بله، اما بنابر مشهور به سبب بیماری از میدان بازماند و در رکاب کاروان اسیران قرار گرفت و پس از عاشورا امامت را بر عهده گرفت.