در این نوشته تلاش می‌کنیم بدون حشو و اطناب، پاسخی مستند و کاربردی ارائه کنیم.
حضرت فاطمه زهرا (س) در یک نگاه
- نام: حضرت فاطمه زهرا (س)
- دوران: سال پنجم بعثت تا ۱۱ هجری؛ مکه و مدینه
- جایگاه: دختر پیامبر (ص)، همسر امام علی (ع) و سرور بانوان الگوی اسلامی
زندگانی
فاطمه بنابر مشهور در سال پنجم بعثت در مکه زاده شد و در سخت‌ترین روزهای آغاز اسلام، در کنار پدر بزرگوارش پرورش یافت. او تنها دختری بود که نسل پیامبر (ص) از طریق او ادامه یافت و بنابر نقل مشهور، پیامبر او را «سیدهی نساء العالمین» یعنی سرور بانوان جهانیان نامید. پیوند او با پدر چنان عمیق بود که پیامبر هرگاه سفر می‌کرد، آخرین وداعش با او بود و نخستین دیدارش پس از بازگشت.
حضرت زهرا (س) در جوانی به همسری علی (ع) درآمد و زندگی ساده و پر برکتی ساختند؛ زندگی‌ای که با کار سخت خانه و دسترنج همراه بود و میراث معنوی آن، تسبیحات مشهور و سنتهای روزانه است. فرزندان او، امام حسن و امام حسین و زینب (علیهم‌السلام)، ادامه‌دهندگان مسیر نبوت و امامت شدند.
پس از رحلت پیامبر (ص)، فاطمه زهرا (س) برای دفاع از ولایت و حق همسرش قد علم کرد و بنابر نقل مشهور منابع شیعه، خطبه‌ی مشهور فدکیه را در مسجد مدینه ایراد کرد. او بنابر باور مشهور شیعیان، تنها چند ماه پس از پدر درگذشت و در نهان و مخفیانه به خاک سپرده شد؛ مظلومیت و عظمت او، نامش را در حافظه‌ی تاریخ اسلام جاودانه ساخته است.
رویدادهای کلیدی
- تولد در سال پنجم بعثت و پرورش در روزهای سخت مکه
- ازدواج ساده و معنوی با امام علی (ع)
- مادرانی امامان معصوم از حسنین (ع)
- روایت فدکیه و دفاع از ولایت پس از رحلت پدر
- وفات بنابر مشهور در سال ۱۱ هجری و تدفین مخفیانه
فضایل و ویژگی‌ها
- عبادت و بندگی که تسبیحات او میراث مسلمانان شد
- قناعت و اداره‌ی ساده‌ی خانه با شکایت نبردن
- شجاعت کلام در دفاع از حق و ولایت
- مهرورزی به شوهر و فرزندان و بیماران مدینه
آیات قرآن در این باب
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ إِنَّآ أَعْطَيْنَٰكَ ٱلْكَوْثَرَ
ما به تو کوثر [= خیر و برکت فراوان] عطا کردیم!
وَيُطْعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسْكِينًۭا وَيَتِيمًۭا وَأَسِيرًا
و غذای (خود) را با اینکه به آن علاقه (و نیاز) دارند، به «مسکین» و «یتیم» و «اسیر» می‌دهند!
روایات مرتبط
فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي، فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِي
فاطمه پاره‌ای از من است؛ هرکس او را خشمگین کند، مرا خشمگین کرده.
إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي فِيكُمْ كَمَثَلِ بَابِ حِطَّةٍ، مَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمنًا
مثل اهل بیتم در میان شما مثل در حطه است؛ هرکس داخل آن شود، در امان باشد.
پرسش‌های پرتکرار
چرا به او «زهرا» میگفتند؟
بنابر نقلها، پیامبر (ص) او را زهرا خواند زیرا نورانیت چهرهاش دیده میشد؛ برخی روایات نیز معنای درخشان و پاکباخته را برای این نام گفتهاند.
خطبه فدکیه چیست؟
بنابر نقل منابع شیعه، سخنانی است که حضرت در مسجد مدینه درباره‌ی فدک و اصل امامت ایراد کرد و از استوارترین متون کلامی صدر اسلام شمرده می‌شود.
تسبیحات حضرت زهرا (س) چیست؟
ذکر «الله اکبر» سیوچهار بار و «الحمدلله» سیوسه بار و «سبحانالله» سیوسه بار پس از نماز، که پیامبر (ص) بنابر نقل به دخترش آموخت.