پاسخ این موضوع را با زبانی ساده و در عین حال مستند بررسی می‌کنیم.

پاسخ اجمالی

در سختی‌ها (بیماری، زیان مالی، فوت عزیز)، خانواده باید یکپارچه و حامی باشد؛ قرآن صبر و دعا و تعاون بر تقوا را توصیه می‌کند: «وَ تَعَاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوَی».

توضیح تفصیلی

بحران‌ها، خانواده را دو مسیر می‌برند: نزدیک‌تر شدن با همدلی یا فروپاشی با سرزنش. راهکار اسلامی: سختی را مشترکاً مدیریت کنند، خطای گذشته را به رخ نکشند، دعا و ذکر (ذکر خدا آرام‌بخش قلب است) و تقسیم مسئولیت. مرد در زیان مالی، زن در بیماری، فرزند در غم — همه یکدیگر را حمایت کنند.

شرایط و ارکان

  • حمایت خانوادگی در سختی، به معنای پذیرش ظلم مداوم نیست
  • مرزهای شرعی باید حفظ شود.

آیات قرآن در این باب

وَٱسْتَعِينُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ ۚ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى ٱلْخَٰشِعِينَ

از صبر و نماز یاری جوئید؛ (و با استقامت و مهار هوسهای درونی و توجه به پروردگار، نیرو بگیرید؛) و این کار، جز برای خاشعان، گران است.

سوره بقره · آیه ۴۵قرآن کریم

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُحِلُّوا۟ شَعَٰٓئِرَ ٱللَّهِ وَلَا ٱلشَّهْرَ ٱلْحَرَامَ وَلَا ٱلْهَدْىَ وَلَا ٱلْقَلَٰٓئِدَ وَلَآ ءَآمِّينَ ٱلْبَيْتَ ٱلْحَرَامَ يَبْتَغُونَ فَضْلًۭا مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَٰنًۭا ۚ وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَٱصْطَادُوا۟ ۚ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَـَٔانُ قَوْمٍ أَن صَدُّوكُمْ عَنِ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ أَن تَعْتَدُوا۟ ۘ وَتَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْبِرِّ وَٱلتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! شعائر و حدود الهی (و مراسم حج را محترم بشمرید! و مخالفت با آنها) را حلال ندانید! و نه ماه حرام را، و نه قربانیهای بی‌نشان و نشاندار را، و نه آنها را که به قصد خانه خدا برای به دست آوردن فضل پروردگار و خشنودی او می‌آیند! اما هنگامی که از احرام بیرون آمدید، صیدکردن برای شما مانعی ندارد. و خصومت با جمعیّتی که شما را از آمدن به مسجد الحرام (در سال حدیبیه) بازداشتند، نباید شما را وادار به تعدّی و تجاوز کند! و (همواره) در راه نیکی و پرهیزگاری با هم تعاون کنید! و (هرگز) در راه گناه و تعدّی همکاری ننمایید! و از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید که مجازات خدا شدید است!

سوره مائده · آیه ۲قرآن کریم

فَإِنَّ مَعَ ٱلْعُسْرِ يُسْرًا

به یقین با (هر) سختی آسانی است!

سوره شرح · آیه ۵قرآن کریم

روایات مرتبط

رِضَى الرَّبِّ فِي رِضَى الْوَالِدِ، وَسَخَطُ الرَّبِّ فِي سَخَطِ الْوَالِدِ

خشنودی پروردگار در خشنودی پدر، و خشم پروردگار در خشم پدر است.

راوی: عبدالله بن عمروسنن ترمذیحسن

پرسش‌های پرتکرار

در غم بزرگ خانوادگی چه کنیم؟

صبر فعال: گفت‌وگو، دعا، تقسیم مسئولیت و در صورت لزوم کمک گرفتن از مشاور امین؛ سکوت طولانی مضر است.

امیدواریم این بررسی روشن‌کننده بوده باشد. نظرات و پرسش‌های خود را با ما در میان بگذارید.