این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
پیامبر اکرم (ص) در یک نگاه
- نام: پیامبر اکرم (ص)
- دوران: ۵۳ سال پیش از هجرت تا ۱۱ هجری؛ مکه و مدینه
- جایگاه: خاتم پیامبران و فرستاده‌ی خدا؛ بنیان‌گذار دین اسلام
زندگانی
محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم بنابر مشهور تاریخ‌نویسان در سال عامالفیل در مکه به دنیا آمد. پدرش عبدالله پیش از تولد او درگذشت و مادرش آمنه نیز بنابر مشهور در شش‌سالگی او از دنیا رفت؛ سپس به سرپرستی پدربزرگش عبدالمطلب و پس از او عمویش ابوطالب رسید. او در همان روزگار جوانی به راستگویی و امانت‌داری شهرت یافت و مردم او را «امین» می‌خواندند.
در چهل‌سالگی، در غار حرا فرشتة وحی را دید و رسالتش آغاز شد. سال‌های مکه، سال‌های آزار و ایستادگی بود؛ او و یارانش شکنجه و محاصره را تحمل کردند و سرانجام به فرمان خدا به یثرب هجرت کردند؛ هجرتی که سرآغاز تقویم مسلمانان شد. در مدینه، پیامبر (ص) امتی یکپارچه از مهاجر و انصار ساخت و در برابر تهاجم‌های قریش، بدر و احد و خندق و دیگر نبردها را مدیریت کرد.
سال ششم هجرت صلح حدیبیه را پذیرفت، نامه به سران کشورها نوشت و در سال هشتم مکه را بدون خونریزی گشود و عفو عمومی داد. در دهم هجری در حجةالوداع، بنابر نقل مشهور و متواتر منابع شیعه و اهل سنت، در غدیر خم فرمود: «من کنت مولاه فهذا علیٌ مولاه» و علی (ع) را ولیّ و جانشین خود معرفی کرد.
پیامبر اکرم (ص) بنابر مشهور در بیست‌وهشتم صفر سال یازدهم هجری در مدینه دار فانی را وداع گفت و در همان شهر به خاک سپرده شد. قرآن کریم او را رحمتی برای جهانیان و برخوردار از اخلاق عظیم معرفی می‌کند و سیره‌اش الگوی همیشگی مسلمانان است.
رویدادهای کلیدی
- بعثت در چهل‌سالگی در غار حرا و آغاز دعوت مخفیانه و سپس علنی
- هجرت از مکه به مدینه و تشکیل امت اسلام
- مدیریت نبردهای بدر و احد و خندق در دفاع از مدینه
- صلح حدیبیه و نامه‌نگاری به فرمانروایان بزرگ آن روزگار
- فتح مکه بدون خونریزی و عفو عمومی درباره دشمنان
- حجةالوداع و رویداد غدیر خم در سال دهم هجری
- رحلت در صفر سال یازدهم هجری در مدینه
فضایل و ویژگی‌ها
- اخلاق نیکو که قرآن به آن گواهی داده است
- رحمت و مهربانی برای همه‌ی جهانیان
- راستگویی و امانت‌داری از روزگار جوانی
- ساده‌زیستی، تواضع و رأفت به خانواده و کودکان
آیات قرآن در این باب
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُۥ ۚ وَٱللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَٰفِرِينَ
ای پیامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، کاملاً (به مردم) برسان! و اگر نکنی، رسالت او را انجام نداده‌ای! خداوند تو را از (خطرات احتمالی) مردم، نگاه می‌دارد؛ و خداوند، جمعیّت کافران (لجوج) را هدایت نمی‌کند.
وَمَآ أَرْسَلْنَٰكَ إِلَّا رَحْمَةًۭ لِّلْعَٰلَمِينَ
ما تو را جز برای رحمت جهانیان نفرستادیم.
مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٍۢ مِّن رِّجَالِكُمْ وَلَٰكِن رَّسُولَ ٱللَّهِ وَخَاتَمَ ٱلنَّبِيِّۦنَ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمًۭا
محمّد (ص) پدر هیچ یک از مردان شما نبوده و نیست؛ ولی رسول خدا و ختم‌کننده و آخرین پیامبران است؛ و خداوند به همه چیز آگاه است!
روایات مرتبط
إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ: كِتَابَ اللَّهِ وَعِتْرَتِي، مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا أَبَدًا
من در میان شما دو چیز گرانبها بر جای می‌گذارم: کتاب خدا و عترتم. به این دو چنگ زنید هرگز گمراه نخواهید شد.
النِّكَاحُ سُنَّتِي، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي
ازدواج سنت من است؛ پس هرکس از سنت من روی برگرداند، از من نیست.
پرسش‌های پرتکرار
پیامبر اکرم (ص) در چه سالی به دنیا آمد و درگذشت؟
بنابر مشهور در سال عامالفیل در مکه زاده شد و در سال یازدهم هجری در مدینه درگذشت؛ عمر شریفش را منابع دستکم شصت و سه سال گزارش کردهاند.
چرا او «خاتم النبیین» نامیده می‌شود؟
زیرا بنابر نص قرآن کریم، او آخرین پیامبر خداست و پس از او پیامبر دیگری نخواهد آمد.
رویداد غدیر خم چه اهمیتی دارد؟
بنابر نقل مشهور در منابع فراوان شیعه و اهل سنت، پیامبر (ص) در غدیر خم علی (ع) را مولای مؤمنان معرفی کرد؛ شیعیان این رویداد را نصب امامت می‌دانند.