با رویکرد اهل‌بیت (ع) و استناد به قرآن و روایات، این موضوع را بررسی می‌کنیم.
پاسخ اجمالی
در نظام مالی اسلام، مسئولیت تأمین معیشت بر دوش مرد است؛ اما مدیریت داخل خانه، کالبد مشترک است. قرآن «افو» (گذشت) و «قسط» (اعتدال) را در معیشت خانواده توصیه می‌کند: «وَ الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الْوِلْدَانِ أَنْ تَقُومُوا لِلْیَتَامَی بِالْقِسْطِ».
توضیح تفصیلی
اصول مدیریت مالی خانواده: درآمد حلال، صرفه‌جویی بدون بخل، انفاق منظم (خمس و زکات و صدقه)، پس‌انداز برای آینده و شفافیت مالی میان زوجین. خرج کردن بی‌برنامه و بدهی‌های تفننی، آرامش خانواده را از بین می‌برد. مشورت مالی، یکی از عوامل دوام پیوند است.
شرایط و ارکان
- هر تصمیم مالی بزرگ (خرید منزل، سرمایه‌گذاری، وام) نیازمند مشورت زوجین است
- یک‌طرفه راندن، ظلم محسوب می‌شود.
آیات قرآن در این باب
وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَنفَقُوا۟ لَمْ يُسْرِفُوا۟ وَلَمْ يَقْتُرُوا۟ وَكَانَ بَيْنَ ذَٰلِكَ قَوَامًۭا
و کسانی که هرگاه انفاق کنند، نه اسراف می‌نمایند و نه سخت‌گیری؛ بلکه در میان این دو، حدّ اعتدالی دارند.
وَءَاتِ ذَا ٱلْقُرْبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلْمِسْكِينَ وَٱبْنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا
و حقّ نزدیکان را بپرداز، و (همچنین حق) مستمند و وامانده در راه را! و هرگز اسراف و تبذیر مکن،
كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا ٱلْوَصِيَّةُ لِلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ بِٱلْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى ٱلْمُتَّقِينَ
بر شما نوشته شده: «هنگامی که یکی از شما را مرگ فرا رسد، اگر چیز خوبی [= مالی] از خود به جای گذارده، برای پدر و مادر و نزدیکان، بطور شایسته وصیت کند! این حقّی است بر پرهیزکاران!»
روایات مرتبط
رِضَى الرَّبِّ فِي رِضَى الْوَالِدِ، وَسَخَطُ الرَّبِّ فِي سَخَطِ الْوَالِدِ
خشنودی پروردگار در خشنودی پدر، و خشم پروردگار در خشم پدر است.
پرسش‌های پرتکرار
آیا زن حق تصرف در درآمد خودش را دارد؟
بله؛ درآمد و مال زن کاملاً ملک خود اوست و شوهر حق تصرف در آن بدون اجازه ندارد، حتی نفقه او شرعاً بر شوهر است.
منبع اصلی این نوشتار قرآن کریم و روایات اهل‌بیت (ع) است؛ برای مطالعه‌ی بیشتر، لینک‌های مرتبط را ببینید.