این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
متن حدیث
لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
پیام اصلی
کمال ایمان، خواهان خیر برای دیگران است
شرح و تبیین
پیامبر (ص) با تعبیر «لا یؤمن أحدکم» نمی‌خواست اصل ایمان را نفی کند، بلکه کمال آن را برجسته ساخت: تا هنگامی که انسان برای برادر دینی خود همان خیری را نخواهد که برای خود می‌خواهد، ایمانش به قله نرسیده است. این معیار بسیار دقیق است؛ زیرا سنجش خودخواهی را از سطح رفتار به عمق دل می‌برد. مؤمن راستین در دعا، مشورت و یاری‌رسانی، منافع دیگران را همچون منافع خود محاسبه می‌کند.
شرح‌نویسان این حدیث را بنیان اخلاق اجتماعی در اسلام دانسته‌اند؛ زیرا بسیاری از گناهان مانند حسد، غیبت و خیانت، ریشه در نقض همین اصل دارند. آیه شریفه درباره انصار که دیگری را بر خود مقدم می‌داشتند، اوج همین فضیلت را به تصویر می‌کشد. تمرین عملی آن است که در موقعیت‌های انتخاب، سهم دیگران را پیش از سهم خود در نظر بگیریم.
کاربرد در زندگی امروز
- هنگام دعا کردن، نام دیگران را نیز بر زبان آوریم و برایشان خیر بخواهیم.
- در خرید و فروش، همان چیزی را بپسندیم که اگر در جای طرف مقابل بودیم می‌پسندیدیم.
- موفقیت دیگران را صمیمانه تبریک بگوییم و از قلب برای افزایش نعمتشان آرزو کنیم.
درس‌ها
- خودخواهی، نشانه ایمان ناقص است.
- حسد و بخل، ضد این اصل نبوی‌اند.
- جامعه ایمانی بر همدلی و عطوفت متقابل بنا می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
آیا باید برای دیگران همان سختیهایی را بخواهیم که برای خود نمیخواهیم؟
نه؛ منظور خواستن خیر و خوبیهاست؛ گرفتاری و گناه را نه برای خود میخواهیم و نه برای دیگران.
اگر حسادت به دل آمد ولی به زبان و رفتار نکشید، چه تکلیفی داریم؟
آرزوی زوال نعمت دیگران را در دل کوچک کنیم و با شکر نعمتهای خود و دعا برای دیگران، این احساس را مهار نماییم.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.