سوره‌ی حج سوره‌ی شماره‌ی ۲۲ قرآن کریم با ۷۸ آیه است. در این نوشته معرفی، موضوعات، آیات منتخب و درس‌های کلیدی این سوره را می‌خوانید؛ متن کامل آیات با ترجمه‌ی فارسی نیز در لینک پایین صفحه در دسترس است.

معرفی سوره

این سوره از نظر تعداد آیه از سوره‌های میان‌مایه‌ی قرآن است و موضوعات محوری آن عبارت‌اند از: احکام. آگاهی از موضوع اصلی هر سوره، فهم پیام آن را ساده‌تر می‌کند و تلاوت با تدبر را جان می‌بخشد؛ به همین دلیل علما همواره به خواندن ترتیب موضوعی سوره‌ها توصیه کرده‌اند.

آیات منتخب

سه آیه از ابتدا، میانه و پایان این سوره را برای آشنایی اولیه با فضای کلام الهی بخوانید:

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمْ ۚ إِنَّ زَلْزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَىْءٌ عَظِيمٌۭ

ای مردم! از (عذاب) پروردگارتان بترسید، که زلزله رستاخیز امر عظیمی است!

سوره حج · آیه ۱قرآن کریم

ٱلَّذِينَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِيَٰرِهِم بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍۢ لَّهُدِّمَتْ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٌۭ وَصَلَوَٰتٌۭ وَمَسَٰجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا ٱسْمُ ٱللَّهِ كَثِيرًۭا ۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ

همانها که از خانه و شهر خود، به ناحق رانده شدند، جز اینکه می‌گفتند: «پروردگار ما، خدای یکتاست!» و اگر خداوند بعضی از مردم را بوسیله بعضی دیگر دفع نکند، دیرها و صومعه‌ها، و معابد یهود و نصارا، و مساجدی که نام خدا در آن بسیار برده می‌شود، ویران می‌گردد! و خداوند کسانی را که یاری او کنند (و از آیینش دفاع نمایند) یاری می‌کند؛ خداوند قوی و شکست ناپذیر است.

سوره حج · آیه ۴۰قرآن کریم

وَجَٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ ۚ هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍۢ ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ ۚ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعْتَصِمُوا۟ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ

و در راه خدا جهاد کنید، و حقّ جهادش را ادا نمایید! او شما را برگزید، و در دین (اسلام) کار سنگین و سختی بر شما قرار ندارد؛ از آیین پدرتان ابراهیم پیروی کنید؛ خداوند شما را در کتابهای پیشین و در این کتاب آسمانی «مسلمان» نامید، تا پیامبر گواه بر شما باشد، و شما گواهان بر مردم! پس نماز را برپا دارید، و زکات را بدهید، و به خدا تمسّک جویید، که او مولا و سرپرست شماست! چه مولای خوب، و چه یاور شایسته‌ای!

سوره حج · آیه ۷۸قرآن کریم

درس‌های کلیدی

  • پیوند مستقیم با خدا در همه‌ی حالات، پیام مشترک آیات این سوره است
  • توجه به معاد و پیامد اعمال، از محورهای تکرارشونده‌ی کلام وحی است
  • تدبر در آیات — نه صرفِ خواندن — هدف نزول قرآن است

پیشنهاد مطالعه و کاربرد

متن کامل و ترجمه‌ی این سوره را در صفحه‌ی اختصاصی حج بخوانید، تفسیر آن را با شش منبع معتبر دنبال کنید و با ابزار حفظ قرآن آیات آن را به حافظه بسپارید. آیات این سوره در نمازهای واجب و مستحب نیز خوانده می‌شود و آشنایی با معنایش، حضور قلب در نماز را افزایش می‌دهد.