با رویکرد اهلبیت (ع) و استناد به قرآن و روایات، این موضوع را بررسی میکنیم.
پاسخ اجمالی
پرهیز از دوست بد و محیط فاسد از اصول قرآنی است؛ قرآن از یاران شرور به «قَرِینِ السُّوء» و «خَلِیطٍ» تعبیر کرده و هشدار داده است. انتخاب محله، مدرسه و دوست برای فرزند، مسئولیت والدین است.
توضیح تفصیلی
انسان موجود تأثیرپذیر است؛ رفتار، پوشش و حتی لحن گفتار از محیط جذب میشود. در خانواده، هر عضو محیط کوچکی برای دیگری است: پدر و مادر در خانه، فرزندان در مدرسه و محیط مجازی. نظارت محبتآمیز (نه جاسوسی) بر محیط فرزندان، از توصیههای تربیتی است.
شرایط و ارکان
- پرهیز از محیط بد باید همراه جایگزینی سالم باشد
- محروم کردن بدون جایگزین، نتیجه معکوس میدهد.
آیات قرآن در این باب
وَيَوْمَ يَعَضُّ ٱلظَّالِمُ عَلَىٰ يَدَيْهِ يَقُولُ يَٰلَيْتَنِى ٱتَّخَذْتُ مَعَ ٱلرَّسُولِ سَبِيلًۭا
و (به خاطر آور) روزی را که ستمکار دست خود را (از شدّت حسرت) به دندان میگزد و میگوید: «ای کاش با رسول (خدا) راهی برگزیده بودم!
ٱلْأَخِلَّآءُ يَوْمَئِذٍۭ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلْمُتَّقِينَ
دوستان در آن روز دشمن یکدیگرند، مگر پرهیزگاران!
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِىٓ أَنفُسِهِمْ قَالُوا۟ فِيمَ كُنتُمْ ۖ قَالُوا۟ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ قَالُوٓا۟ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةًۭ فَتُهَاجِرُوا۟ فِيهَا ۚ فَأُو۟لَٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَآءَتْ مَصِيرًا
کسانی که فرشتگان (قبض ارواح)، روح آنها را گرفتند در حالی که به خویشتن ستم کرده بودند، به آنها گفتند: «شما در چه حالی بودید؟ (و چرا با اینکه مسلمان بودید، در صفِ کفّار جای داشتید؟!)» گفتند: «ما در سرزمین خود، تحت فشار و مستضعف بودیم.» آنها [= فرشتگان] گفتند: «مگر سرزمین خدا، پهناور نبود که مهاجرت کنید؟!» آنها (عذری نداشتند، و) جایگاهشان دوزخ است، و سرانجام بدی دارند.
روایات مرتبط
مَنْ تَهَاوَنَ بِصَلَاتِهِ فَهُوَ مِنِّي بَرِيءٌ
هرکس نسبت به نمازش بیمبالا باشد، از من بیزار است.
پرسشهای پرتکرار
چگونه بدانیم دوست فرزندمان بد است؟
نشانهها: تغییر ناگهانی اخلاق، دروغ، افت درسی و پرهیز از معرفی دوست؛ گفتوگوی آرام با فرزند و دعوت دوستش به خانه برای شناخت بهتر توصیه میشود.
منبع اصلی این نوشتار قرآن کریم و روایات اهلبیت (ع) است؛ برای مطالعهی بیشتر، لینکهای مرتبط را ببینید.
