آنچه در ادامه میخوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
پاسخ اجمالی
عدالت میان فرزندان در هدیه و مال واجب است؛ تبعیض (فضل برخی بر برخی) در روایات به شدت نهی شده است. هدیه دادن به یکی از فرزندان بدون رضایت دیگران جایز نیست.
توضیح تفصیلی
عدالت تربیتی، احساس امنیت و اعتماد به نفس فرزند را میسازد؛ تبعیض، ریشه کینههای عمیق میان خواهر و برادر است. والدین گاه به بهانه «کوچکتر بودن» یا «مرد بودن» تبعیض میگذارند؛ در حالی که ملاک شرعی، برابری است. علاوه بر مال، در توجه، وقت و عطوفت نیز عدالت لازم است.
شرایط و ارکان
- عدالت به معنای یکسانسازی صوری نیست
- تفاوت نیازها (بیماری، تحصیل) لحاظ میشود اما جنسیت و سلیقه والدین ملاک نیست.
آیات قرآن در این باب
وَإِذَا حَضَرَ ٱلْقِسْمَةَ أُو۟لُوا۟ ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَٰمَىٰ وَٱلْمَسَٰكِينُ فَٱرْزُقُوهُم مِّنْهُ وَقُولُوا۟ لَهُمْ قَوْلًۭا مَّعْرُوفًۭا
و اگر بهنگام تقسیم (ارث)، خویشاوندان (و طبقهای که ارث نمیبرند) و یتیمان و مستمندان، حضور داشته باشند، چیزی از آن اموال را به آنها بدهید! و با آنان به طور شایسته سخن بگویید!
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأْمُرُ بِٱلْعَدْلِ وَٱلْإِحْسَٰنِ وَإِيتَآئِ ذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَيَنْهَىٰ عَنِ ٱلْفَحْشَآءِ وَٱلْمُنكَرِ وَٱلْبَغْىِ ۚ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان میدهد؛ و از فحشا و منکر و ستم، نهی میکند؛ خداوند به شما اندرز میدهد، شاید متذکّر شوید!
روایات مرتبط
الْوَلَدُ سَيِّدُ أَبِيهِ سَبْعَ سِنِينَ
فرزند هفت سال سرور پدرش است.
النِّكَاحُ سُنَّتِي، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي
ازدواج سنت من است؛ پس هرکس از سنت من روی برگرداند، از من نیست.
پرسشهای پرتکرار
آیا میتوان به فرزند نیازمندتر بیشتر داد؟
در زمان حیات و بهصورت هدیه، اگر به قصد ظلم نباشد و موجب کینه نشود، با رضایت دیگران جایز است؛ اما در میراث، سهم شرعی تغییرناپذیر است.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسشهای خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه میشود.
