با رویکرد اهل‌بیت (ع) و استناد به قرآن و روایات، این موضوع را بررسی می‌کنیم.
پاسخ کوتاه
بله؛ قرآن دادنِ حق خویشاوندان را در کنار انفاق در راه خدا آورده و در روایات، صله رحم از عوامل ماندگاری برکت، گشایش روزی و آرامش خانواده دانسته شده است. مسلمان با تعیین وقت دیدار اقوام در تقویم شخصی خود، این سنت را از حاشیه به متن زندگی بازمی‌گرداند.
دلایل و حکمت‌ها
- قرآن خویشاوند را صاحب حقی می‌داند که باید ادا شود؛ حقی که تنها با تماس گاه‌به‌گاه کامل نمی‌شود و گاهی ملاقات و حضور می‌خواهد
- در روایات، قطع رحم به کاهش روزی و ناپایداری زندگی نسبت داده شده و صله رحم، سنجاق خانه‌ها در بیماری‌ها و روزهای سخت معرفی شده است
- انسان موجودی پیوندی است؛ بی‌دید و بازدید، احساس تعلق او فرسوده میشود و تنهایی، زمین سلامت روان را می‌خشکاند
- شبکه اقوام سرمایه‌ای است که در روزهای دشوار کار و زندگی، با مشورت، همدلی و کمک عملی خود را نشان می‌دهد؛ سرمایه‌ای که تنها با رفت‌وآمد زنده می‌ماند
آثار و فواید
- ایمنی روانی و احساس تعلق در دنیای پرتحرک امروز
- انتقال تجربه، خاطره و ارزش‌های خانوادگی به نسل جوان
- بازشدن درهای گمنام روزی از مسیر روابط حلال و دعای خیر اقوام
آیات قرآن در این باب
وَءَاتِ ذَا ٱلْقُرْبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلْمِسْكِينَ وَٱبْنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا
و حقّ نزدیکان را بپرداز، و (همچنین حق) مستمند و وامانده در راه را! و هرگز اسراف و تبذیر مکن،
روایات مرتبط
خَيْرُ النَّاسِ أَنْفَعُهُمْ لِلنَّاسِ
بهترین مردم، سودمندترین آنها برای مردم است.
پرسش‌های پرتکرار
اگر اقوام رفتار مناسبی نداشته باشند چه کنیم؟
صله رحم به رفتار طرف مقابل بسته نیست؛ حفظ حداقل پیوند نیز ارزش دارد و قطع کامل، در روایات به‌شدت نکوهیده است.
تماس تلفنی و پیام، جایگزین دیدار میشود؟
در فاصلههای دور، ارتباط از راه دور صورت سادهای از صله است، اما هرگاه امکان دیدار هست، اثر ملاقات حضوری با آن قابل مقایسه نیست.
چه بسامتی برای دید و بازدید مناسب است؟
بسته به شرایط، تعیین یک روز مشخص در ماه برای گرد هم آمدن خانواده بزرگ، برای بیشتر خانواده‌ها عملی و ماندگار است.
منبع اصلی این نوشتار قرآن کریم و روایات اهل‌بیت (ع) است؛ برای مطالعه‌ی بیشتر، لینک‌های مرتبط را ببینید.