این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
این دعا برای چه زمانی است؟
برای اقامهی نماز خود و نسل
معنا و مفهوم
ابراهیم خلیل در میانه‌ی مناجاتهای مکه، آنجا که ساختن کعبه و اسکان خانواده در سرزمینی خشک و بی‌گیاه با نام او پیوند خورده بود، از خدا خواست: «رَبِّ اجْعَلْني مُقيمَ الصَّلاةِ وَمِنْ ذُرِّيَّتي رَبَّنا وَتَقَبَّلْ دُعاءِ»؛ پروردگارا! مرا برپادارنده‌ی نماز قرار ده و از فرزندانم نیز، و دعایم را بپذیر. مضمون دعا روشن است: زندگی مطلوب در نگاه ابراهیم، زندگیِ نماز است و دغدغه‌ی او نه اندوختن مال و مقام، بلکه پایداری عبادت در خود و نسل‌های پس از اوست. جمله‌ی پایانی نیز می‌آموزد که حتی دعا هم نیازمند طلب قبولی است.
فضیلت و ثمره
شگفت آنکه پیامبری چون ابراهیم، که بنای کعبه بر دوش او بود، برای اقامهی نماز دعا می‌کند؛ این نشان می‌دهد مقام قرب الهی، هیچ کس را از خواستنِ دوری از کوتاهی بی‌نیاز نمی‌کند. در آیات پس از آن، ابراهیم برای آمرزش پدر و مادر و مؤمنان نیز دعا می‌کند و در سورهی بقره، همین خانواده برای برانگیخته‌شدن پیامبری از نسل خود خواستارند که با بعثت پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به بار نشست.
بهترین زمان و مکان
والدین برای فرزندان خود، هر کس برای پایداری نمازش، و به‌ویژه در ماه‌های رجب و شعبان و ماه رمضان خواندن این دعا شایسته است.
آداب و نکات
- برای فرزندانتان در سجده دعا کنید؛ سنت ابراهیمی همین بود که آینده‌ی نسل خود را به نماز گره بزند.
- نماز را در خانه زنده کنید؛ فرزند آنچه را می‌بیند می‌آموزد، نه آنچه را فقط می‌شنود.
- پس از هر دعا، قبولی آن را نیز از خدا بخواهید؛ «وَتَقَبَّلْ دُعاءِ» درسی است در تواضع در برابر درگاه.
- اگر نمازتان سرد شده است، از همین آیه آغاز کنید که خواستنِ حالِ نماز، خود نیمی از راه است.
آیات قرآن در این باب
رَبِّ ٱجْعَلْنِى مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِى ۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَآءِ
پروردگارا: مرا برپا کننده نماز قرار ده، و از فرزندانم (نیز چنین فرما)، پروردگارا: دعای مرا بپذیر!
پرسش‌های پرتکرار
این دعا در کدام جای قرآن آمده است؟
در سورهی ابراهیم، آیهی چهلم؛ در ادامهی مناجاتهای ابراهیم دربارهی امنیت مکه، دوری از بتپرستی و اسکان خانوادهاش در آن سرزمین.
چرا ابراهیم برای نماز دعا کرد، با آنکه خود پیامبر بود؟
زیرا اقامهی نماز فقط نخستین گام نیست؛ دوام و کیفیت آن نعمتی است که حتی از پیامبران خواسته میشود و همین دعا، الگوی طلب دوام عبادت برای همه است.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.