این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
این دعا برای چه زمانی است؟
در پیری و تنهایی، طلب فرزند
معنا و مفهوم
زکریا پیامبر که سالخورده و فرسوده بود، هر بار در محراب به سراغ مریم می‌رفت، در نزد او رزقی می‌یافت که از نزد خدا بود. دیدن این لطف ویژه، دعای درونش را برانگیخت و چنین گفت: «رَبِّ إِنّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنّي وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْباً وَلَمْ أَكُنْ بِدُعائِكَ رَبِّ شَقِيًّا... فَهَبْ لي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا»؛ پروردگارا! استخوانم سست شد و سرم از سفیدی بر افروخته شد، و من به دعای تو بدبخت نشده‌ام؛ همسرم نازاست، پس از جانب خودت ولیّ و یاوری به من ببخش که وارث من و خاندان یعقوب شود. مضمون دعا، طلب فرزند صالح و جانشین راه خداست؛ در سوره‌ی آل‌عمران همین دعا با تعبیر «ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً» آمده است.
فضیلت و ثمره
پاسخ خدا در همان محل دعا آمد: فرشتگان او را در حالی که ایستاده در محراب نماز میخواند، به پسری به نام یحیی مژده دادند؛ پسری که قرآن از او با شهادت به نبوت و تقوا یاد می‌کند و سلام خدا بر او در روز تولد و مرگ و برخاستن است. استجابت در دلِ نماز، نشان مقام دعای درون عبادت است و ثمره‌ی این دعا، پیوند دو خانواده‌ی نبوت در تاریخ شد.
بهترین زمان و مکان
برای طلب فرزند صالح، برای زوج‌های منتظر فرزند، و به‌ویژه در سحرها و در دل نماز خوانده می‌شود.
آداب و نکات
- با خدا رک و صادق سخن بگویید؛ زکریا ناتوانی‌ها و بیم‌هایش را بی‌پرده گفت و پاسخ گرفت.
- در دل نماز و به‌ویژه در سحر دعا کنید؛ بشارت یحیی به زکریای نمازگزار در محراب رسید.
- برای «فرزند صالح» بخواهید، نه صرفِ فرزند؛ تعبیر «مِنْ لَدُنْكَ» یعنی عطای ویژه از نزد خودِ خدا.
- ناامید نشوید؛ دعای مردی پیر با همسری نازا به زایش پیامبری انجامید.
آیات قرآن در این باب
وَإِنِّى خِفْتُ ٱلْمَوَٰلِىَ مِن وَرَآءِى وَكَانَتِ ٱمْرَأَتِى عَاقِرًۭا فَهَبْ لِى مِن لَّدُنكَ وَلِيًّۭا
و من از بستگانم بعد از خودم بیمناکم (که حق پاسداری از آیین تو را نگاه ندارند)! و (از طرفی) همسرم نازا و عقیم است؛ تو از نزد خود جانشینی به من ببخش...
هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُۥ ۖ قَالَ رَبِّ هَبْ لِى مِن لَّدُنكَ ذُرِّيَّةًۭ طَيِّبَةً ۖ إِنَّكَ سَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ
در آنجا بود که زکریا، (با مشاهده آن همه شایستگی در مریم،) پروردگار خویش را خواند و عرض کرد: «خداوندا! از طرف خود، فرزند پاکیزه‌ای (نیز) به من عطا فرما، که تو دعا را می‌شنوی!»
پرسش‌های پرتکرار
پاسخ این دعا چگونه آمد؟
قرآن میفرماید فرشتگان در حالی که زکریا در محراب ایستاده نماز میخواند به او بشارت دادند که خدا تو را به پسری به نام یحیی مژده میدهد.
تعبیر «مِنْ لَدُنْكَ» یعنی چه؟
یعنی «از نزد خودت»؛ دعاکننده از خدا عطایی ویژه میخواهد که از راههای عادی و معمول به دست نمیآید و همین، توکل خالص را میرساند.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.