پاسخ این موضوع را با زبانی ساده و در عین حال مستند بررسی می‌کنیم.
این دعا برای چه زمانی است؟
در قیامت، برای کامل شدن نور
معنا و مفهوم
قرآن در سوره‌ی تحریم، مؤمنان را به توبه‌ای راستین فرامی‌خواند و از روزی سخن می‌گوید که خدا پیامبر و کسانی را که با او ایمان آورده‌اند خوار نمی‌کند؛ نوری که پیش روی و به سوی راستشان میتپد و در آن حال چنین می‌گویند: «رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا وَاغْفِرْ لَنا إِنَّكَ عَلىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَديرٌ»؛ پروردگارا! نورمان را برای ما کامل کن و ما را بیامرز، که تو بر همه چیز توانایی. مضمون دعا، طلب کمال نور است؛ درس آنکه نورِ ایمان و عمل در دنیا زده می‌شود، در قیامت به کمال می‌رسد و مؤمن حتی در آن روز نیز دست از خواستن برنمی‌دارد.
فضیلت و ثمره
ارزش این دعا آن است که نگاه مؤمن را به سرنوشت نهاییِ نورش می‌برد و می‌آموزد که در قیامت نیز درخواست، در قاموس بنده می‌ماند. قرآن در سوره‌ی حدید از گروهی می‌گوید که در آن روز از مؤمنان میخواهند بایستند تا از نورشان بهره گیرند و میانشان فاصله می‌افتد؛ این دعا، درس همان بیم است: نورِ دنیا را با اخلاص بزرگ کردن تا در آن روز کم‌سو نماند.
بهترین زمان و مکان
برای پایان به‌خیری و کمال ایمان؛ به‌ویژه پس از توبه، در شب‌های قدر و در سال‌های پیری خواندنش شایسته است.
آداب و نکات
- برای کمال دعا کنید، نه فقط آغازِ راه؛ ایمان با عمل کامل می‌شود.
- برای خلوص بطلبید؛ ریا، نور را کم‌سو میکند.
- در سجده‌های شب این جمله‌ی کوتاه را زمزمه کنید؛ یادِ روز نیاز، خودش نورانی است.
- توبه را ترک نکنید؛ آغاز سوره‌ی تحریم، دعوت به توبه‌ای نصوح است که پشتوانه‌ی همین نور می‌شود.
آیات قرآن در این باب
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ تُوبُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ تَوْبَةًۭ نَّصُوحًا عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمْ سَيِّـَٔاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ يَوْمَ لَا يُخْزِى ٱللَّهُ ٱلنَّبِىَّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ ۖ نُورُهُمْ يَسْعَىٰ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَٰنِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَٱغْفِرْ لَنَآ ۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ
ای کسانی که ایمان آورده‌اید بسوی خدا توبه کنید، توبه‌ای خالص؛ امید است (با این کار) پروردگارتان گناهانتان را ببخشد و شما را در باغهایی از بهشت که نهرها از زیر درختانش جاری است وارد کند، در آن روزی که خداوند پیامبر و کسانی را که با او ایمان آوردند خوار نمی‌کند؛ این در حالی است که نورشان پیشاپیش آنان و از سوی راستشان در حرکت است، و می‌گویند: «پروردگارا! نور ما را کامل کن و ما را ببخش که تو بر هر چیز توانائی!»
پرسش‌های پرتکرار
نور مؤمنان در قیامت چیست؟
نوری که پیش روی و سوی راست ایشان میتپد و راهشان را روشن میکند؛ بنا بر آیات و روایات، از ایمان و اعمال صالح در دنیا سرچشمه میگیرد.
چرا مؤمنان در قیامت نیز دعا میکنند؟
زیرا خواستن، سرشت بنده است و از آن درگذشته نمیشود؛ آنان از خدا کمال نور و آمرزش میخواهند که بزرگترین بهرهی آن روز است.
امیدواریم این بررسی روشن‌کننده بوده باشد. نظرات و پرسش‌های خود را با ما در میان بگذارید.