این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
این دعا برای چه زمانی است؟
پیش از تولد فرزند، هنگام نذر
معنا و مفهوم
همسر عمران، زنی از عبادت‌کنندگان بنی‌اسرائیل، هنگامی که فرزندی در دل داشت، او را به خدا نذر کرد و چنین گفت: «رَبِّ إِنّي نَذَرْتُ لَكَ ما في بَطْني مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّميعُ الْعَليمُ»؛ پروردگارا! آنچه را در شکم دارم برای تو نذر کردم که آزاد و رها از هر بندی باشد؛ پس از من بپذیر، که تو شنوای دانایی. واژه‌ی «مُحَرَّراً» یعنی آزادشده برای خدمت معبد و پرستش خدا. مضمون دعا، تقدیم آینده‌ی فرزند به درگاه خداست پیش از آنکه چشم به جهان بگشاید؛ تربیت را از آغازِ هستی، از رحم آغاز کردن.
فضیلت و ثمره
قرآن می‌فرماید خداوند او را به پذیرشی نیکو برگرفت، مریم را روییده‌ای نیکو گرداند و زکریا را سرپرست او ساخت. ثمرهی این دعا و نذر، زنی شد که قرآن از او با عنوان «صدّیقه» یاد میکند و مادر عیسی مسیح شد؛ نشان آنکه نذر تربیتیِ صادقانه، نسل‌ها را می‌سازد و دعای مادری پیش از تولد، سرنوشت‌ساز است.
بهترین زمان و مکان
والدین برای جنین و کودک خود، در دوران بارداری و هنگام نذر برای فرزند خوانده می‌شود.
آداب و نکات
- برای فرزندتان پیش از تولد دعا کنید؛ هیچ دعایی زودتر از این نبوده است.
- نذر تربیتی ببندید: کودک را از آغاز برای خدا و مردم بزرگ کنید، نه برای آرزوهای شخصی خود.
- اگر نذری بستید، در انجام آن دقت کنید و پذیرش آن را از خدا بخواهید؛ «فَتَقَبَّلْ مِنّي» بخشی از خودِ دعاست.
- برای دختران خود نیز چنین دعایی کنید؛ مریم، ثمرهی دعای مادری چنین بود.
آیات قرآن در این باب
إِذْ قَالَتِ ٱمْرَأَتُ عِمْرَٰنَ رَبِّ إِنِّى نَذَرْتُ لَكَ مَا فِى بَطْنِى مُحَرَّرًۭا فَتَقَبَّلْ مِنِّىٓ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ
(به یاد آورید) هنگامی را که همسرِ «عمران» گفت: «خداوندا! آنچه را در رحم دارم، برای تو نذر کردم، که «محرَّر» (و آزاد، برای خدمت خانه تو) باشد. از من بپذیر، که تو شنوا و دانایی!
فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍۢ وَأَنۢبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًۭا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا ۖ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا ٱلْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًۭا ۖ قَالَ يَٰمَرْيَمُ أَنَّىٰ لَكِ هَٰذَا ۖ قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ
خداوند، او [= مریم] را به طرز نیکویی پذیرفت؛ و به طرز شایسته‌ای، (نهال وجود) او را رویانید (و پرورش داد)؛ و کفالت او را به «زکریا» سپرد. هر زمان زکریا وارد محراب او می‌شد، غذای مخصوصی در آن جا می‌دید. از او پرسید: «ای مریم! این را از کجا آورده‌ای؟!» گفت: «این از سوی خداست. خداوند به هر کس بخواهد، بی حساب روزی می‌دهد.»
پرسش‌های پرتکرار
واژه‌ی «مُحَرَّراً» در این دعا یعنی چه؟
آزاد و رها برای خدمت خدا؛ مادر مریم نذر کرد فرزندش از هر غرض دنیوی آزاد باشد و عمرش در خدمت معبد و پرستش خدا بگذرد.
این دعا از خودِ مریم است یا مادرش؟
قرآن در سورهی آلعمران، آیهی سیوپنجم آن را از همسر عمران، یعنی مادر مریم، نقل میکند؛ خودِ مریم ثمرهی همین نذر و دعاست.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.