آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
این دعا برای چه زمانی است؟
هنگام بنای کعبه با اسماعیل
معنا و مفهوم
ابراهیم و اسماعیل در حال بلندکردن دیوارهای کعبه بودند که دعا کردند: «رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا» و سپس افزودند: «رَبَّنا وَاجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنا مَناسِكَنا وَتُبْ عَلَيْنا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحيمُ»؛ پروردگارا! ما را تسلیم فرمان خودت گردان و از نسل ما امتی مسلمان برای خودت پدید آور، و مناسک ما را به ما بنمای و توبه‌ای از خود به ما عطا کن؛ که تو همان توبه‌پذیر مهربانی. مضمون دعا، اسلامِ پایدار برای خود، امت مسلمان برای نسل، آموزش عبادت از مصدر حق و بازگشت توأمان به خداست.
فضیلت و ثمره
استجابت این دعا در طول تاریخ آشکار شد: کعبه قبله‌ی مسلمانان شد، مناسک حج به یادگار ماند و از نسل ابراهیم، امت اسلام و پیامبر خاتم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) برخاست. درس بزرگ دعا آن است که بنیان‌گذاران دین، برای «تسلیم‌بودن» دعا می‌کنند، نه صرفِ ادعای آن؛ اسلام، مقامِ همیشگیِ طلبیدن است و این فروتنی، سرچشمه‌ی ماندگاری آن دو پیامبر در دل تاریخ.
بهترین زمان و مکان
در حج و عمره و طواف، پس از کارهای نیک برای قبولی، و والدین برای فرزندان خود خوانده می‌شود.
آداب و نکات
- پس از هر خدمت دینی، قبولی آن را از خدا بخواهید؛ ابراهیم پس از بنای کعبه نیز «تَقَبَّلْ مِنَّا» گفت.
- برای نسل پس از خود دعا کنید؛ این دعا نشان می‌دهد آینده‌ی دین، دغدغه‌ی دعاکنندگان است.
- آموزش دین را از معلمان راستین بطلبید؛ «أَرِنا مَناسِكَنا» یعنی عبادت، آموختنی است.
- تسلیم را در کارهای کوچک روزانه تمرین کنید؛ مقام اسلام با تصمیم‌های به‌ظاهر کوچک محک می‌خورد.
آیات قرآن در این باب
رَبَّنَا وَٱجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَآ أُمَّةًۭ مُّسْلِمَةًۭ لَّكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَآ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
پروردگارا! ما را تسلیم فرمان خود قرار ده! و از دودمان ما، امتی که تسلیم فرمانت باشند، به وجود آور! و طرز عبادتمان را به ما نشان ده و توبه ما را بپذیر، که تو توبه‌پذیر و مهربانی!
وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَٰهِۦمُ ٱلْقَوَاعِدَ مِنَ ٱلْبَيْتِ وَإِسْمَٰعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّآ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ
و (نیز به یاد آورید) هنگامی را که ابراهیم و اسماعیل، پایه‌های خانه (کعبه) را بالا میبردند، (و می‌گفتند:) «پروردگارا! از ما بپذیر، که تو شنوا و دانایی!
پرسش‌های پرتکرار
این دعا در چه موقعیتی خوانده شد؟
هنگامی که ابراهیم و اسماعیل دیوارهای کعبه را بالا میبردند؛ قرآن در سورهی بقره، آیههای صدوبیستوهفتم و صدوبیستوهشتم دعاهای آن دو را پشتسرهم نقل میکند.
چرا ابراهیم که پیامبر بود، برای «مسلمانبودن» دعا کرد؟
زیرا تسلیمِ خالص، مقامی است که خواستنِ دوام آن از هیچکس ساقط نیست؛ این دعا، تواضع بزرگترینان را به همهی مسلمانان میآموزد.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.