با رویکرد اهل‌بیت (ع) و استناد به قرآن و روایات، این موضوع را بررسی می‌کنیم.
تعریف
فضل و ثواب تلاوت، پاداش‌هایی است که در قرآن و روایات برای خوانندگان کتاب خدا وعده داده شده است. تلاوت اگر با توجه، تدبر و عمل همراه باشد، قلب را روشن می‌سازد و انسان را در زمره‌ی اهل قرآن جای می‌دهد. روایات از پاداش هر حرف از این کتاب سخن فراوان گفته‌اند.
ثواب در قرآن و روایات
- تشبیه تلاوت قرآن به تجارتی که هرگز زیان نمی‌بیند
- معرفی قرآن در آیه‌ی اسراء به شفایش دل‌ها و رحمت
- روایت هر حرف قرآن ده حسنه از پیامبر اکرم
آثار معنوی و تربیتی
- فرود آمدن آرامش و سکینه بر خانه‌های تلاوت‌گران
- افزایش نور قلب و حافظه با پیوستگی بر قرآن
- هم‌نشینی با فرشتگانی که بر مجلس قرآن فرود می‌آیند
درجات تلاوت‌گران
- قاری‌ای که می‌خواند، می‌فهمد و عمل می‌کند در بالاترین جایگاه است
- حافظ قرآن بهره‌مند از همدمی فرشتگان
- خسته‌شدگان از دشواری حفظ، دو برابر پاداش دارند
- اهل قرآن در روز قیامت اهل و خاصه‌ی خدایند
شرط رسیدن به فضیلت
- تلاوت بدون عمل، حجتی بر خواننده است نه برای او
- ترتیل و تدبر روح تلاوت‌اند
- پیوستگی اندک هر روز از تلاوت فراوانِ گاه‌به‌گاه بهتر است
حکمت و فلسفه
قرآنی که تنها در پیشانی نوشته شود و به دل راه نیابد، چراغی خاموش در دستِ روشن است.
آیات قرآن در این باب
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُوا۟ مِمَّا رَزَقْنَٰهُمْ سِرًّۭا وَعَلَانِيَةًۭ يَرْجُونَ تِجَٰرَةًۭ لَّن تَبُورَ
کسانی که کتاب الهی را تلاوت می‌کنند و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم پنهان و آشکار انفاق می‌کنند، تجارتی (پرسود و) بی‌زیان و خالی از کساد را امید دارند.
وَنُنَزِّلُ مِنَ ٱلْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَآءٌۭ وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ ۙ وَلَا يَزِيدُ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا خَسَارًۭا
و از قرآن، آنچه شفا و رحمت است برای مؤمنان، نازل می‌کنیم؛ و ستمگران را جز خسران (و زیان) نمی‌افزاید.
ٱتْلُ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ ۖ إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ تَنْهَىٰ عَنِ ٱلْفَحْشَآءِ وَٱلْمُنكَرِ ۗ وَلَذِكْرُ ٱللَّهِ أَكْبَرُ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ
آنچه را از کتاب (آسمانی) به تو وحی شده تلاوت کن، و نماز را برپا دار، که نماز (انسان را) از زشتیها و گناه بازمی‌دارد، و یاد خدا بزرگتر است؛ و خداوند می‌داند شما چه کارهایی انجام می‌دهید!
پرسش‌های پرتکرار
آیا کسی که حافظ قرآن نیست از ثواب تلاوت محروم می‌شود؟
نه؛ نگاه با دقت به متن و خواندن دشوار نیز ثواب دارد و در روایات به کسی که از دشواری حفظ به‌زحمت می‌افتد دو پاداش وعیده داده شده است.
تلاوت شتاب‌زده و بی‌توجه نیز ثواب کامل دارد؟
ثواب اصلی به تلاوت همراه با ترتیل و تدبر بسته است؛ خواندن شتاب‌زده اگر به تغییر کلمات نینجامد مکروه است و از آثار معنوی کامل بهره ندارد.
منبع اصلی این نوشتار قرآن کریم و روایات اهل‌بیت (ع) است؛ برای مطالعه‌ی بیشتر، لینک‌های مرتبط را ببینید.