این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
پاسخ کوتاه
بله؛ در شماری از روایات، روز تولد روز تجدید نعمت و شکر دانسته شده و اطعام و صدقه در آن مستحب شمرده شده است. مسلمان در این روز، سالِ گذشته را در نظر می‌گیرد و با خیرات، شکرِ حیات و اسلام را به زبان عمل درمی‌آورد.
دلایل و حکمت‌ها
- قرآن وعده داده اگر شکر کنید، بر شما می‌افزایم؛ روز تولد سررسیدِ شکر نعمت حیات و اسلام است و خیرات، این شکر را عملی و دیدنی می‌کند
- گرامیداشت تولد از سیره خود پیامبر (ص) ریشه دارد که روزه دوشنبه را برگزیده و آن را به روز تولد خویش نسبت می‌داد؛ یعنی تولد، روز عبادت و شکر است نه صرفاً جشن
- صدقه در روایات، دفع‌کننده بلا و افزاینده روزی شمرده شده؛ آغاز سالِ تازه زندگی با بخشش، پیام روشنی برای خودِ آن سال است
- شکر نعمتِ جمعی، کامل‌تر است؛ خیرات تولد، برکت را در دایره خانواده و همسایه و نیازمندان گردش می‌دهد و شادی را شریک‌دار می‌کند
آثار و فواید
- تبدیل جشن شخصی به عبادت اجتماعی
- یادآوری نعمت‌های سال گذشته و آرامش خاطر
- سهم‌دادن محرومان از شادی و برکت روز
آیات قرآن در این باب
وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌۭ
و (همچنین به خاطر بیاورید) هنگامی را که پروردگارتان اعلام داشت: «اگر شکرگزاری کنید، (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود؛ و اگر ناسپاسی کنید، مجازاتم شدید است!»
روایات مرتبط
الصَّدَقَةُ تَدْفَعُ الْبَلَاءَ وَتَزِيدُ فِي الرِّزْقِ
صدقه بلا را دفع می‌کند و روزی را زیاد می‌سازد.
مَنْ لَمْ يَشْكُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقِينَ لَمْ يَشْكُرِ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
هرکه شکر نعمت‌دهنده‌ی مخلوق را نزند، شکر خدا را نزده
پرسش‌های پرتکرار
آیا برگزار کردن جشن تولد بدعت است؟
خیر؛ آنچه در روایات نکوهیده است، شیوههای لهو حرام و اسراف است؛ گرامیداشت روز تولد با شکر، اطعام و صدقه، نیکوست.
چه کارهایی در این روز بهتر است؟
اطعام خانواده و محرومان، صدقه، دعا برای پدر و مادر و تصمیم نیک برای سالِ پیش رو.
شکر نعمت فقط به روز تولد محدود می‌شود؟
نه؛ هر روز روز شکر است، اما روز تولد، یادآور طبیعی برای شکر و سررسید محاسبه سالانه است.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.