آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
تعریف
«مغفرت» از ریشه‌ی «غ‌ف‌ر» به معنای پوشاندن است و در قرآن به بخشش و سپر شدنِ فضل الهی بر گناه اشاره دارد؛ خداوند با مغفرت، گناهان را می‌پوشاند و بنده را از کیفر آن پناه می‌دهد. مغفرت در قرآن همواره در دسترس تائبان معرفی شده و در عین حال مقامی است که مؤمنان باید به سوی آن بشتابند.
معناشناسی
- «مِغفَر» در زبان عرب سرپوشی از زره است که سر را از ضربه می‌پوشاند؛ مغفرت نیز سپری است که گنهکار را از عذاب نگه می‌دارد.
- مغفرت افزون بر عفو است؛ عفو گذشت از کیفر است، اما مغفرت پوشاندن اثر گناه و زدودن تیرگی آن از پرونده‌ی اعمال را نیز در بر میگیرد.
- مغفرت مشروط به توبه و استغفار است؛ قرآن حتی اسراف‌کارانِ گنهکار را از آن ناامید نکرده و درِ بازگشت را به روی آنان گشوده است.
کاربرد در قرآن
- قرآن مؤمنان را به شتاب به سوی مغفرتِ پروردگار و بهشتی به پهنای آسمانها و زمین فراخوانده است (سوره‌ی آل‌عمران، آیه‌ی ۱۳۳).
- در سوره‌ی زمر، خداوند به بندگانِ اسراف‌کار خود خطاب می‌کند که از رحمت او نومید نشوند، زیرا همهی گناهان را میبخشد (سوره‌ی زمر، آیه‌ی ۵۳).
- حضرت نوح به قوم خود فرمود از پروردگارتان آمرزش بخواهید که او بسیار آمرزنده است (سوره‌ی نوح، آیه‌ی ۱۰).
پیام عملی
- استغفار را به عادت روزانه بدل کنیم؛ آمرزش الهی تنها برای گناهان بزرگ نیست و هر کوتاهی را در بر میگیرد.
- نومیدی از مغفرت را از جان خود دور سازیم؛ این نومیدی خود از بزرگ‌ترین مانع‌های بازگشت و از نقشه‌های شیطان شمرده شده است.
- پس از استغفار، جبران عملی و اصلاح رفتار را همراه آوریم؛ قرآن استغفار را با تقوا و عمل صالح پیوند زده است.
حکمت و فلسفه
مغفرت پوششی است که نه تنها کیفر گناه، بلکه یادگاری تلخ آن را نیز از سرگذشت انسان می‌زداید.
آیات قرآن در این باب
۞ وَسَارِعُوٓا۟ إِلَىٰ مَغْفِرَةٍۢ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ
و شتاب کنید برای رسیدن به آمرزش پروردگارتان؛ و بهشتی که وسعت آن، آسمانها و زمین است؛ و برای پرهیزگاران آماده شده است.
۞ قُلْ يَٰعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ أَسْرَفُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا۟ مِن رَّحْمَةِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَغْفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
بگو: «ای بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‌اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می‌آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است.
وَمَن يَعْمَلْ سُوٓءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُۥ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ ٱللَّهَ يَجِدِ ٱللَّهَ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا
کسی که کار بدی انجام دهد یا به خود ستم کند، سپس از خداوند طلب آمرزش نماید، خدا را آمرزنده و مهربان خواهد یافت.
فَقُلْتُ ٱسْتَغْفِرُوا۟ رَبَّكُمْ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارًۭا
به آنها گفتم: «از پروردگار خویش آمرزش بطلبید که او بسیار آمرزنده است...
پرسش‌های پرتکرار
آیا مغفرت خداوند همهی گناهان را در بر میگیرد؟
بله؛ قرآن میفرماید خداوند همهی گناهان را میبخشد، مشروط به آنکه توبهی واقعی پیش از آنکه کار به آخرت کشیده شود رخ دهد.
تفاوت مغفرت و عفو چیست؟
عفو آن است که خداوند از کیفر درگذرد، اما مغفرت افزون بر آن، اثر و نشان گناه را از پرونده‌ی انسان می‌پوشاند و می‌زداید.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.