پاسخ این موضوع را با زبانی ساده و در عین حال مستند بررسی می‌کنیم.
تعریف
نفخ صور به دمیده شدن در «صور»، شیپور یا بوقی که به فرمان خدا در آن دمیده میشود، اشاره دارد. با نخستین دم، هر که در آسمانها و زمین است از پا درمی‌آید و با دومین دم، همه برای رستاخیز و حساب برمیخیزند.
معناشناسی
- صور به معنای شیپور و بوقی است که در آن می‌دمند؛ در روایات اسلامی، دمیدن در آن به فرشتهای چون اسرافیل نسبت داده شده است.
- قرآن و روایات از دو دم اشاره کرده‌اند: نفخ صعق که همه جان می‌دهند و نفخ بعث که همه برانگیخته می‌شوند.
- در تفاسیر مشهور گفته شده است میان دو دمیدن، ده‌ها و صدها سال وقفه است و جهان به‌کلی از پا درآمده است.
کاربرد در قرآن
- با دمیدن در صور، هر که در آسمانها و زمین است جان می‌دهد، جز آنکه خدا بخواهد؛ سپس بار دیگر در آن دمیده میشود و همه به‌پا می‌خیزند و می‌نگرند.
- با نفخ در صور، مردگان از گورها به سوی پروردگارشان شتاب می‌کنند.
- در آن هنگام پیوندها و نسب‌ها سود ندارد: هنگام دمیده شدن در صور، نه نسبی میان مردم می‌ماند و نه از هم بپرسند.
پیام عملی
- به یاد داشتن لحظه‌ای که همهی تکیه‌گاه‌های دروغین فرو می‌ریزند؛ مال، مقام و پیوندها در برابر آن بانگ پایدار نیستند.
- کارهایی بیاندوزیم که در آن روز همراهمان آیند: ایمان، صدق، انصاف و نیکی‌های ماندگار.
- بی‌نیازی از هر قدرتی جز خدا؛ که هم میراند و هم زنده می‌کند و همگان به سوی او بازگردانده می‌شوند.
حکمت و فلسفه
دو بانگ است که جهان را دگرگون می‌کند: بانگ مرگ عام و بانگ حیات دوباره. میان این دو، فرصت جبران نیست؛ فرصت، همین امروز است.
آیات قرآن در این باب
وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُ ۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَىٰ فَإِذَا هُمْ قِيَامٌۭ يَنظُرُونَ
و در «صور» دمیده میشود، پس همه کسانی که در آسمانها و زمینند می‌میرند، مگر کسانی که خدا بخواهد؛ سپس بار دیگر در «صور» دمیده میشود، ناگهان همگی به پا می‌خیزند و در انتظار (حساب و جزا) هستند.
وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ ٱلْأَجْدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ
(بار دیگر) در «صور» دمیده میشود، ناگهان آنها از قبرها، شتابان به سوی (دادگاه) پروردگارشان می‌روند!
فَإِذَا نُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍۢ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ
هنگامی که در «صور» دمیده شود، هیچ یک از پیوندهای خویشاوندی میان آنها در آن روز نخواهد بود؛ و از یکدیگر تقاضای کمک نمی‌کنند (چون کاری از کسی ساخته نیست)!
پرسش‌های پرتکرار
صور چیست و چه کسی در آن میدمد؟
صور شیپوری است که به فرمان خدا در آن دمیده میشود؛ در روایات اسلامی، دمیدن در آن از وظایف فرشتهای چون اسرافیل شمرده شده است.
چند بار در صور دمیده میشود؟
دو بار: با نخستین دم همهی موجودات از پای درمیآیند و با دم دوم همه برای رستاخیز و حساب برمیخیزند.
با نفخ صور سرنوشت خویشاوندیها چه میشود؟
قرآن میفرماید در آن هنگام نه نسبی سود دارد و نه پرسش از یکدیگر؛ ملاک، ایمان و عمل هر کس است.
امیدواریم این بررسی روشن‌کننده بوده باشد. نظرات و پرسش‌های خود را با ما در میان بگذارید.