آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.

تعریف

شهادت اعضا از صحنه‌های شگفت روز قیامت است که در آن، گوش و چشم و پوست و دست و پای انسان بر کردار خودِ او گواهی می‌دهند؛ گواهی‌ای که از درون وجود برمی‌خیزد و در برابر آن هیچ انکاری پابرجا نمی‌ماند.

معناشناسی

  • شهادت به معنای حضور و گواهی دادن است؛ این بار گواه نه از بیرون، که از بدن خود انسان برمی‌خیزد
  • اعضایی که روزی ابزار گناه بودند، در آن روز به گواهان بی‌طرف بدل می‌شوند
  • ختم شدن بر دهان و سخن گفتن اعضا نشان می‌دهد زبان از اداى حقیقت بازمانده، اما خودِ حقیقت راهی برای بیان می‌یابد

کاربرد در قرآن

  • در سوره یس می‌فرماید: «الیوم نختم علی أفواههم وتکلمنا أیدیهم وتشهد أرجلهم بما کانوا یکسبون»
  • در سوره فصلت، گنهکاران با شگفتی از شنوای و بینش و پوست خود می‌پرسند که چرا بر ما گواهی دادید و پاسخ می‌شنوند که خدا آنان را سخن داده است
  • در سوره نور، روزی است که زبان‌ها و دست‌ها و پاها بر کردار انسان‌ها گواهی می‌دهند

پیام عملی

  • اعضای ما امانت‌اند؛ هر نگاه و گام و گفتار، در آن روز به زبان خودِ همان عضو بازگو می‌شود
  • پرهیز از گناه با اعضا، صیانت از گواهان محکمه‌ی فرداست
  • به‌کارگیری اعضا در نیکی، آنان را به یاری‌گران و گواهان نجات ما بدل می‌کند

حکمت و فلسفه

بدن ما تاریخ‌نگار خویش است؛ پنهان کردن گناه از مردم ممکن است، اما محو کردن حافظه‌ی وجود خود ممکن نیست.

آیات قرآن در این باب

حَتَّىٰٓ إِذَا مَا جَآءُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَٰرُهُمْ وَجُلُودُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

وقتی به آن می‌رسند، گوشها و چشمها و پوستهای تنشان به آنچه می‌کردند گواهی می‌دهند.

سوره فصلت · آیه ۲۰قرآن کریم

ٱلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَىٰٓ أَفْوَٰهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَآ أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

امروز بر دهانشان مُهر می‌نهیم، و دستهایشان با ما سخن می‌گویند و پاهایشان کارهایی را که انجام می‌دادند شهادت می‌دهند!

سوره یس · آیه ۶۵قرآن کریم

يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

در آن روز زبانها و دستها و پاهایشان بر ضدّ آنها به اعمالی که مرتکب می‌شدند گواهی می‌دهد!

سوره نور · آیه ۲۴قرآن کریم

پرسش‌های پرتکرار

چگونه اعضای بدن سخن می‌گویند؟

قرآن با تعبیر «وتکلمنا أیدیهم» این حقیقت را خبر داده است؛ چگونگی آن در غیب است و ایمان به آن، باور به قدرت بی‌اندازه‌ی خدا می‌طلبد.

شهادت اعضا درباره‌ی چه کسانی است؟

آیات دربار گنهکاران و انکارکنندگان نازل شده تا وسیله‌ی انکارشان بی‌اثر شود؛ اما اصل ثبت و گواهی اعمال همه‌گیر است.

این شهادت چه پیامدی برای انکارگران دارد؟

امکان انکار از آنان سلب می‌شود؛ همان پناهی که در دنیا به آن تکیه داشتند در آن روز یافتنی نیست.

اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.