این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
پاسخ اجمالی
اذان و اقامه در نمازهای واجب روزانه برای مردان مستحب مؤکد است؛ ترک هر دو مکروه است و بنا بر احتیاط، ترک هر یک نیز مکروه شمرده می‌شود؛ برای بانوان، اذان و اقامه مستحب نیست.
توضیح تفصیلی
اذان، اعلام حضور خدا در گوشه‌ی شهرها و زنگ وقفه‌ی دنیاست و قرآن از ندا برای نماز یاد کرده است. در روایات، مؤذنان در روز قیامت گردن‌درازترین و آبرومندترین مردم شمرده شده‌اند و برای اذان‌گویی ثواب فراوانی بیان شده است. اذان و اقامه، مقدمه‌ی معنوی نمازند و آماده‌سازی نفس برای حضور در محضرند؛ از این رو ترک آنها به مکروه بودن می‌انجامد هرچند به صحت نماز لطمه نمی‌زند. اقامه پس از اذان و نزدیک نماز گفته می‌شود و ذکرهای آن همان ذکرهای اذان با اندکی تفاوت است. برای بانوان، اذان و اقامه مستحب نیست و چنانچه بخواهند بخوانند، بنا بر برخی فتاوا باید آهسته گویند. در نماز جماعت، اذان و اقامه از سوی مؤذن یا مأمومان کفایت میکند.
شرایط و ارکان
- گفته شدن اذان و اقامه در وقت نمازهای واجب روزانه
- بلند گفتن آنها از سوی مردان به نیت اعلام
- ترتیب معتبر ذکرها در اذان و اقامه
آیات قرآن در این باب
وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ ٱتَّخَذُوهَا هُزُوًۭا وَلَعِبًۭا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَعْقِلُونَ
آنها هنگامی که (اذان می‌گویید، و مردم را) به نماز فرا می‌خوانید، آن را به مسخره و بازی می‌گیرند؛ این بخاطر آن است که آنها جمعی نابخردند.
پرسش‌های پرتکرار
آیا اذان و اقامه واجب هستند؟
نه؛ مستحب مؤکدند و ترک آنها مکروه است، هرچند به صحت نماز آسیب نمی‌زند.
برای بانوان هم مستحب است؟
خیر؛ بنا بر فتوای مشهور برای بانوان مستحب نیست و چنانچه بخوانند، بنا بر برخی فتاوا آهسته می‌گویند.
در نماز جماعت هر کس اذان بگوید کفایت میکند؟
بله؛ اذان و اقامهی یکی برای حاضران کافی است و تکرار آن از سوی همه لازم نیست.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.