این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
پاسخ اجمالی
نماز شب یازده رکعت است: هشت رکعت نافله‌ی شب، دو رکعت شفع و یک رکعت وتر؛ و مستحب مؤکد است. وقت آن از نیمه‌شب شرعی تا اذان صبح است و برترین وقت آن، سحر است.
توضیح تفصیلی
نماز شب از بزرگ‌ترین نافله‌هاست و در قرآن کریم به آن اشاره شده و پیامبر اکرم (ص) و ائمه‌ی طاهرین (علیهم‌السلام) به آن قیام می‌کردند. اثر تربیتی نماز شب، ستیز با نفس و رسیدن به مقام قرب و نورانیت در دل و روشنی چهره است؛ چنان‌که در روایات، شب‌زنده‌داری حسن وجه در روز برشمرده شده است. برای کسی که توان هشت رکعت را ندارد، راه‌های آسان‌تری در روایات آمده است؛ مانند دو رکعت شفع و یک رکعت وتر که کمترین شکل نماز شب است. قضای نماز شب در روز نیز روایت شده و برای مسافر و بیمار تخفیف‌هایی است. سحر، زمان پاسخ دعاست و انسان در آن ساعت، با دل آرام‌تر و ذهن روشن‌تر با خدای خود سخن می‌گوید؛ لذا بهترین وقت نماز شب، نزدیک اذان صبح است.
شرایط و ارکان
- داخل بودن وقت از نیمه‌شب شرعی تا اذان صبح
- رعایت ترتیب: نافله‌ی شب سپس شفع و در پایان وتر
- به قصد قربت و با حضور قلب بودن
آیات قرآن در این باب
وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِۦ نَافِلَةًۭ لَّكَ عَسَىٰٓ أَن يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًۭا مَّحْمُودًۭا
و پاسی از شب را (از خواب برخیز، و) قرآن (و نماز) بخوان! این یک وظیفه اضافی برای توست؛ امید است پروردگارت تو را به مقامی در خور ستایش برانگیزد!
تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ ٱلْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًۭا وَطَمَعًۭا وَمِمَّا رَزَقْنَٰهُمْ يُنفِقُونَ
پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می‌شود (و بپا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می آورند) و پروردگار خود را با بیم و امید می‌خوانند، و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند!
روایات مرتبط
مَنْ كَثُرَتْ صَلَاتُهُ بِاللَّيْلِ حَسُنَ وَجْهُهُ بِالنَّهَارِ
هرکه نماز شبش زیاد شد، صورتش در روز نیکو شد
پرسش‌های پرتکرار
کمترین شکل نماز شب چیست؟
برای کسی که توان ندارد، دو رکعت شفع و یک رکعت وتر کفایت میکند و بنا بر روایات، همین مقدار نیز از فضیلت فراوان برخوردار است.
آیا نماز شب را می‌توان قضا کرد؟
بله؛ در روایات به قضای نماز شب در روز اشاره شده و اگر کسی از روی خواب نماز شب را از دست بدهد، می‌تواند در روز قضا نماید.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.