داوود شبانِ جوان، با کشتن جالوت به پادشاهی رسید؛ خداوند به او زبور داد، کوهها و پرندگان را به تسبیح با او گماشت و در جایگاه خلافت زمین، میزان عدل را به او آموخت.
روایت
داوود که در میدان جالوت بی‌سلاحِ سنگین ظاهر شد، با اندک ابزاری غول سپاه دشمن را به خاک افکند و همین یک ضربه، نام او را از میان شبانان به سرای فرمانروایان برد. خداوند پادشاهی و حکمت به او بخشید و او را از برگزیدگان خود ساخت.
خداوند به داوود زبور داد؛ کتابی که سرشار از حمد و دعا و اندرز است و بنابر نقل‌ها، او با صدایی خوش آن را میخواند. خداوند به کوهها و پرندگان فرمان داد که همراه او تسبیح گویند و این هماهنگی آفرینش با بنده خدا، خود نشانه مقام او نزد خالق بود.
قرآن از قوت او با تعبیر ذاالاید یاد می‌کند؛ آن قوت، تنها در بازوی جنگجو نبود، بلکه در ایمان و ثبات و برگشت پیوسته به خدا بود که او را اوّاب و برگزیده ساخت.
خداوند در خطابی که در سوره ص آمده، به او فرمود: ای داوود، ما تو را خلیفه در زمین قرار دادیم؛ پس میان مردم به عدل داوری کن و از هوای نفس پیروی مکن که راه گمراهی، همین دوری از راه خداست.
داوود پادشاهی را با عبودیت درآمیخت؛ روزها به داوری میان مردم می‌گذشت و شب‌ها به گریه و نماز. این پیوند تخت و سجده، الگوی جاودانی حکومت صالحان است که قدرت را وسیله اجرای عدل، نه ابزار شهوت می‌دانند.
درس‌ها و پیام‌ها
- شایستگی، درِ نعمت را می‌گشاید؛ داوود از میدان گله‌داری تا کاخ فرمانروایی، با تقوا و شجاعت پله پله بالا رفت.
- هنر و صدا و زبور داوود، در خدمت یاد خدا به کار گرفته شد؛ هر موهبتی آن‌گاه شکوفا می‌شود که در مسیر عبودیت بنشیند.
- قدرت بی‌عدالت، خودکامگی است؛ آیه خلافت داوود، عدل را شرط استمرار حکومت و پیروی از هوای نفس را سرآغاز گمراهی می‌شمارد.
- فرمان دادن به کوهها و مرغان به تسبیح با داوود، نشان می‌دهد آفرینش، همراه بنده برگزیده خداست و او را در کارهایش یاری می‌دهد.
آیات قرآن در این باب
ٱصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُۥدَ ذَا ٱلْأَيْدِ ۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ
در برابر آنچه می‌گویند شکیبا باش، و به خاطر بیاور بنده ما داوود صاحب قدرت را، که او بسیار توبه‌کننده بود!
يَٰدَاوُۥدُ إِنَّا جَعَلْنَٰكَ خَلِيفَةًۭ فِى ٱلْأَرْضِ فَٱحْكُم بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِٱلْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ ٱلْهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَضِلُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِيدٌۢ بِمَا نَسُوا۟ يَوْمَ ٱلْحِسَابِ
ای داوود! ما تو را خلیفه و (نماینده خود) در زمین قرار دادیم؛ پس در میان مردم بحق داوری کن، و از هوای نفس پیروی مکن که تو را از راه خدا منحرف سازد؛ کسانی که از راه خدا گمراه شوند، عذاب شدیدی بخاطر فراموش کردن روز حساب دارند!
۞ إِنَّآ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ كَمَآ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ نُوحٍۢ وَٱلنَّبِيِّۦنَ مِنۢ بَعْدِهِۦ ۚ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْمَٰعِيلَ وَإِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَعِيسَىٰ وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَٰرُونَ وَسُلَيْمَٰنَ ۚ وَءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ زَبُورًۭا
ما به تو وحی فرستادیم؛ همان گونه که به نوح و پیامبران بعد از او وحی فرستادیم؛ و (نیز) به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط [= بنی اسرائیل] و عیسی و ایّوب و یونس و هارون و سلیمان وحی نمودیم؛ و به داوود زبور دادیم.
۞ وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ مِنَّا فَضْلًۭا ۖ يَٰجِبَالُ أَوِّبِى مَعَهُۥ وَٱلطَّيْرَ ۖ وَأَلَنَّا لَهُ ٱلْحَدِيدَ
و ما به داوود از سوی خود فضیلتی بزرگ بخشیدیم؛ (ما به کوهها و پرندگان گفتیم:) ای کوهها و ای پرندگان! با او هم‌آواز شوید و همراه او تسبیح خدا گویید! و آهن را برای او نرم کردیم.
پرسش‌های پرتکرار
زبور چه کتابی بود؟
کتاب آسمانی داوود (ع) که خداوند به او بخشید و در قرآن از آن با نام زبور یاد شده است؛ مجموعه‌ای از ستایش‌ها و دعاها و پندها که بیشتر آن درباره توحید، عدل و رستاخیز است.
مراد از اینکه کوهها و پرندگان با داوود تسبیح میگفتند چیست؟
قرآن میفرماید به کوهها و پرندگان امر شد که همراه او تسبیح گویند؛ مفسران آن را هم نشان همراهی آفرینش با بنده خدا دانستهاند و هم اینکه صدای خوش او در تسبیح خدا، همه هستی را به همراهی میخواند.
چرا داوود همزمان پادشاه و پیامبر بود؟
بله؛ خداوند به او پادشاهی و حکمت و نبوت را یکجا داد تا نشان دهد حکومت دنیا و رسالت آسمان، نه‌تنها ناسازگارند بلکه در شخصیت صالح، مکمل یکدیگرند.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.