بنیاسرائیل برای رهایی از چیرگی جالوت، از پیامبرشان پادشاهی خواستند و خداوند طالوت را با برتری دانش و اندام بر آنان فرمانروا ساخت. پس از آزمون نهر و کم‌شدن لشکر، سپاه اندک مؤمن با دعا به پایداری، پیروز شد و داوودِ جوان جالوت را از پای درآورد.
روایت
پس از موسی، دشمنان بر بنیاسرائیل چیره شدند و از فرزندانشان کشتار به راه انداختند. بزرگان قوم نزد پیامبر زمانشان رفتند و خواستند پادشاهی برایشان تعیین شود تا در راه خدا بجنگند. پیامبر آنان را بیم داد که شاید هنگامی که نبرد بر شما مقرر شود رو بگردانید و نیز چنین شد که جز گروهی اندک، دیگران سر باز زدند.
خداوند طالوت را به پادشاهی برانگیخت و قوم اعتراض کردند که او را ثروت و تبار فرمانروایی نیست. پیامبر پاسخ داد که خداوند او را بر شما برگزیده و در دانش و اندام به او برتری داده است. او همچنین خبر داد که نشانه‌ی پادشاهی طالوت، بازگشت تابوتی است که فرشتگان آن را حمل می‌کنند و در آن آرامشی از پروردگار شماست.
طالوت با سپاهش به راه افتاد و خداوند آنان را با نهر آزمود و فرمود هر که از آن بی‌اندازه بنوشد از من نیست و تنها مشت‌سری از آب جایز است. بیشتر لشکریان با نوشیدن فراوان، خود را از صف حق بیرون کردند و گروهی اندک به همراه طالوت از نهر گذشتند. آن‌گاه که برابر سپاه بی‌شمار جالوت ایستادند، گروهی گفتند امروز توان مقابله نداریم، اما اهل یقین گفتند گروهی اندک به اذن خدا بر گروهی بزرگ پیروز می‌شود.
سپاه اندک مؤمن در میدان نبرد دست به دعا برداشت و گفت: پروردگارا، صبر بر ما فرو ریز، گام‌های ما را استوار دار و ما را بر قوم کافر پیروز گردان. در گرمای جنگ، داوودِ جوان که در سپاه طالوت حضور داشت، به اذن خدا جالوت را از پای درآورد و لشکر او درهم شکست. خداوند به پاداش این شجاعت، پادشاهی و حکمت به داوود عطا کرد و از علم خویش بدو آموخت.
درس‌ها و پیام‌ها
- شایستگی رهبری به ایمان و دانش و توان است، نه ثروت و تبار.
- آزمون‌های الهی، صفوف ادعاییان را از مؤمنان واقعی جدا می‌کند و پیروزی از آنِ صابران است.
- عظمت سپاه دشمن ملاک پیروزی نیست و گروه اندکِ متوکل به اذن خدا بر سپاه بزرگ غلبه می‌کند.
آیات قرآن در این باب
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ ٱللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًۭا ۚ قَالُوٓا۟ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ ٱلْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِٱلْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةًۭ مِّنَ ٱلْمَالِ ۚ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصْطَفَىٰهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُۥ بَسْطَةًۭ فِى ٱلْعِلْمِ وَٱلْجِسْمِ ۖ وَٱللَّهُ يُؤْتِى مُلْكَهُۥ مَن يَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌۭ
و پیامبرشان به آنها گفت: «خداوند (*طالوت*) را برای زمامداری شما مبعوث (و انتخاب) کرده است.» گفتند: «چگونه او بر ما حکومت کند، با اینکه ما از او شایسته‌تریم، و او ثروت زیادی ندارد؟!» گفت: «خدا او را بر شما برگزیده، و او را در علم و (قدرت) جسم، وسعت بخشیده است. خداوند، ملکش را به هر کس بخواهد، می‌بخشد؛ و احسان خداوند، وسیع است؛ و (از لیاقت افراد برای منصب‌ها) آگاه است.»
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِٱلْجُنُودِ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍۢ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّى وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُۥ مِنِّىٓ إِلَّا مَنِ ٱغْتَرَفَ غُرْفَةًۢ بِيَدِهِۦ ۚ فَشَرِبُوا۟ مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًۭا مِّنْهُمْ ۚ فَلَمَّا جَاوَزَهُۥ هُوَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ قَالُوا۟ لَا طَاقَةَ لَنَا ٱلْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦ ۚ قَالَ ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُوا۟ ٱللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍۢ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةًۭ كَثِيرَةًۢ بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ
و هنگامی که طالوت (به فرماندهی لشکر بنی اسرائیل منصوب شد، و) سپاهیان را با خود بیرون برد، به آنها گفت: «خداوند، شما را به وسیله یک نهر آب، آزمایش می‌کند؛ آنها (که به هنگام تشنگی،) از آن بنوشند، از من نیستند؛ و آنها که جز یک پیمانه با دست خود، بیشتر از آن نخورند، از من هستند» جز عده کمی، همگی از آن آب نوشیدند. سپس هنگامی که او، و افرادی که با او ایمان آورده بودند، (و از بوته آزمایش، سالم به‌در آمدند،) از آن نهر گذشتند، (از کمی نفرات خود، ناراحت شدند؛ و عده‌ای) گفتند: «امروز، ما توانایی مقابله با (*جالوت*) و سپاهیان او را نداریم.» اما آنها که میدانستند خدا را ملاقات خواهند کرد (و به روز رستاخیز، ایمان داشتند) گفتند: «چه بسیار گروه‌های کوچکی که به فرمان خدا، بر گروه‌های عظیمی پیروز شدند!» و خداوند، با صابران و استقامت‌کنندگان) است.
وَلَمَّا بَرَزُوا۟ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦ قَالُوا۟ رَبَّنَآ أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًۭا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
و هنگامی که در برابر (*جالوت*) و سپاهیان او قرارگرفتند گفتند: «پروردگارا! پیمانه شکیبایی و استقامت را بر ما بریز! و قدمهای ما را ثابت بدار! و ما را بر جمعیّت کافران، پیروز بگردان!
فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ ٱللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُۥدُ جَالُوتَ وَءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلْمُلْكَ وَٱلْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُۥ مِمَّا يَشَآءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍۢ لَّفَسَدَتِ ٱلْأَرْضُ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلْعَٰلَمِينَ
سپس به فرمان خدا، آنها سپاه دشمن را به هزیمت واداشتند. و «داوود» (نوجوان نیرومند و شجاعی که در لشکر «طالوت» بود)، «جالوت» را کشت؛ و خداوند، حکومت و دانش را به او بخشید؛ و از آنچه می‌خواست به او تعلیم داد. و اگر خداوند، بعضی از مردم را به وسیله بعضی دیگر دفع نمی‌کرد، زمین را فساد فرامی‌گرفت، ولی خداوند نسبت به جهانیان، لطف و احسان دارد.
پرسش‌های پرتکرار
چرا بنیاسرائیل به پادشاهی طالوت اعتراض کردند؟
چون او را فاقد ثروت و تبار شایسته میدانستند؛ اما خداوند معیار رهبری را دانش و توان و ایمان قرار داد و او را بر آنان مقدم داشت.
نقش داوود در این نبرد چه بود؟
داوود که جوانی در سپاه طالوت بود، به اذن الهی جالوت را کشت و همین پیروزی، راه پادشاهی و حکمت و پیامبری او را گشود.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.