آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
این دعا برای چه زمانی است؟
در خواستن خیر دنیا و آخرت
معنا و مفهوم
قرآن در سوره‌ی بقره دعاکندگان را دو گروه می‌کند: گروهی که همهی خواسته‌شان همین جهان است و می‌گویند «پروردگارا! در دنیا به ما عطا کن» و در آخرت بهره‌ای ندارند؛ و گروهی که چنین می‌گویند: «رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنا عَذابَ النَّارِ»؛ پروردگارا! در دنیا و آخرت به ما نیکی عطا کن و ما را از عذاب آتش پاسدار باش. حسنه‌ی دنیا در روایات و تفاسیر، معاش حلال، علم نافع، فرزند صالح و آرامش دانسته شده و حسنه‌ی آخرت، بهشت و رضوان خداست. مضمون دعا، توازن دنیا و آخرت است؛ نه بی‌اعتنایی به زندگی و نه غرق‌شدن در آن.
فضیلت و ثمره
این دعا جامعترین دعای قرآن شمرده شده است؛ همهی خیرها را در دو واژه‌ی «حسنه» گرد می‌آورد و خودبه‌خود از بزرگترین شر، یعنی آتش، پناه میطلبد. در روایات آمده که پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) از دعاهای جامع استقبال می‌کرد و این آیه از جامعترین آن‌ها است؛ برای همین در ادعیه و تعقیبات نماز در میراث دعایی ما بارها تکرار شده است.
بهترین زمان و مکان
در هر حال و برای هر حاجت؛ به‌ویژه در سجده‌ی نماز، پس از نمازهای واجب، در ماه رمضان و در شب‌های قدر خوانده می‌شود.
آداب و نکات
- وقتی نمی‌دانید چه بخواهید، همین دعا را بخوانید؛ خودش نقشه‌ی کامل خیر است.
- دنیا و آخرت را با هم بخواهید؛ جدایی این دو، تعادل روح را بر هم می‌زند.
- پایان دعا را از یاد نبرید؛ دعا فقط گرفتن نیست، دورماندن از عذاب نیز خواستن می‌خواهد.
- هنگام خواندن، در معنای «حسنه» بیندیشید و خواسته‌های مشخص خود را زیر چتر همین دعا بیاورید.
آیات قرآن در این باب
وَمِنْهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِى ٱلدُّنْيَا حَسَنَةًۭ وَفِى ٱلْءَاخِرَةِ حَسَنَةًۭ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ
و بعضی می‌گویند: «پروردگارا! به ما در دنیا (*نیکی*) عطا کن! و در آخرت نیز (*نیکی*) مرحمت فرما! و ما را از عذابِ آتش نگاه دار!»
پرسش‌های پرتکرار
«حسنه» در این دعا به چه معناست؟
هر نیکی؛ در روایات و تفاسیر برای دنیا، معاش حلال، علم نافع، فرزند صالح و آرامش، و برای آخرت، بهشت و رضوان الهی از آن نام برده شده است.
چرا این دعا را جامعترین دعای قرآن گفتهاند؟
زیرا همهی خیر دنیا و آخرت را در دو درخواست گرد آورده و از بزرگترین بدی، یعنی عذاب آتش، نیز پناه میطلبد؛ خواستهای که چیزی از آن کم نمیشود.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.