در این نوشته تلاش می‌کنیم بدون حشو و اطناب، پاسخی مستند و کاربردی ارائه کنیم.
این دعا برای چه زمانی است؟
پس از رسیدن به پادشاهی و نعمت
معنا و مفهوم
قرآن از آزمایش سلیمان سخن می‌گوید و در همین میانه، دعای او را نقل میکند: «رَبِّ اغْفِرْ لي وَهَبْ لي مُلْكاً لا يَنْبَغي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ»؛ پروردگارا! مرا بیامرز و پادشاهی عطا کن که پس از من سزاوار هیچ‌کس نباشد؛ که تو همان بخشنده‌ای. مضمون دعا، آغاز با آمرزش پیش از طلب نعمت است و خواستنِ مُلکی است که نه برای برتری‌جویی و نمایش، بلکه برای خدمت به دین خدا و برگزیدگان اوست. این ترتیب، دعا را از جاه‌طلبی جدا میکند: نخست پاکی، سپس توانمندی.
فضیلت و ثمره
خدا پاسخ داد و باد را مسخّر او ساخت که به فرمانش نرم و هرجا که می‌خواست حرکت می‌کرد، و بنایان و غواصان و بسیاری دیگر را در اختیارش گذاشت. ارزش این دعا در ترتیب آن است: نخست آمرزش، بعد قدرت؛ درسی برای هر صاحب مقام و امکاناتی که بیم دارد نعمت، آزمون سقوطش شود. قرآن با این دعا نشان می‌دهد که حتی بزرگ‌ترین توانگری‌ها، هدیهای در عبودیت خداست.
بهترین زمان و مکان
هنگام ارتقا، رسیدن به ثروت و مسئولیت، و هر نعمتی که انسان را در خطر غفلت و خودبزرگ‌بینی قرار می‌دهد خوانده می‌شود.
آداب و نکات
- پیش از طلب هر نعمت، آمرزش بخواهید؛ ترتیب دعای سلیمان خود درسی است.
- قدرت و امکانات را برای خدمت و طاعت بخواهید، نه برتری‌جویی و نمایش.
- اگر صاحب مقام و امکانات شدید، همین دعا را تکرار کنید تا آمرزش و عطای الهی در کنار هم بمانند.
- از نعمت‌ها برای یاد خدا و دادگری بهره بگیرید؛ قرآن مالکیت سلیمان را در خدمت توحید و عدل نشان می‌دهد.
آیات قرآن در این باب
قَالَ رَبِّ ٱغْفِرْ لِى وَهَبْ لِى مُلْكًۭا لَّا يَنۢبَغِى لِأَحَدٍۢ مِّنۢ بَعْدِىٓ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْوَهَّابُ
گفت: پروردگارا! مرا ببخش و حکومتی به من عطا کن که بعد از من سزاوار هیچ کس نباشد، که تو بسیار بخشنده‌ای!
فَسَخَّرْنَا لَهُ ٱلرِّيحَ تَجْرِى بِأَمْرِهِۦ رُخَآءً حَيْثُ أَصَابَ
پس ما باد را مسخّر او ساختیم تا به فرمانش بنرمی حرکت کند و به هر جا او می‌خواهد برود!
پرسش‌های پرتکرار
چرا سلیمان همزمان آمرزش و پادشاهی خواست؟
زیرا نعمت بزرگ، مسئولیت بزرگ میآورد و خطر غفلت در آن بیشتر است؛ آغاز با آمرزش، نعمت را از آزمونِ سقوط جدا میکند.
پادشاهی ویژهی سلیمان چه بود؟
قرآن میفرماید خداوند باد و بنایان و غواصان را مسخّر او کرد؛ مُلکی که پس از او به کسی مانند او داده نشد و هدیهای بود برای بندهای سپاسگزار.
سخن پایانی آنکه این موضوع را نباید فقط «بدانیم»؛ قرار دادن آن در زندگی روزمره، مغز تن است.