پاسخ این موضوع را با زبانی ساده و در عین حال مستند بررسی می‌کنیم.
پاسخ اجمالی
نماز میت بر هر مکلفی که حاضر است، واجب کفایی است و باید پس از غسل و کفن و پیش از دفن خوانده شود. این نماز پنج تکبیر دارد و در آن چون رکوع و سجده نیست، به «نماز» شمرده شده است.
توضیح تفصیلی
نماز میت در واقع دعا برای مؤمنِ رهرو در آغاز سفر آخرت است و حضور در آن، هم حق برادر ایمانی است و هم درس یادآوری آخرت. کیفیت آن چنین است که پس از نیت و تکبیر اول، شهادتین گفته میشود؛ در تکبیر دوم صلوات بر پیامبر و آل او؛ در تکبیر سوم دعا برای مؤمنان همه؛ در تکبیر چهارم دعا برای میت؛ و تکبیر پنجم پایان و خروج از نماز است. اگر کسی فقط برخی تکبیرها را از نماز میت بشنود، همان مقدار را می‌خواند. نماز میت به جماعت نیز صحیح است و میت باید مقابل صورت نمازگزار و روی قبر یا زمین قرار گیرد. برای کودکی که به شش سالگی رسیده نیز بنا بر فتوای مشهور نماز خوانده میشود. اگر نماز میت پیش از دفن خوانده نشود، پس از دفن نیز میتوان آن را به جا آورد.
شرایط و ارکان
- خواندن پس از غسل و کفن و پیش از دفن
- قرار گرفتن میت مقابل صورت نمازگزار
- رعایت پنج تکبیر و اذکار مخصوص آنها
آیات قرآن در این باب
وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰٓ أَحَدٍۢ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَدًۭا وَلَا تَقُمْ عَلَىٰ قَبْرِهِۦٓ ۖ إِنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ فَٰسِقُونَ
هرگز بر مرده هیچ یک از آنان، نماز نخوان! و بر کنار قبرش، (برای دعا و طلب آمرزش،) نایست! چرا که آنها به خدا و رسولش کافر شدند؛ و در حالی که فاسق بودند از دنیا رفتند!
پرسش‌های پرتکرار
آیا نماز میت به جماعت صحیح است؟
بله؛ نماز میت به جماعت صحیح است و پاداش آن نیز فراوان شمرده شده است.
اگر میت دفن شده باشد چه؟
در صورت ترک یا عدم امکان، پس از دفن نیز نماز میت خوانده میشود؛ حتی بنا بر برخی فتاوا پس از مدتها نیز میتوان آن را به جا آورد.
امیدواریم این بررسی روشن‌کننده بوده باشد. نظرات و پرسش‌های خود را با ما در میان بگذارید.