آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
شناخت خطا، نیمی از راه اصلاح است. بسیاری از ما درباره‌ی «وقوف مشعر و رمی جمرات» برداشت‌هایی داریم که پشتوانه‌ی فقهی ندارد؛ برداشت‌هایی که یا از ساده‌سازی‌های روایی‌شده آمده یا از خلط مسائل مشابه. در این نوشته رایج‌ترین این خطاها را مرور می‌کنیم و برای هر یک، نگاه درست را نشان می‌دهیم.
پاسخ درست در یک نگاه
پس از وقوف عرفه، حضور در مشعرالحرام از نماز صبح روز دهم تا طلوع آفتاب واجب است. سپس در روز عید قربان، رمی جمرهٔ عقبه با هفت سنگ انجام میشود. بنا بر نظر مشهور، زنان، کودکان و ناتوانان می‌توانند پس از نیمه‌شب از مشعر به سوی منی حرکت کنند.
توضیح مسئله
مشعرالحرام یا مزدلفه، ایستگاه میان عرفات و منی است و خداوند به فراوانی ذکر در آن فرمان داده است. زائر پس از حضور تا طلوع آفتاب یا نیمه‌شب برای معذوران، به منی می‌رود و در روز عید هفت سنگ در جمرهٔ عقبه، یعنی واپسین جمره در سمت مکه، می‌اندازد. در روزهای یازدهم و دوازدهم و برای متمکن بنا بر احتیاط در روز سیزدهم، هر سه جمره با ترتیب نخست، میانی و عقبه و هر یک با هفت سنگ رمی میشود. سنگ باید معتدل و پاک و از جنس سنگ باشد و برداشتن آن از مزدلفه پسندیده است. سنگ باید در جایگاه مقرر و در روز، یا برای معذور در شب، فرود آید. رمی جمرات یادآور پیمان ابراهیم علیه‌السلام در رویارویی با وسوسه‌های شیطان و نماد سنگ‌باران کردن گناه و دوری از آن در سراسر زندگی است.
شرایط اصلی
- حضور در مشعرالحرام از نماز صبح دهم تا طلوع آفتاب
- رمی هفت سنگ در هر جمره با رعایت ترتیب
- انجام رمی در روز و جبران شبانه تنها برای معذوران
- فرود آمدن سنگ پاک و معتدل بر جایگاه مقرر
اشتباهات رایج
- انجام رمی هر سه جمره در یک نوبت به جای روزهای جداگانه
- به کار بردن سنگ درشت یا گل و کلوخ به جای سنگ معتدل
- خروج از مشعر پیش از نیمه‌شب از سوی غیرمعذوران
- انداختن سنگ از فاصلهٔ دور به گونه‌ای که به جایگاه مقرر نمی‌رسد
چگونه از این خطاها دوری کنیم؟
پیش از هر اقدام، مسئله را از منبع معتبر بپرسید و پاسخ اجمالی را با توضیح تفصیلی مقایسه کنید. همیشه شرایط و مصادیق را بشمارید؛ بسیاری از خطاها از نادیده‌گرفتن «شرط» در مسئله‌آغاز میشود. اگر در موضع تردید بودید، احتیاط و پرسش از عالم، راه امن‌تر است.
آیات قرآن در این باب
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا۟ فَضْلًۭا مِّن رَّبِّكُمْ ۚ فَإِذَآ أَفَضْتُم مِّنْ عَرَفَٰتٍۢ فَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ عِندَ ٱلْمَشْعَرِ ٱلْحَرَامِ ۖ وَٱذْكُرُوهُ كَمَا هَدَىٰكُمْ وَإِن كُنتُم مِّن قَبْلِهِۦ لَمِنَ ٱلضَّآلِّينَ
گناهی بر شما نیست که از فضلِ پروردگارتان (و از منافع اقتصادی در ایّام حج) طلب کنید (که یکی از منافع حج، پی ریزیِ یک اقتصادِ صحیح است). و هنگامی که از «عرفات» کوچ کردید، خدا را نزد «مشعَر الحرام» یاد کنید! او را یاد کنید همان‌طور که شما را هدایت نمود و قطعاً شما پیش از این، از گمراهان بودید.
۞ وَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ فِىٓ أَيَّامٍۢ مَّعْدُودَٰتٍۢ ۚ فَمَن تَعَجَّلَ فِى يَوْمَيْنِ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ ۚ لِمَنِ ٱتَّقَىٰ ۗ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
و خدا را در روزهای معیّنی یاد کنید! (روزهای 11 و 12 و 13 ماه ذی حجه). و هر کس شتاب کند، (و ذکر خدا را) در دو روز انجام دهد، گناهی بر او نیست، و هر که تأخیر کند، (و سه روز انجام دهد نیز) گناهی بر او نیست؛ برای کسی که تقوا پیشه کند. و از خدا بپرهیزید! و بدانید شما به سوی او محشور خواهید شد!
پرسش‌های پرتکرار
چه کسانی می‌توانند نیمه‌شب از مشعر حرکت کنند؟
بنا بر نظر مشهور، زنان، کودکان، سالمندان و بیماران و هر که بیم دشواری دارد، پس از نیمه‌شب به سوی منی می‌روند.
اگر رمی روز عید انجام نشود چه حکمی دارد؟
بنا بر نظر مشهور در شب یا روز بعد جبران میشود و ترک عمدی و بیعذر، نیاز به جبران و در برخی موارد کفاره دارد.
آیا رمی روز سیزدهم واجب است؟
برای کسی که تا روز سیزدهم در منی میماند، بنا بر احتیاط واجب، رمی سه جمره در این روز نیز انجام میشود.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه میشود.