با رویکرد اهلبیت (ع) و استناد به قرآن و روایات، این موضوع را بررسی میکنیم.
پاسخ اجمالی
مسافرِ دارای شرطهای شرعی نمیتواند در حال سفر روزه بگیرد و روزهاش باطل است؛ اما قضای آن پس از بازگشت بر عهدهی اوست.
توضیح تفصیلی
بنابر فتوای مشهور مراجع، روزه گرفتن در حال سفر شرعی برای مسافر صحیح نیست و اگر روزه بگیرد باید آن را قطع كند و بعداً قضا نماید. البته اگر مسافر پیش از ظهر به وطن یا محل اقامت خود برسد و کارهایی كه روزه را باطل میكند انجام نداده باشد، میتواند نیت روزه كند؛ و اگر پس از ظهر برسد، روزهاش برای فردای آن روز نیز قابل تصحیح نیست. برخی مراجع برای سفرهای تفریحی حكم متفاوتی دارند؛ بنابراین رجوع به رساله ضروری است.
شرایط و ارکان
- رسیدن به حد ترخّص پیش از ظهر برای امکان نیت روزه
- عدم انجام مفطرات پیش از رسیدن
- برای سفر غیرمعمول مانند تفریحی، بررسی فتوای مرجع خود
آیات قرآن در این باب
شَهْرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلْقُرْءَانُ هُدًۭى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٍۢ مِّنَ ٱلْهُدَىٰ وَٱلْفُرْقَانِ ۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍۢ فَعِدَّةٌۭ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا۟ ٱلْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا۟ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
(روزه، در چند روز معدودِ) ماهِ رمضان است؛ ماهی که قرآن، برای راهنمایی مردم، و نشانههای هدایت، و فرق میان حق و باطل، در آن نازل شده است. پس آن کس از شما که در ماه رمضان در حضر باشد، روزه بدارد! و آن کس که بیمار یا در سفر است، روزهای دیگری را به جای آن، روزه بگیرد! خداوند، راحتی شما را میخواهد، نه زحمت شما را! هدف این است که این روزها را تکمیل کنید؛ و خدا را بر اینکه شما را هدایت کرده، بزرگ بشمرید؛ باشد که شکرگزاری کنید!
پرسشهای پرتکرار
اگر فرد از اول روز مسافر نبوده باشد؟
اگر از شب نیت كرده و سپس سفر كرده، بنابر مشهور اگر پیش از ظهر برود باید افطار كند و قضا نماید.
روزه مستحبی در سفر چه حكمی دارد؟
روزه مستحبی مسافر بنابر فتوای برخی مراجع صحیح است هرچند مكروه.
منبع اصلی این نوشتار قرآن کریم و روایات اهلبیت (ع) است؛ برای مطالعهی بیشتر، لینکهای مرتبط را ببینید.
