این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار فارسی‌زبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
پاسخ کوتاه
بله؛ امام علی (ع) فرمود: «این دل‌ها همان‌گونه که بدن‌ها خسته می‌شوند، خسته می‌شوند؛ برای آنها نوادر حکمت بجویید». در سبک زندگی اسلامی، تفرج نه فراغت از دین، بلکه بهانه‌ای است برای شادابی دل و بازگشت سرزنده به مسئولیت‌ها.
دلایل و حکمت‌ها
- دل خسته کور می‌شود؛ روایات، خستگی قلب را مایه کوری آن می‌دانند و تجدید قوای دل را لازمه درک حکمت و معرفت
- قرآن به سیر در زمین و نگریستن فراخوانده است؛ گشت‌وگذار با چشم باز، درس‌های خلقت و عبرت گذشتگان را جلوی چشم می‌آورد
- قرآن در سوره شرح، پس از فراغت، سخت‌کوشی و روی‌آوردن به پروردگار را میخواهد؛ یعنی استراحت پایان کار نیست، سوخت ادامه راه است
- تفرج معتدل، آدمی را از خمودی و انزوا بیرون می‌آورد و نگاه تازه، خلاقیت و انگیزه را در کار و عبادت بازمی‌گرداند
آثار و فواید
- بازگشت نشاط‌آمیز به کار، خانواده و عبادت
- شکرانه دیدن نعمت‌های نادیده در طبیعت و شهر
- کاهش تنش‌های ذهنی و خستگی روحی
آیات قرآن در این باب
قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ ثُمَّ ٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُكَذِّبِينَ
بگو: «روی زمین گردش کنید! سپس بنگرید سرانجام تکذیب‌کنندگان آیات الهی چه شد؟!»
فَإِذَا فَرَغْتَ فَٱنصَبْ
پس هنگامی که از کار مهمّی فارغ می‌شوی به مهم دیگری پرداز،
روایات مرتبط
إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِكْمَةِ
این دل‌ها همان‌گونه که بدن‌ها خسته می‌شوند، خسته می‌شوند؛ پس برای آنها حکمت‌های تازه بجویید
پرسش‌های پرتکرار
تفاوت تفرج مشروع با لهو ممنوع چیست؟
هدف و تعادل؛ تفرج مشروع، دل را برای عبادت و مسئولیت سبک میکند و از اسراف و لهو حرام و ترک واجب جدا است.
تفرج حتماً سفر و هزینه میخواهد؟
خیر؛ پیادهروی در بوستان، دیدن رود و کوهستان نزدیک یا حتی گشتی کوتاه در محله، صورت سادهای از تفرج است.
چه بسامتی برای تفرج لازم است؟
بسته به فشار زندگی؛ آنچه روایت میخواهد این است که دل، ساعاتی برای تنفس داشته باشد، حتی کوتاه اما پیوسته.
خواندنِ یک‌باره کافی نیست؛ بازگشت به این نکته‌ها در تجربه‌ی روزمره، تفاوت‌ساز است.