با رویکرد اهلبیت (ع) و استناد به قرآن و روایات، این موضوع را بررسی میکنیم.
پاسخ اجمالی
نماز با چرم نجس — یعنی مأخوذ از حیوانی که شرعاً ذبح نشده — صحیح نیست؛ اما چرمی که از بازار مسلمانان خریداری شود، محمول بر ذکی و پاک است، مگر آنکه مکلف بداند از حیوان غیرذکی گرفته شده است.
توضیح تفصیلی
حیوانِ ذبحنشده شرعی، لاشه و نجس است و چرم آن نیز همین حکم را میگیرد؛ ولی شارع برای آسایش مکلفان، قاعدهای بر پایهی «ید مسلمان» و ظاهر بازار مسلمانان قرار داده است: هر کالایی که در بازار مسلمانان معامله میشود، بر پاکی و حلیت حمل میشود. بنابراین کیف و کفش و کمربند چرمیِ خریداریشده از فروشگاههای کشورهای اسلامی، بدون نیاز به تحقیق طولانی، برای نماز کافی است. اما چرمی که از دست کافر در کشور غیراسلامی به دست آمده، بنا بر فتوای مشهور نجس است مگر آنکه اطمینان حاصل شود حیوان به طور شرعی ذبح شده است. با فراگیر شدن برندهای وارداتی، رعایت این تفکیک برای مکلفِ دقتپیشه لازم است و در موارد شک، راههای معتبر اطمینان مانند گواهی حلال جستجو شود.
شرایط و ارکان
- خرید چرم از بازار مسلمانان یا از دست مسلمان
- نبود یقین به مردار بودن حیوان
- در واردات از کشور غیراسلامی، تحصیل اطمینان به ذبح شرعی
آیات قرآن در این باب
۞ يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ خُذُوا۟ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍۢ وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ
ای فرزندان آدم! زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد، با خود بردارید! و (از نعمتهای الهی) بخورید و بیاشامید، ولی اسراف نکنید که خداوند مسرفان را دوست نمیدارد!
پرسشهای پرتکرار
کفش چرمی خریداریشده از فروشگاه ایرانی برای نماز اشکال دارد؟
خیر؛ چرم بازار مسلمانان محمول بر ذکی و پاک است مگر یقین به خلاف آن باشد.
چرم هدیهآمده از یک کشور غیراسلامی چه حکمی دارد؟
اگر از دست کافر و در کشور غیراسلامی به دست آمده باشد، بنا بر مشهور نجس است مگر اطمینان به ذبح شرعی حاصل شود.
اگر پس از مدتی بفهمم کیف چرمیام از حیوان ذبحنشده بوده چه کنم؟
نمازهایی که با آن خواندهاید چون بیخبر بودهاید بنا بر مشهور صحیح است؛ اما از آن پس نباید با آن نماز بخوانید.
منبع اصلی این نوشتار قرآن کریم و روایات اهلبیت (ع) است؛ برای مطالعهی بیشتر، لینکهای مرتبط را ببینید.
