آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.

پاسخ کوتاه

بله؛ امام علی (ع) در وصیت مشهور خود فرمود: هیچ ظرفی سیر کردنش بدتر از شکم آدمی نیست؛ چند لقمه که قامت را نگه دارد بس است و اگر ناچار شدید، یک‌سوم معده را برای غذا، یک‌سوم را برای نوشیدنی و یک‌سوم را برای نفس بگذارید. این قاعده، هم‌زمان سلامت جسم و آمادگی عبادت را هدف گرفته است.

دلایل و حکمت‌ها

  • در روایات، معده خانه هر درد شمرده و پرهیز آگاهانه از پرخوری، رأس درمان دانسته شده است؛ تقسیم سه‌گانه، همین پرهیز را به عددی ساده و عملی بدل می‌کند
  • قرآن از طغیان در خوردن نهی کرده است؛ سیری مرز طبیعی ندارد و ملاک قرآنی، بازایستادن پیش از لبه پرشدن است
  • شکم سنگین، خشمگوش و خواب‌آلود می‌کند؛ نماز و بیداری شب با معده پر دشوار است و سبکی معده، مقدمه خشوع است
  • یک‌سومِ نفس، یعنی جایی برای تنفس و آرامش بدن؛ قاعده‌ای که پزشکی امروز نیز در پرهیز از پرخوری بر آن صحه می‌گذارد

آثار و فواید

  • کاهش سنگینی و آزارهای گوارشی ناشی از پرخوری
  • حضور قلب و خشوع در نماز و بیداری آسان برای عبادت
  • نشاط و سبکی در طول روز

آیات قرآن در این باب

كُلُوا۟ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقْنَٰكُمْ وَلَا تَطْغَوْا۟ فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِى ۖ وَمَن يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِى فَقَدْ هَوَىٰ

بخورید از روزیهای پاکیزه‌ای که به شما داده‌ایم؛ و در آن طغیان نکنید، که غضب من بر شما وارد شود و هر کس غضبم بر او وارد شود، سقوب می‌کند!

سوره طه · آیه ۸۱قرآن کریم

روایات مرتبط

الْمَعِدَةُ بَيْتُ الدَّاءِ، وَالْحِمْيَةُ رَأْسُ الدَّوَاءِ

معده خانه بیماری است، و پرهیز غذایی سر دارو.

راوی: امام صادق (ع)الکافیصحیح

پرسش‌های پرتکرار

در عمل، چگونه بدانم به یک‌سوم رسیده‌ام؟

نشانه عملی آن، بلندشدن از سفره پیش از احساس سنگینی است؛ بلند شوید در حالی که برای چند لقمه جای دارید.

این قاعده برای همه افراد یکسان است؟

قاعده، سهم‌بندی معده است نه وزن غذا؛ بیماران و ورزشکاران نیز با شرایط خود، حجم غذا را در همان چارچوب اعتدال تنظیم می‌کنند.

نوشیدن آب هم شامل قاعده است؟

بله؛ در همان وصیت، یک‌سوم برای نوشیدنی پیش‌بینی شده تا آب، جای غذا و نفس را نگیرد.

اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسش‌های خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه می‌شود.