امامت از اصول پنجگانه‌ی دین در مذهب امامیه است. «امام» به‌معنای پیشوا و رهبر است.
تعریف امامت
امامت، جانشینی معصوم پس از پیامبر (ص) برای حفظ دین و هدایت امت است.
ضرورت امام
۱. حفظ شریعت
شریعت پس از پیامبر نیازمند محافظ است. بدون امام، شریعت فساد می‌گیرد.
۲. تبیین احکام
احکام عام قرآن و سنت، نیازمند تبیین است. امام، مفسر معصوم است.
۳. رهبری امت
امام، رهبر سیاسی-اجتماعی امت است.
۴. اتمام حجه
امام، حجه‌ی خداست بر بندگان.
۵. وجود لطف
خداوند بر بندگان خود لطف می‌کند و لطف، واجب است (قاعده‌ی لطف).
شروط امام
۱. **عصمت**: از گناه مصون است
۲. **علم لدنی**: علم از نزد خدا
۳. **افضلیت**: افضلِ زمان خود
۴. **نص الهی**: منصوب از جانب خدا
۵. **حیات**: زنده (در عصر غیبت، امام مهدی (عج) زنده است)
۱۲ امام معصوم
| # | نام | مدت امامت | وفات |
|---|-----|---------|------|
| ۱ | علی بن ابی‌طالب (ع) | ۵-۳۵ ه | ۴۰ ه |
| ۲ | حسن مجتبی (ع) | ۵۰-۴۰ ه | ۵۰ ه |
| ۳ | حسین (ع) | ۶۱-۵۰ ه | ۶۱ ه |
| ۴ | سجاد (ع) | ۹۵-۶۱ ه | ۹۵ ه |
| ۵ | باقر (ع) | ۱۱۴-۹۵ ه | ۱۱۴ ه |
| ۶ | صادق (ع) | ۱۴۸-۱۱۴ ه | ۱۴۸ ه |
| ۷ | کاظم (ع) | ۱۸۳-۱۴۸ ه | ۱۸۳ ه |
| ۸ | رضا (ع) | ۲۰۳-۱۸۳ ه | ۲۰۳ ه |
| ۹ | جواد (ع) | ۲۲۰-۲۰۳ ه | ۲۲۰ ه |
| ۱۰ | هادی (ع) | ۲۵۴-۲۲۰ ه | ۲۵۴ ه |
| ۱۱ | حسن عسکری (ع) | ۲۶۰-۲۵۴ ه | ۲۶۰ ه |
| ۱۲ | مهدی (عج) | ۲۶۰-الان | غیبت کبری |
ادله‌ی امامت
۱. آیات قرآنی
- آیه‌ی ولایت (مائده: ۵۵) — در شأن علی (ع)
- آیه‌ی تبلیغ (مائده: ۶۷) — در راه غدیر
- آیه‌ی اکمال (مائده: ۳) — پس از اعلام غدیر
برای واقعه‌ی غدیر به غدیر خم مراجعه کنید.
۲. احادیث نبوی
- حدیث ثقلین — قرآن و عترت
- حدیث منزلت — منزلت هارون
- حدیث غدیر — «من کنت مولاه»
- حدیث منزلت
۳. برهان عقلی
- قاعده‌ی لطف
- ضرورت حفظ شریعت
- اتمام حجه
تفاوت شیعه و سنی
| شیعه | سنی |
|------|-----|
| امامت اصل دین | امامت مصلحت |
| نص الهی | انتخاب مردم |
| عصمت امام | عدم عصمت |
| ۱۲ امام | خلفای راشدین |
منابع
۱. کتاب الحجه، الکافی، ج۱
۲. الارشاد، مفید
۳. الالفین، حلی