آنچه در ادامه میخوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
پاسخ اجمالی
هبه عقدی است كه با ایجاب و قبول، مال از مالك به دیگری بدون عوض منتقل میشود؛ و قبض یكی از شرطهای صحت آن است.
توضیح تفصیلی
بخشش در اسلام كمال جود شمرده شده و پیوند میان دلها را محكم میكند. فقهی این عمل «هبه» نام دارد و برخلاف وقف، مالكیت جدید با تصرف قابل بازگشت است. بنابر مشهور، اگر هبه به قریب (پدر، مادر و اولاد) نباشد، واهب میتواند از آن بازگردد هرچند كراهت دارد؛ اما هبه به قریب و هبهی معوّض (در برابر عوض) قابل رجوع نیست. برای صحت هبه، قبض (تحویل گرفتن) لازم است؛ یعنی تنها ایجاب و قبول كافی نیست.
شرایط و ارکان
- ایجاب و قبول واهب و متهب
- قبض و تصرف متهب در عین موهوب
- مالیت و مشروعیت مورد هبه
آیات قرآن در این باب
لَن تَنَالُوا۟ ٱلْبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُوا۟ مِمَّا تُحِبُّونَ ۚ وَمَا تُنفِقُوا۟ مِن شَىْءٍۢ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌۭ
هرگز به (حقیقت) نیکوکاری نمیرسید مگر اینکه از آنچه دوست میدارید، (در راه خدا) انفاق کنید؛ و آنچه انفاق میکنید، خداوند از آن آگاه است.
پرسشهای پرتکرار
هبه به فرزند قابل بازگشت است؟
نه؛ بنابر مشهور رجوع از هبهی قریب جایز نیست.
هل هبه بدون قبض صحیح است؟
شرط صحت، قبض است؛ پس بدون تحویل، عقد مكتمل نمیشود.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسشهای خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه میشود.
