این پرسش یکی از پرسشهای پرتکرار فارسیزبانان است؛ بیایید پاسخ آن را دقیق بررسی کنیم.
پاسخ کوتاه
پیامبر (ص) فرمودند مؤمن توانمند، نزد خدا از مؤمن ناتوان محبوبتر است؛ این توانایی هم در ایمان معنا دارد و هم در جسم. اسلام بدن را امانت خدا و مرکب عبادت میداند و از همین رو حفظ سلامت و توانا نگه داشتن تن، خود عبادتی است که بر بسیاری از کارها مقدم میشود.
دلایل و حکمتها
- نماز، روزه، حج و جهاد همگی به بدنی سالم نیاز دارند؛ فرسوده شدن مرکب، ادای این تکالیف را دشوار و گاه ناممکن میکند.
- قرآن فرمان به آماده ساختن توانایی در برابر دشمنان داده است؛ این آمادگی، در کنار نیروی ایمانی، به تن ورزیده و آماده نیاز دارد.
- در روایات، معده خانه بیماری و پرهیزگاری سرآغاز درمان شمرده شده است؛ حرکت و اعتدال در خوراک، ستون بهداشت پیشگیرانهای است که اسلام بدان فرمان داد.
- تن سالم، وابستگی انسان به دیگران را میکاهد؛ مؤمن توانمند در روزهای سختی و پیری بار جامعه نمیشود و در حوادث، یاریرسان است.
- ورزش با نیت درست، میدان تمرین اخلاق است؛ نظم، پشتکار، بردباری در شکست و انصاف در رقابت، همه در ورزش تمرین میشوند.
آثار و فواید
- توان بیشتر برای عبادت و کارهای روزانه
- پیشگیری از بیماریها و کاهش بار درمان
- کاهش استرس و شادابی روح
- پرورش اراده و استقامت
- حضور مؤثر در خدمت خانواده و جامعه
آیات قرآن در این باب
وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍۢ وَمِن رِّبَاطِ ٱلْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَءَاخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ ٱللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ وَمَا تُنفِقُوا۟ مِن شَىْءٍۢ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ
هر نیرویی در قدرت دارید، برای مقابله با آنها [= دشمنان]، آماده سازید! و (همچنین) اسبهای ورزیده (برای میدان نبرد)، تا به وسیله آن، دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید! و (همچنین) گروه دیگری غیر از اینها را، که شما نمیشناسید و خدا آنها را میشناسد! و هر چه در راه خدا (و تقویت بنیه دفاعی اسلام) انفاق کنید، بطور کامل به شما بازگردانده میشود، و به شما ستم نخواهد شد!
وَأَنفِقُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلْقُوا۟ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى ٱلتَّهْلُكَةِ ۛ وَأَحْسِنُوٓا۟ ۛ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ
و در راهِ خدا، انفاق کنید! و (با ترک انفاق،) خود را به دست خود، به هلاکت نیفکنید! و نیکی کنید! که خداوند، نیکوکاران را دوست میدارد.
روایات مرتبط
الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ
مؤمن قوی، بهتر و محبوبتر نزد خداست از مؤمن ضعیف، و در هر دو خیر است.
مَا أَنْزَلَ اللَّهُ دَاءً إِلَّا أَنْزَلَ لَهُ شِفَاءً
خداوند هیچ بیماری را نازل نکرده جز اینکه برای آن شفایی نازل کرده است.
پرسشهای پرتکرار
صرف وقت برای ورزش، اسراف عمر نیست؟
نه؛ ورزش با نیت حفظ بدنِ امانت، خود عبادت است و وسیلهای برای کارآمدتر زیستن و طولانیتر خدمت کردن.
کدام ورزشها در متون اسلامی ستوده شدهاند؟
از شنا، تیراندازی و سوارکاری در روایات یاد شده است؛ اصل، هر حرکت سودمندی است که تن را توانا و روح را شاداب کند.
ورزشی که واجبات را مختل کند چه حکمی دارد؟
هیچ فعالیتی، حتی ورزش، نمیتواند مانع واجبات الهی شود؛ تعادل و اولویتبندی، شرط مشروعیت آن است.
خواندنِ یکباره کافی نیست؛ بازگشت به این نکتهها در تجربهی روزمره، تفاوتساز است.
