آنچه در ادامه میخوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
پاسخ اجمالی
در نماز جمعه، دو خطبه پیش از نماز خوانده میشود و خطیب باید آنها را ایستاده و در میانشان کوتاهی بنشیند؛ و حاضران نباید آنقدر سر و صدا کنند که مزاحم گوش دادن دیگران شوند.
توضیح تفصیلی
قرآن با تعبیر «إِذا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ» به فریضهی جمعه فرا میخواند. در فقه امامیه، اقامهی دو خطبه پیش از نماز، از شرایط آیین جمعه است و نشستن کوتاه میان دو خطبه، مرز میان آنهاست؛ این در حالی است که در نماز عید، خطبه پس از نماز خوانده میشود و این دو آیین نباید در هم آمیزد. در خطبهها، حمد و ثنای خدا و صلوات بر پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) و موعظهی مردم جای میگیرد. حضور در خطبه از سنتهای جمعه است و ادب آن، آرامش و سپردن گوش به سخنان خطیب است؛ هرچند اصل وجوب گوش دادن در فتاوا بدین شرح بیان شده که مزاحمت برای شنیدن جایز نیست. کوتاه و سودمند گفتن خطبه نیز از توصیههای ائمه (ع) است.
شرایط و ارکان
- خواندن دو خطبه پیش از نماز جمعه
- ایستادن خطیب در هنگام ایراد خطبهها
- نشستن کوتاه میان دو خطبه
آیات قرآن در این باب
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا نُودِىَ لِلصَّلَوٰةِ مِن يَوْمِ ٱلْجُمُعَةِ فَٱسْعَوْا۟ إِلَىٰ ذِكْرِ ٱللَّهِ وَذَرُوا۟ ٱلْبَيْعَ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌۭ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
ای کسانی که ایمان آوردهاید! هنگامی که برای نماز روز جمعه اذان گفته شود، به سوی ذکر خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این برای شما بهتر است اگر میدانستید!
پرسشهای پرتکرار
چرا در جمعه خطبه پیش از نماز است ولی در عید پس از آن؟
این دو آیین از سوی شارع به این صورت مقرر شده و از فروق مشهور میان دو نماز است؛ رعایت ترتیب در هر یک لازم است.
آیا گوش دادن به خطبه واجب است؟
حضور و آرامش در خطبه از ادب جمعه است و دستکم نباید مزاحم شنیدن دیگران شد؛ تفصیل تکلیف در رسالهی عملیه آمده است.
در جماعت جمعه زنان هم حاضر میشوند؟
آری؛ حضور بانوان در نماز جمعه و خطبهها جایز و سودمند است.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسشهای خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه میشود.
