آنچه در ادامه میخوانید حاصل گردآوری از منابع معتبر اسلامی است.
پاسخ اجمالی
گفتن «أشهد أنّ علیاً ولیّ الله» در تشهد نماز، بنا بر فتوای مشهور جایز و نیکو است؛ به شرط آنکه به قصد قربت گفته شود و نگوید جزء ذکرهای واجب نماز است.
توضیح تفصیلی
در تشهد، پس از شهادتین، ذکر صلوات و سایر اذکار وارد شده و برخی از مؤمنان شهادت به ولایت امیرمؤمنان (ع) را نیز افزودهاند. فقها تصریح کردهاند که این ذکر شرطاً باید به نیت قربت و بدون این تصور که از اجزای ذات نماز است گفته شود؛ زیرا افزودن بر متن واجب، اگر به عنوان جزء شمرده شود ناسزاست. مضمون این شهادت، از حقانیت مطلب مستغنی نیست؛ چرا که قرآن در آیهی مودت قربی، پیوند محبت اهل بیت (ع) را با رسالت برقرار کرده است. پس مکلف میتواند در تشهد این جملهی نورانی را با نیت قربت بر زبان آورد و ثواب آن را دریافت کند. در فرض ترک نیز نماز صحیح است و نقصی به آن نمیرسد.
شرایط و ارکان
- قصد قربت و نیّت ذکر مستحب
- نبود تصور جزء بودن در ذوات نماز
- گفتن آن در جای خود یعنی پس از شهادتین
آیات قرآن در این باب
ذَٰلِكَ ٱلَّذِى يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ ۗ قُل لَّآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا ٱلْمَوَدَّةَ فِى ٱلْقُرْبَىٰ ۗ وَمَن يَقْتَرِفْ حَسَنَةًۭ نَّزِدْ لَهُۥ فِيهَا حُسْنًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ شَكُورٌ
این همان چیزی است که خداوند بندگانش را که ایمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند به آن نوید میدهد! بگو: «من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمیکنم جز دوستداشتن نزدیکانم [= اهل بیتم]؛ و هر کس کار نیکی انجام دهد، بر نیکیاش میافزاییم؛ چرا که خداوند آمرزنده و سپاسگزار است.
پرسشهای پرتکرار
آیا گفتن شهادت ثالثه در نماز واجب است؟
نه؛ ذکر واجب نماز نیست، اما بنا بر فتوای مشهور گفتن آن به قصد قربت جایز و نیکوست.
اگر کسی آن را به گمان جزء بودن بگوید حکم نمازش چیست؟
باید تصور خود را اصلاح کند؛ مضمون صحیح است اما شمردن آن جزء ذاتی نماز، خلاف احتیاط است و در فرض تصور جزء بودن، به فتوای مرجع مراجعه شود.
در اذان و اقامه هم همین حکم جاری است؟
بله؛ همان قاعدهی قصد قربت دربارهی افزودن شهادت ثالثه در اذان و اقامه نیز از سوی فقها بیان شده است.
اگر این نوشته برای شما مفید بود، پرسشهای خود را از بخش «پرسش و پاسخ» سایت بپرسید؛ پاسخ با ذکر منبع ارائه میشود.
