پیرامون «رجعت چیست؟» پرسشها و شبهههایی مطرح میشود. در این نوشته هر شبهه را جداگانه و مستند پاسخ میدهیم.
پاسخ کلی در یک نگاه
رجعت به معنای بازگشت گروهی از مؤمنان خالص و کافران محض به دنیا پیش از قیامت است، بهگونهای که ستمدیدگان به پیروزی و ستمگران به کیفر میرسند. این آموزه از باورهای خاص شیعه است و بر پایهی روایات فراوان، در پی قیام مهدی موعود رخ میدهد. فلسفهی آن، نمایش کامل عدالت در آخرین روزهای دنیاست.
شبههها و پاسخها
بازگشت مردگان به دنیا با تجربهی بشری ناسازگار است.
همانگونه که معاد جسمانی پذیرفته میشود، بازگرداندن انسانها به دنیا نیز در قدرت خالق است؛ بحث اصلی، امکان عقلی نیست بلکه اعتبار خبردهنده است.
ذکر نشدن رجعت بهصراحت در قرآن، آن را ضعیف میکند.
آموزههای فراوانی مانند جزئیات نماز تنها با سنت اثبات میشوند؛ افزون بر آن، آیاتی در پرتو روایات بر رجعت تطبیق شدهاند و حجیت سنت معتبر، ملاک اثبات است.
آیات قرآن در این باب
وَحَرَٰمٌ عَلَىٰ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَٰهَآ أَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُونَ
و حرام است بر شهرها و آبادیهایی که (بر اثر گناه) نابودشان کردیم (که به دنیا بازگردند؛) آنها هرگز باز نخواهند گشت!
وَءَاخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا۟ بِهِمْ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ
و (همچنین) رسول است بر گروه دیگری که هنوز به آنها ملحق نشدهاند؛ و او عزیز و حکیم است!
وَإِن مِّنْ أَهْلِ ٱلْكِتَٰبِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِۦ قَبْلَ مَوْتِهِۦ ۖ وَيَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًۭا
و هیچ یک از اهل کتاب نیست مگر اینکه پیش از مرگش به او [= حضرت مسیح] ایمان میآورد؛ و روز قیامت، بر آنها گواه خواهد بود.
سخن پایانی آنکه این موضوع را نباید فقط «بدانیم»؛ قرار دادن آن در زندگی روزمره، مغز تن است.
